Hôm nay,  

Rét Mướt Mùa Sau

1/8/201400:00:00(View: 6445)
Dù dự báo trước, cơn gió lạnh từ Bắc Cực đã tràn qua thành phố và dùng dằng ở lại thật lâu, làm cái lạnh cuối năm thật tàn nhẫn. Mới ngày qua đã ấm áp mặt trời, thì hôm nay đã xám tro băng giá. Mặt trời như mãi nằm bên nửa kia trái đất. Chẳng biết sáng, trưa hay chiều. Chỉ biết một không gian u ám đậm đặc hơi nước và mù sương suốt ngày. Im ắng tiếng chim đầu ngày và cả tiếng cánh vỗ trên hàng cây khi chiều về chầm chậm. Hàng dây điện lẻ loi không bóng chim đậu, như khung nhạc kẽ trống trơn trên không gian xám, thiếu vắng những bóng chim đen thường đỗ xuống như những nốt nhạc buồn tênh đã mù tăm vô thanh.

Chỉ có tiếng băng vỡ rơi nhẹ trên mặt đất. Tiếng vỡ giòn nức nở và thổn thức như cùng tiễn đưa những chiếc lá cuối đông lìa cành. Làn hơi thở co ro trong bao tấm áo trùm che cũng kịp tan vào hơi nước như làn khói trắng chưa kịp bốc lên trời, đã vội vàng cùng tiếng thở dài thầm lặng tan nhanh và không gian xám.

Cái lạnh ở đây đúng là cold to the bone, lạnh thấu xương. Làm chạnh nhớ cái lạnh quê nhà. Ngày đó, những tháng ngày cuối đông rét mướt như thế này, mẹ hay nói: lạnh từ trong xương lạnh ra. Phải nói vậy mới cảm thấy cái lạnh ngày đó đến cỡ nào. Dù không có đông đá hay băng tuyết, nhưng cái ẫm ướt từ phía đông Trường Sơn, từ con sông quanh phố, từ bốn ngã thành cổ rêu phong, từ những vòm cây rợp bóng đã làm cái lạnh như từ trong người lạnh ra, dù có quấn bao nhiêu áo ấm, phủ bao nhiêu chăn mền, vẫn lạnh. Lạnh đến run rẫy, nói không ra hơi, đôi môi lập cập và lồng ngực như co lại sợ thở ra sẽ mất đi hơi ấm còn sót lại trong thân gầy.

Gió mùa đông tàn nhẫn đi vào từng khe cửa lá sách, đi lòn vào dưới mái tôn và như đi xuyên qua bức tường gạch bộng táp-lô, tươm đọng hơi nước. Mẹ ngồi co ro bên om đất nung bọc nang tre, bên trong có vài cục than hồng cháy đỏ âm ĩ, trong ánh sáng tù mù của ngọn đèn vàng, người đan lại chiếc áo len mới, được tháo ra từ chiếc áo cũ năm rồi. Chiếc áo len thật đẹp với đường viền nổi thật khéo đen chéo bên vai.

Những cục than đỏ nhỏ nhoi ấy cũng được em bỏ vào chiếc bàn ủi con gà bằng đồng nặng trịch, đi lượt qua những đường nhăn, làm thẳng thớm tinh khôi một tấm áo sơ mi, một chiếc quần lụa trắng hay tà áo dài đã úa màu thời gian...

Và tôi trong những ngày đông ấy, lang thang trên phố đi tìm những cảm giác nồng ấm trong nỗi cô đơn da diết. Ngoài phố mùa đông, đôi môi em là đốm lửa hồng (TCS). (Có vệt son nào màu tươi trên môi em khi mùa đông rét mướt để anh thay thế điếu thuốc trên môi? Có tách cà phê Tôn nào nhỏ xíu như cốc rượu nóng để làm tỉnh táo những đam mê? Có miếng bánh mỳ nóng giòn nào ở vỉa hè để vỡ vụn trong ta những lời chưa kịp nói...)

Theo truyền thuyết Hy Lạp thì Boreas là vị thần của ngọn gió Bắc tàn bạo này. Boreas rất mạnh mẽ đầy bạo lực, một lão già đầy râu tóc, có cánh dưới chân, khoác áo choàng dài, tay cầm chiếc vỏ sò lớn và thổi về phương nam những cơn gió rét căm căm chết người. Con gái của Boreas là nàng Chione, vị thần băng tuyết và nàng chỉ làm tuyết rơi theo lệnh của cha.

Trên màn ảnh truyền hình, một màu trắng, hồng và tím trải dài từ cực bắc xuống Canada và miền nam nước Mỹ. Những mảng màu trắng lan dần xuống phía nam, như vị thần hung hãn Boreas đang hà hơi thổi ngọn gió rét trên cao. Và nàng con gái Chione băng tuyết theo sau bao trùm lên một màu trắng tàn khốc.

Rét mướt mùa sau chừng sắp ngự. Nỗi lo ngày xưa của Quang Dũng trong Đôi Bờ còn chút ngợi ca lãng mạn về cái lạnh, khi đem rét mướt về ngự. Hay là nỗi lo âu kiêu sa khi rước cơn rét mướt quyền uy lên ngôi mà trong lòng ngăn cách tan tác lạnh lùng?...

Nơi này bây giờ là cuối đông. Lạnh như chừng không thể lạnh hơn nữa. Những đường bay phủ đầy tuyết làm những chuyến bay bỏ dở, nằm yên đắp tấm chăn tuyết trắng đợi chờ. Những đường ray như cánh tay gầy vươn ra từ sân ga vắng người, heo hút gọi mời những cuộc lên đường hay trở về muộn màng... Thi thoảng vài chuyến xe buýt chầm chậm lượt trên mặt đường đóng băng mỏng. Anh ngồi đó bên khung lặng yên nghe cái lạnh hoang đàng ngoài kia. Và để tâm trí ngược xuôi trong giòng thời gian xám.

Chiếc áo len dệt bằng máy thật đẹp, món quà giáng sinh của em còn đó chưa mặc bên lò sưởi. Chiếc quần khaki hiệu Dockers wrinkle free còn thẳng nếp trong hộp giấy màu và đôi giày ủng hiệu Ugg bằng da cừu đắt tiền. Trong lò sưởi lửa vẫn bập bùng từ những thanh Duraflame củi than nhân tạo. Than vẫn nổ tí tách và ấm áp...

Ngoài phố mùa đông, một mùa đông khắc nghiệt với cái lạnh âm độ. Những người homeless đã về trú nơi nào, như những con chim đen đã xù lông trốn khuất nơi kín gió dưới chân cầu xa lộ. Tuyết băng và giá rét bao giờ cũng đẹp và lãng mạn trong phim ảnh. Nhưng thật tàn nhẫn và đáng nguyền rủa trong đời thực. Người ta bảo hãy chăm lo cho bốn chữ P: pets, plant, pipes và people. Con mèo đã ngủ say bên lò sưởi, chậu húng quế anh đã mang vào nhà, các vòi nước anh đã bọc khăn và trùm bao ni lông, cho nước rỉ giọt. Và anh ngồi đây bên song, nhìn hàng cây giơ xương run rẩy trong gió rét ngoài kia. Căn nhà thật ấm áp nhưng sao nghe lành lạnh từ tâm khi nhìn những đóm lữa than tí tách bên lò sưởi. Anh nhớ vô cùng những cục than củi, khói cay mắt trong om đất bọc nang tre cạnh giường mẹ. Nhớ cục than nóng trong bàn ủi bằng đồng có hình con gà trên nắp, lượt qua những tấm áo ẫm ướt nhàu nát ngày xưa. Nhớ chén cơm nóng độn nhiều khoai mỳ và vị muối sã đậm đà cay xé. Và nhớ nhất chiếc áo len đẹp mẹ đan cuối năm.

Những món quà Noel năm này thật chu đáo và ấm áp cho mùa đông. Chiếc áo len dệt cổ cao, đôi giày ủng da cừu, chiếc quần khaki bằng vải không nhăn. Và có em với môi son đỏ. Ngoài phố mùa đông, đôi môi em là đóm lửa hồng. Môi em cháy bỏng thay cho những đóm thuốc lá anh đã vứt bỏ. Sao vẫn thấy lạnh, lạnh từ trong lạnh ra. Khi mặc chiếc áo len mới, lại nhớ đến chiếc áo len mẹ đan năm xưa, mặc suốt mấy mùa đông. Hồn chợt cháy bỏng như cục than hồng trong chiếc bàn ủi con gà bằng đồng ngày nọ, khi mặc chiếc quần wrinkle free thẳng ply.

Làm sao mình có thể ủi đi những nếp nhăn, làm thẳng thớm những kỷ niệm buồn? Khi ngoài kia rét mướt đã về ngự...

Jan 6, 2013

Sean Bảo

www.baosinh.com| Tùy Bút site

www.sean-bao.com
| SB Graphic Design

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.