Hôm nay,  

Trang Đất Việt: Tỉnh Bình Thuận

09/01/201400:00:00(Xem: 5904)
TỈNH BÌNH THUẬN

Tỉnh Bình Thuận, diện tích: 7.850 km vuông. Dân số năm 2011 là 1.180.300 người, mật độ 151 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Chàm, Ra Glai, Hoa, Cơ Ho... Gồm có: Thành phố Phan Thiết, thị xã La Gi và 8 huyện: Tuy Phong, Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Hàm Tân, Đức Linh, Tánh Linh, huyện đảo Phú Quí. Tỉnh lỵ ở thành phố Phan Thiết. Thành phố Phan Thiết cách thành phố Sài Gòn 185 km. Tỉnh Bình Thuận ở cực nam của miền Trung, bắc giáp Lâm Đồng, Ninh Thuận, tây giáp Đồng Nai, tây nam giáp Bà Rịa-Vũng Tàu, nam và đông giáp biển Đông (192 km). Nhiệt độ trung bình 26,5 độ C.

Các sông lớn chảy qua tỉnh Bình Thuận: La Ngà, Sông Quao, Sông Công, Sông Dinh.

Lịch sử tỉnh Bình Thuận: Năm 1653, chúa Nguyễn Phúc Tần đánh chiếm đất Phan Lang (sau này gọi Phan Rang), để lại đất phía Tây cho Chiêm Thành. Năm 1692, chúa Nguyễn Phúc Chu, lấy luôn đất còn lại đặt tên là Thuận Phủ, rồi đổi thành Thuận Thành trấn. Đến thời vua Minh Mạng đổi lại Bình Thuận phủ. Năm 1927, đổi Bình Thuận phủ thành tỉnh Bình Thuận. Năm 1976, Bình Thuận sáp nhập với Bình Tuy và Ninh Thuận thành tỉnh Thuận Hải. Tháng 4-1992, Thuận Hải lại tách ra hai tỉnh riêng: Bình Thuận và Ninh Thuận.

Giao thông: Bình Thuận, đường biển có cảng Phú Quý và cảng Phan Thiết. Đường hàng không có sân bay Phan Thiết. Đường sắt Bắc-Nam qua tỉnh với chiều dài 190 km. Đường bộ, quốc lộ 1A (chiều dài qua tỉnh là 178 km). Quốc lộ 55, đi Bà Rịa-Vũng Tàu. Quốc lộ 28, từ thành phố Phan Thiết đi huyện Di Linh và một số huyện thuộc Lâm Đồng.

Về di tích, lễ hội, Bình Thuận có nhiều chùa tháp trang nghiêm. Lễ hội Katê của dân tộc Chăm, xiển dương thần linh, anh hùng dân tộc, tổ tiên, và cũng là dịp gặp gỡ người quen.

Nhà lưu giữ bảo vật Vương quốc Chăm của bà Nguyễn Thị Thềm ở huyện Bắc Bình, bà là hậu duệ của vua Chăm, bà sưu tập được khoảng 100 di vật giá trị: Vương miện, áo bào, mũ, hia... của các vua Chăm.

Nước khoáng Vĩnh Hảo: Tương truyền, vào thế kỷ 13, người Chăm đã dùng nước khoáng của một suối nước để rửa tượng thánh và chữa khỏi bệnh phong cho vua Chế Mân. Công chúa Huyền Trân, cũng là hoàng hậu của vua Chế Mân thấy sự màu nhiệm của suối nước, nên đặt tên suối này là Vĩnh Hảo, nghĩa là “đời đời tốt đẹp”. Đến nay, nước khoáng Vĩnh Hảo đã cung cấp nước cho nhiều nơi và rất nổi tiếng.

Tỉnh Bình Thuận phát triển công nghiệp về chế biến gỗ, có hải sản rất dồi dào, nước mắm Phan Thiết rất nổi tiếng. Bình Thuận đang phát triển trồng cây thanh long và cây cao su. Nhưng diện tích trồng cây điều lại sụt giảm. Về cát thủy tinh: các mỏ ở Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình và Hàm Tân với trữ lượng dồi dào, đã sản xuất thuỷ tinh có phẩm chất cao, chế ra kính xây dựng, gạch thủy tinh. Đá granit cũng có trữ lượng phong phú ở nhiều nơi. Về dầu khí, tỉnh Bình Thuận có nhiều mỏ dầu có trữ lượng lớn đã được phát hiện ở ngoài biển khơi, cách đất liền khoảng 50-70 km: Các mỏ dầu Rạng Đông, Sư Tử Đen và Rubi đang khai thác.


Phong cảnh Bình Thuận: Chùa Hang (Chùa Cổ Thạch) ở huyện Tuy Phong, do thiền sư Bảo Tạng lập ở trong hang lớn, mé chùa là bãi đá nhiều màu sắc rực rỡ. Bình Thuận có nhiều bãi biển đẹp: Huyện Tuy Phong, gần Cà Ná (Ninh Thuận) có bãi biển dài tới 50 km, trông rất thơ mộng. Mũi Né, cách Phan Thiết 22 km về phía đông bắc, bãi biển dài khoảng 10 km, cát trắng, nước trong. Bãi biển Đồi Dương mát mẻ, nên thơ.Lầu Ông Hoàng là một di tích, nằm trên một ngọn đồi rất đẹp ở Bà Nài phường Phú Hải thuộc Phan Thiết, do ông hoàng Pháp là Ferdinand d’Orléans, Công tước De Montpensier, cháu nội vua Louis Philippe I của Pháp. Vào năm 1911, Công tước De Montpensier qua Việt Nam du lịch và săn bắn. Nhìn thấy phong cảnh nơi đây hữu tình, đã bỏ ra một số tiền lớn để xây một tòa biệt thự nghỉ mát. Địa danh này cũng gắn liền với cuộc đời đầy gian nan và lãng mạn của thi sĩ Hàn Mặc Tử.

Huyện đảo Phú Quí cách Phan Thiết 100 km (56 hải lý), diện tích 32 km vuông, là cụm đảo có 9 hòn: Hòn Tranh, Hòn Đen, Hòn Trứng... trên đảo có chùa: Linh Quang, Cao Cát, không khí luôn mát mẻ, cát mịn, nước trong, cảnh mỹ miều. Ngoài khơi có hòn Lao Câu thuộc huyện Tuy Phong, cách bờ 7 km, diện tích khoảng 10.000 mét vuông, trên đảo có những khối đá trông ly kỳ, với thảm cỏ xanh mượt mà. Bình Thuận còn những thắng cảnh khác: Hồ Biển Lạc, khu nghỉ mát Novotel Ocean Dunes.

Bình Thuận là một tỉnh gần thành phố Sài Gòn, lại ở ven biển, khí hậu quanh năm ấm áp, có nhiều bãi biển còn hoang sơ và thơ mộng, giao thông tiện lợi, nên Bình Thuận sẽ phát triển thành một trong những trung tâm du lịch nhộn nhịp.

Biển khơi Bình Thuận mênh mông
Núi sông xinh xắn, ruộng đồng thênh thang

Cảm tác: Non nước Bình Thuận
.
Đất đai Bình Thuận rộng thênh thang
Di tích xa xưa những tháp Chàm
Ninh Thuận láng giềng nơi hướng bắc
Biển Đông giáp giới phía đông nam
.
Gỗ cây Bình Thuận khá dồi dào
Mắm muối, cá tôm, có biết bao!
Kinh tế vững vàng, người tấp nập
Giao thông rộng rãi, chợ xôn xao
.
Người Chăm lễ hội rộn ràng thay!
Kèn trống sửa sang suốt mấy ngày
Van vái lâm râm, xin xỏ lộc
Cầu nguyền khấn khứa, ước ao may
.
Chùa Hang tịch mịch, chẳng xa xôi
Lặng lẽ cửa thiền, ở một nơi
Bãi đá muôn màu, san sát nước
Lao Câu một đảo, mịt mù khơi
.
Bến bờ Vĩnh Hảo, đẹp như tranh
Nước khoáng trong veo, hoa điểm cành
Cát trắng, trắng tinh, nà nuột trắng
Nước xanh, xanh lẻo, lạ lùng xanh
.
Xa xăm Phú Quí ngó lờ mờ
Cụm đảo chín hòn, sóng nhấp nhô
Riêng rẽ Linh Quang chùa tịch mịch
Vấn vương Bình Thuận cảnh nên thơ!


Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.