Hôm nay,  

Làm Ngơ Sao Đành

05/04/201400:00:00(Xem: 5071)

Lời cảm ơn

Ngày thứ bẩy 5 tháng 4-2014 biệt đoàn văn nghệ Lam Sơn khánh thành bức tường tưởng niệm 7 vị anh hùng VNCH tại Việt Museum. Đây là món quà quý giá nhất dành cho viện bảo tàng ghi dấu 39 năm từ ngày mất miền Nam. Tôi viết bài này 1 lần nữa để cám ơn anh chị em Lam Sơn.

Vấn đáp lịch sử

Vào buổi chiều cuối tháng 3-2014, như thường lệ, lớp tiểu học của các em bé Hoa Kỳ xếp hàng vào thăm Việt Museum. Vòng qua tay mặt, các em xem con tàu vượt biên TÂN PHÁT. Cô giáo đặt giây thừng xuống đất đúng theo kích thước con tàu. 28 em ngồi xuống nền ciment trong khu vực ghi dấu. Tương đương với số người vượt biên năm 1982 trên con tàu đã được vớt.

Bài thuyết trình rất ngắn được trình bầy. Sau khi chấm dứt cô giáo hỏi rằng các em đã hiểu rõ chuyện con tàu tự do chưa. Đám trẻ đáp ngay rất ồn ào: yes..Lại hỏi: Có bao nhiêu người trên con tàu này. Trả lời: 28 người. Có bao nhiêu thuyền nhân Việt Nam. Một triệu người. Có bao nhiêu người đã chết: 300 ngàn. Tại sao thuyền nhân lại ra đi. Tất cả các em nhỏ đều cất tiếng 1 lượt: Freedom.

Tôi đứng xem cảnh tượng mà xúc động can tràng. Bài học thật ngắn trong giây lát đủ tóm gọn 20 năm lịch sử thuyền nhân Việt Nam. Vì tự do 1 triệu người ra đi, 300 ngàn người chết. Quay sang phía tay phải. Cô giáo nhìn tấm bảng tưởng niệm tạm thời bằng gỗ rồi giảng bài về lịch sử chiến tranh rất ngắn. Chiến tranh Việt Nam. Hàng triệu người Việt chết. 58 ngàn lính Mỹ chết. Miền Bắc thắng miền Nam. Tháng 4-1975 có nhiều người tự tử. Trong đó là 7 vị có hình trên trên bia tưởng niệm. Bài giảng rất ngắn vừa xong cô giáo hỏi các em. Vietnam war có bao nhiêu lính Mỹ chết. Trả lời 58 ngàn. Bao nhiêu người VN chết. Trả lời 1 triệu người. Tại sao có hình 7 người trên bia này. Một em giơ tay dõng dạc trả trời: Từ chối đầu hàng. Refuge to surrender. Và câu hỏi sau cùng. Những người anh hùng này chết vì lý do gì. Nhiều em giơ tay và cả lớp đồng thanh trả lời: Chết cho quê hương. Die for their country.

Cứ như thế, mỗi tuần 1 hay 2 lần, các lớp tiểu học trong quận Santa Clara thay phiên đến thăm Việt Museum và sẽ học được 2 bài học. Thuyền nhân và Việt Nam Cộng Hòa.

Có cả lớp rất đặc biệt như chương trình dạy tiếng Ả Rập với các em nhỏ trùm kín khăn trên đầu.

Các em đều biết có 58 ngàn lính Mỹ hy sinh tại Việt Nam. Một triệu người Việt từ lính cho đến dân cả 2 bên chết trong chiến tranh. Một triệu người vượt biên, 300 ngàn người chết trên biển. Tại sao lại ra đi. Vì tự do. Có 7 vị anh hùng được khắc tên trên bia đá. Tại sao họ chết. Chết cho quê hương.

Những câu hỏi được đặt ra đã có câu trả lời từ thế hệ Hoa Kỳ tương lai. Các em đã được chỉ dẫn và các em đã ghi nhận. Còn phần quý vị có biết không. Những vấn đáp lịch sử của chúng ta đã thể hiện ngay tại San Jose. Sao ta không ngó lại một lần.

blank
Làm ngơ sao đành.

Ngày 30 tháng 4

Mỗi năm tháng 4 lại trở về. Ai cũng có 1 ngày 30 tháng 4. Ngày 30 tháng 4 của tôi là 1 cuộc trốn chạy đau thương dù là ra đi có trật tự trên giang hạm của quân vận. Chẳng kém gì hải quân Việt Nam Cộng Hòa ra khơi lần cuối. Dù là ra đi có trật tự sau lệnh đầu hàng, nhưng cũng vẫn là thua cuộc và tháo chạy.

Ngày 30 tháng 4 của bạn cùng khóa chúng tôi là ngày dẫn đến trình diện, tiếp theo là ngục tù.

Ngày 30 tháng 4 của đa số đồng hương là kinh tế mới, vượt biên và thảm họa biển Đông.

Đối với luật sư Thu Hương ở San Jose 30 tháng 4 là ngày đại tang. Cha cô là tỉnh trưởng hy sinh tại Hậu Nghĩa. Anh trai cô tự sát ngày 30 tháng 4 bằng cây súng của thân phụ.

Đối với cô Kiều Trang, 30 tháng 4-75 là ngày đi tìm xác chồng nhưng không thấy tại chiến trường An Lộc.30 tháng 4 của cô vợ anh Lộc, không quân 20 tuổi là ngày vác bầu lên phi cơ chuyến sau cùng đi Mỹ một mình. Cô sanh con gái trong trại tỵ nạn. Chồng phi công kẹt lại đi tù rồi trốn trại và bị bắn chết. Hai mươi năm sau mẹ con về tìm mộ đem tro tàn qua Mỹ.

30 tháng 4 là ngày vợ thiếu úy nhẩy dù trại Hoàng Hoa Thám thuê xe chở xác anh về quê chồng Rạch Giá. 30 tháng 4 là ngày cô nha sĩ Sài Gòn sinh ra con gái trên tàu Trường Xuân ngoài khơi Thái Bình Dương.

30 tháng 4 cũa cô Tiểu Quyên là ngày đi chôn người yêu tại nghĩa trang quân đội Biên Hòa.

30 tháng 4-75 chấm dứt chiến tranh Việt Nam ghi dấu 1 triệu người chết ở cả 2 bên.

Trong sử Việt những cái chết lẫm liệt nhất dành cho Phan thanh Giản trong Nam và Nguyễn tri Phương, Hoàng Diệu ngoài Bắc. Và trang sử Việt cận đại ngày 30 tháng 4 dành cho thân nhân các anh hùng tuẫn tiết. Ngày tang của cả gia đình. Cũng là ngày tang của cả Việt Nam Cộng Hòa.


Hàng năm, vào ngày 30 tháng 4 có ít nhất là 7 gia đình tưởng niệm người cha anh hùng của 3 miền Nam Trung Bắc. Năm nay, các gia đình của 7 liệt sĩ không tưởng nhớ cha anh trong cô đơn.

Sau gần 4 thập niên, gối đầu qua 2 thiên niên kỷ, với tấm bia vĩ đại dành cho tập thể anh hùng, cả cộng đồng tham dự tang lễ hồi tưởng. Làm ngơ sao đành.

blank
Diễn tiến buổi lễ

Chúng tôi tưởng tượng và mô tả cho các chiến hữu buổi lễ khánh thành Bức Tường Tưởng Niệm như thế này.

Chiều ngày thứ tư 2 th áng4-2014 nhân viên viện Bảo Tàng Việt Nam đã thu xếp công trường tạm xong. Hoa đã trồng kín các con đường. Con thuyền thúng bên cạnh thuyền vượt biên đã biến thành thuyền hoa tưởng niệm. Lều đã chuẩn chuẩn bị sẵn đề phòng trời mưa. Tất cả các quan khách chính quyền đã nhận lời tham dự. Thượng nghị sĩ, dân biểu liên bang, tiểu bang, các giám sát viên quận hạt, các nghị viên thành phố.

Ban tổ chức Biệt Đoàn Lam Sơn nghĩ rằng phe ta ai cũng biết rõ 30 tháng 4-75 và những anh hùng bất tử. Lần này cần giới thiệu cho quan khách Hoa Kỳ. Đài truyền hình và báo Mỹ đã dự trù sẽ đến làm tin. 8 giờ sáng thứ năm 3 tháng 4-2014 hãng làm mộ bia chở bức tường từ miền Bắc Cali đem xuống. Hãng cần cẩu từ miền Nam sẽ đến công trường lúc 8 giờ 30.

Cần cẩu dự trù bốc bức tường 8 ngàn pounds đưa qua hàng rào và đặt vào vị trí. Nhà thầu sẽ sơn quét lại bệ tượng đài lần chót. Hoa trắng sẽ trồng chung quanh. Ghế sẽ sắp chỗ cho quan khách, cho gia đình các tử sĩ anh hùng và cho ban quân nhạc Hoa Kỳ.

Sáng thứ bẩy 5/4/2014 trong lúc 39 năm trước các trận đánh đang tiếp tục ở các mặt trận thì tại San Jose 39 năm sau đoàn quân nhạc của lục quân Mỹ rước quốc kỳ Mỹ Việt vào vị trí.

Ban nhạc sẽ trình diễn quốc ca Mỹ Việt cho phần lễ nghi. Phút mặc niệm sẽ tiếp theo bằng điệu TAP, một ngôn ngữ truy điệu chung dành cho các binh đoàn của thế giới tự do.

Các gia đình tử sĩ anh hùng sẽ được giới thiệu theo thứ tự giây phút hy sinh vào tháng 4-1975.

Tang gia đi trên thảm đỏ với áo cài hoa trắng tiến vào lễ đài. Mỗi gia đình sẽ có 1 bóng bay thật lớn đem theo danh tính của người cha anh hùng lần lượt bay trên trời xanh.

Và sau cùng tất cả các quan khách Việt Mỹ và ban tổ chức cùng mở tấm màn danh dự để khánh thành Bức Tường Tưởng Niệm. Một tác phẩm đầy ý nghĩa thiêng liêng phải chờ đợi 39 năm sau các hậu duệ của chiến sĩ anh hùng mới hoàn tất. Một công trình đầu tiên mở đường cho nhiều bức tường tưởng niệm trên khắp thế giới.

Một buổi lễ đầy ý nghĩa như thế, xin mời chiến hữu đến dự. Đâu là tình huynh đệ chi binh, đâu là tình quân dân cá nước, đâu là những người con cháu bà con thân thuộc của quốc gia nghĩa tử.

blank
Làm ngơ sao đành.

Xin đừng hỏi tại sao.

Họp bàn nội bộ với anh chị em Lam Sơn. Có người nói rằng sao Lam Sơn không tìm vị trí khác mà phải xây dựng Bức Tường Tưởng Niệm ở nơi kín cổng cao tường cạnh Việt Museum. Lam Sơn vốn biết rằng dù San Jose đất trời bát ngát nhưng xây dựng bên ngoài, lấy đâu quân số mà canh gác ngày đêm. Chỉ cần homeless và du đãng qua đêm là bức tường danh dự trở thành tường khổ nhục. Chưa nói đến chuyện thù nghịch phá hoại cố ý. Bức tường cạnh Việt Museum là nơi lý tưởng. Có 16 ngàn tử sĩ của Nghĩa trang quân đội hiện diện. Có bia ghi nhớ 300 ngàn thuyền nhân chết ở biển Đông. Có cờ vàng ngày đêm bay phất phới. Có quy chế đóng mở với hàng rào bao quanh, có Ranger tuần tra 24/7.

Lý do an toàn là nhu cầu số 1.

Lại có người hỏi rằng tại sao không có anh em c ựu quân nhân đ ảm trách nghi lễ quân cách. Các cháu thưa với Bác rằng, xin phép 1 lần để các hậu duệ tổ chức. Xin các bác cựu chiến binh đóng vai thượng khách ngồi chung với quan khách dân cử. Trước sau những người anh hùng VNCH rồi cũng qua đi như Mc. Arthur đã nói. Xin để các con cháu điều động chiến binh trẻ tuổi Hoa Kỳ rước cờ vàng và cử hành quốc ca VNCH. Đó chính là cây đuốc vàng của tinh thần tổ chức trao lại thế hệ nối tiếp. Các cựu quân nhân anh hùng của VNCH, các chàng trai trẻ tuổi nhất của hàng ng ũ chiến binh miền Nam năm nay ít nhất cũng ngoài 60 tuổi. Đã đến lúc ngồi xuống ghế danh dự, xin con cháu thực sự tổ chức lễ vinh danh.

Đoàn viên Lam Sơn 39 năm trước mới lên 5 lên 10. Có em chưa sinh ra đời. Bọn nhỏ nay làm chuyện lớn. Xin quý niên trưởng vui lòng cho phép. Làm ngơ sao đành.

Có vẻ như ngày Thứ Hai của tuần mới không phải là một “Good Day” cho Tổng thống Trump. Cuộc đàm phán vòng hai với Iran chưa biết sẽ ra sao. Iran vẫn “cứng cựa” không chịu cho Trump cái mà ông ta muốn: chiến thắng. Do đó, ông lại phải mượn Truth Social để tấn công vào những nơi mà ông ta cho là an toàn nhất và “đã” nhất. Bởi vì ít nhất họ cũng chấp nhận im lặng như đã từng trong suốt thời gian qua. Trong hai bài đăng trên mạng xã hội, Trump đã gay gắt chỉ trích các thành viên Đảng Dân Chủ, gọi họ là “TẤT CẢ ĐỀU LÀ KẺ PHẢN BỘI” cũng như giới truyền thông vì những lời phê bình và sự hoài nghi của họ đối với cách ông ta xử lý cuộc chiến tại Iran.
Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
Tháng Tư đến, như sự chờ đợi hàng năm từ một thế giới đang oằn mình chống chọi với những vết thương do chiến tranh tàn khốc gây ra. Họ mong mỏi dù chỉ vài ngày, vài giờ ngắn ngủi, không có tiếng súng, bom rơi, đạn nổ, để thật sự được hít thở không khí hòa bình, nhất là vào dịp Lễ Phục Sinh – một mùa lễ tràn đầy thông điệp của hy vọng. Thế nhưng có những âm thanh lạc điệu, chói tai đã len lỏi vào niềm vui thiêng liêng nhất của người Kitô giáo vào buổi sáng ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 5/4/2026. Âm thanh đó khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng sững sờ.
Ngay trước khi tối hậu thư của Mỹ gởi cho Iran hết hạn, Mỹ và Iran đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn tạm thời cùng kế hoạch đàm phán cho một hòa ước dài hạn. Công luận và giới chính trị trên toàn thế giới thở phào nhẹ nhõm khi một thảm họa nhân đạo quy mô lớn đã được tránh khỏi, và nền văn minh rực rỡ của Iran không bị phá hủy như những lời đe dọa trước đó. Một niềm hy vọng mong manh về hòa bình cho Iran đã được nhen nhúm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên kỳ vọng quá mức...
Ngày xưa bên bờ sông Dịch Thủy nước Triệu, có một con bạng (sò) leo lên bờ mở to miệng nằm phơi nắng, con duật (cò) bay ngang liền sà xuống mổ lấy hạt ngọc trai. Con sò kẹp chặt lấy mỏ cò, đôi bên giằng co không ai chịu nhường ai. Đúng lúc ấy ngư ông đi qua, thản nhiên thò tay bắt cả hai vào rọ. Từ đó có câu “bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi”, nêu cảnh hai bên tranh chấp, tiêu diệt lẫn nhau, còn kẻ thứ ba ung dung thò tay hưởng lời. Trong cuộc chiến Iran hôm nay, Trump dùng sức mạnh hỏa lực và lời đe dọa tiêu diệt để ép đối phương, tưởng rằng chỉ cần ra tay siết cổ là có thể buộc thiên hạ phải khuất phục. Nhưng thế cục không vận hành đơn giản như vậy. Hai bên càng đối đầu, càng tự làm tổn hao sức lực, còn những nước đứng ngoài lại có cơ hội tranh thủ trục lợi. Người hiểu thời cuộc nhìn không khó đoán ra rằng trên bàn cờ này, bàn tay thứ ba đang chờ thâu tóm là ai.
Ngưng bắn, dĩ nhiên, vẫn hơn là không ngưng bắn. Phải nói điều này trước, và nói cho rõ. Bom đã thôi rơi xuống Iran. Tàu bè lại qua lại. Những người lẽ ra phải chết thì còn sống. Ai từng có mặt trong một vùng chiến sự đều biết: khi súng im tiếng, bầu trời không còn gào thét, chim lại bay, trẻ con lại nói ngoài đường, thì đó là một điều gần như thiêng liêng. Nhưng ngưng bắn không phải hòa bình. Và cuộc ngưng bắn này, nếu giữ được, có thể đã phải mua bằng một giá chiến lược rất đắt. Nếu mục tiêu chính của cuộc chiến là chấm dứt, hay ít ra làm suy yếu hẳn mối đe dọa từ chế độ Iran, thì sự thật khó nghe nhất lại là sự thật đơn giản nhất: Iran vẫn còn số uranium có độ tinh khiết rất cao. Và Iran cũng đã cho thấy họ có thể biến eo biển Hormuz, một trong những thủy lộ quan trọng nhất thế giới, thành một món hàng mặc cả mà không ai có thể làm ngơ.
Kể từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công Iran và ngày càng gia tăng cường độ với mục tiêu nhằm kết thúc chiến sự càng sớm càng tốt, đồng thời làm suy yếu hoặc lật đổ chế độ thần quyền. Hai mục tiêu chính được Trump công bố là phá hủy chương trình vũ khí hạt nhân và chấm dứt sự cai trị của giới giáo sĩ Hồi giáo...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.