Hôm nay,  

TT Obama Và Luật Pháp

05/08/201400:00:00(Xem: 6655)

...Dường như xã hội chủ nghiã thật sự là con đường TT Obama muốn đi theo...

Ngay từ những ngày đầu khi TNS Barack Obama ra tranh cử tổng thống, đã có nhiều dư luận tố giác ông theo chủ nghiã cộng sản, có thể nói là “tân cộng sản”, tức là cộng sản tân thời, văn minh hơn và không sắt máu như cộng sản thời Xít-Ta-Lin hay Mao, nhưng căn bản là cộng sản, vạn sự là của chung do Nhà Nước quản lý. Nhẹ tay hơn thì gọi ông là người có khuynh hướng theo xã hội chủ nghiã –socialist- theo mô thức Tây Âu.

Phải nói ngay, kẻ viết này chưa bao giờ nhận định TT Obama là cộng sản, hay xã hội chủ nghiã, mà chỉ coi là ông là thành phần cấp tiến khá cực đoan thôi. Nhưng rồi càng ngày thấy TT Obama đi xa về phiá tả, tự nhiên cũng phải thắc mắc.

Ngay từ hồi mới tranh cử năm 2007-08, chẳng ai biết TNS Obama là ai, quan điểm như thế nào. Chỉ biết ông chủ trương đại đoàn kết toàn dân, bất kể xanh đỏ, trắng đen, già trẻ, giàu nghèo,... Và dân Mỹ hầu như bị hớp hồn bởi cái chiêu bài ôn hòa đó. Nhưng rồi dần dần người ta thấy... coi dzậy mà hổng phải dzậy. TT Obama đã mau chóng trở thành tổng thống tạo phân hóa lớn nhất trong tất cả các tổng thống cận đại.

Cách đây ít tuần, trên cột báo này có đăng bài về Hoàng Đế Obama rớt long bào, vì đã bị Tối Cao Pháp Viện tố cáo đã vi phạm Hiến Pháp, lạm quyền. Mà kết tội với số phiếu 9-0. Lạ lùng hơn nữa, đây không phải lần đầu mà lần thứ 13 TCPV biểu quyết 9-0 chống TT Obama, tức là trong đó có cả các thẩm phán nổi tiếng là cấp tiến, và cả hai nữ thẩm phán do chính TT Obama bổ nhiệm.

Ta cũng không nên quên trước khi làm tổng thống, ông Obama đã tốt nghiệp luật tại đại học trứ danh Harvard, làm tới chủ biên cho tạp chí Harvard Law Review, lại còn là phụ giảng về luật Hiến Pháp tại đại học Chicago trứ danh không kém. Như vậy tất nhiên phải rành luật, nhất là luật Hiến Pháp, hơn ai hết. Thế nhưng khi làm tổng thống thì ông lại là người bị Tối Cao Pháp Viện... lật ghế nhiều nhất trong tất cả các tổng thống cận đại, từ năm 1940 tới giờ.

Chuyện dân chúng kiện cáo Nhà Nước là hết sức bình thường trong cái xứ này. Đại đa số được giải quyết ở các cấp toà dưới. Thỉnh thoảng mới có vụ kiện cáo lên tới tận TCPV, và dĩ nhiên Nhà Nước được hay thua cũng là chuyện bình thường.

Trong trường hợp chính quyền Obama, với một tổng thống là siêu luật gia như vậy, chắc hẳn tỷ lệ thắng phải nhiều hơn thua. Nhưng thực tế ngược lại, TT Obama thua nhiều hơn thắng, mà lại thua đậm.

Vì thắc mắc sao lại có chuyện lạ như vậy được, nên kẻ viết này đã đi lục lạo xem TT Obama đã bị thua về những chuyện gì. Và những điều khám phá ra được đã làm cho kẻ viết này thật tình phải suy nghĩ lại. Xin chia sẻ với quý độc giả, gọi là để rộng đường dư luận.

Trước khi đi vào những mẫu chuyện đó, có lẽ phải nói sơ qua về thế nào là quan điểm “xã hội chủ nghiã”.

Nói chung thì theo quan điểm này, thế giới có quá nhiều bất công xã hội, người giàu ức hiếp người nghèo. Nếu không bị ức hiếp thì người nghèo vì hoàn cảnh từ ngày chào đời, cũng đã không có điều kiện công bằng để ngoi đầu lên, suốt đời lận đận trong cảnh khó khăn. Nhà Nước có bổn phận giúp đỡ họ, cứu họ khỏi phải bị giới nhà giàu hiếp đáp quá mức, và cũng làm sao cho họ có cơ hội tiến thân đồng đều.

Sự giúp đỡ này trên thực tế hiện thời, cả những đại tài phiệt cũng muốn. Thời đại này khác xa với thời thế kỷ 18-19 khi nhà giàu chỉ biết trấn lột người nghèo tối đa. Thời đại bây giờ, mấy ông đại gia thông minh hơn, lý luận cũng nên giúp mấy người nghèo ăn nên làm ra, khấm khá hơn, để họ có ít tiền mua sắm hàng do các đại gia bán ra. Chứ cả thiên hạ nghèo mạt rệp thì đại gia sản xuất hàng hoá ra bán cho ai?

Đó cũng là lý luận trên địa bàn chính trị thế giới. Những nước giàu viện trợ, giúp những nước nghèo khá hơn, để những nước này có thể trở thành thị trường tiêu thụ hàng hoá của nước giàu.

Tóm lại, ai cũng muốn giúp đỡ người nghèo để thiết lập một chế độ tương đối công bằng hơn, tư bản hay cộng sản cũng vậy. Khác nhau là ở mức giúp đỡ nhiều hay ít và bằng cách nào thôi. CS chủ trương lột của người giàu chia lại cho người nghèo, tư bản chủ trương mọi người chung lưng làm cái bánh lớn ra cho mọi người đều có phần.

TT Obama chủ trương giúp đỡ nhà nghèo với khuynh hướng muốn tái phân phối lợi tức mạnh, bằng cách đánh thuế nhà giàu nhiều hơn nữa để chia lại cho người nghèo. Dù sao thì cũng chưa đến mức muốn san bằng bất công xã hội bằng nhà tù, súng đạn, để bắt cả nước Mỹ phải đồng đều trước chén bo bo. Thành ra dựa trên tiêu chuẩn này, không thể nói TT Obama là cộng sản, cũng như chưa đủ tiêu chuẩn để nói TT Obama theo xã hội chủ nghiã.

Xã hội chủ nghiã cũng dựa trên nền tảng Nhà Nước vú em, chăn nuôi dân từ ngày còn là thai nhi cho đến khi nằm dưới hai thước đất.

Trong vấn đề này, TT Obama chủ trương Nhà Nước vú em thật, qua tất cả những chính sách của ông. Đặc biệt là qua Obamacare, bắt buộc tất cả mọi người không trừ một ai phải có bảo hiểm y tế, nếu không sẽ bị phạt nặng.

TT Obama còn muốn nhiều nữa, như muốn dẹp hết các hãng bảo hiểm tư nhân để Nhà Nước độc quyền lo chuyện bảo hiểm, nhưng mấy đại gia ngành bảo hiểm Mỹ không dễ nuốt như vậy. TT Obama muốn lấy thuế nhà giàu nhiều hơn nữa nhưng cũng chưa được. TT Obama cũng không muốn cho ai được chơi súng ngoại trừ Nhà Nước với cảnh sát, quân đội, nguy hiểm lắm. Nhưng chưa làm được vì dân Mỹ không thể từ bỏ súng được.

Tuy TT Obama chưa thiết lập được chế độ công bằng tuyệt đối trước chén bo bo cũng như chưa mang Nhà Nước bao trùm lên hết cả mọi chuyện được, nhưng nhìn qua hàng loạt quyết định của Tối Cao Pháp Viện mới thấy TT Obama đã có rất nhiều cố gắng trong chiều hướng đó. Cái không may cho TT Obama, và chắc phải gọi là cái may mắn cho chúng ta là TCPV đã không chấp nhận rất nhiều quyết định của chính quyền Obama, đã kéo tay TT Obama lại.

Chỉ trong vài tuần trước lễ Độc Lập vừa qua, TCPV đã biểu quyết 5 vụ công dân thưa kiện chính phủ và chính phủ thua đủ 5 vụ vì TCPV cho rằng Hành Pháp với tay quá xa, xa hơn Hiến Pháp cho phép.

VỤ THỨ NHẤT RILEY

Anh chàng David Riley vác súng bắn vào xe người qua đường chơi, trốn thoát không bị bắt. Mấy tháng sau, cảnh sát tình cờ chặn anh vì lái xe quá tốc độ, lấy điện thoại di động của anh, lục lọi, khám phá ra anh là thủ phạm, đưa anh ra tòa, kết án dựa trên thông tin từ điện thoại. Anh kháng cáo cho rằng cảnh sát vươn tay quá dài, lục coi trái phép các cuộc gọi riêng tư của anh.

Lên đến TCPV và TCPV biểu quyết 9-0 là Bộ Tư Pháp của TT Obama xâm phạm quyền riêng tư của anh này. Quyết định này có nghiã từ giờ trở đi, cảnh sát không có quyền dòm ngó vô điện thoại của thiên hạ nếu không xin trát tòa án trước. Nôm na ra, Nhà Nước Obama đã hành xử như một xứ công an trị cho phép cảnh sát truy lùng quá sâu vào đời sống riêng tư của thiên hạ.

VỤ THỨ NHÌ NOEL CANNING

Cột báo này đã bàn qua vụ này trong bài “Hoàng Đế Obama Rớt Long Bào”, liên quan đến việc TT Obama bổ nhiệm sái phép không thông qua Thượng Viện ba người vào Hội Đồng Quốc Gia Về Quan Hệ Lao Động. TCPV biểu quyết 9-0 TT Obama đã vi phạm Hiến Pháp, qua mặt Thượng Viện, với mục đích giúp các nghiệp đoàn.

VỤ THỨ BA HOBBY LOBBY STORES

Đây là một công ty tư nhân nhỏ, bị luật Obamacare bắt buộc phải mua bảo hiểm ngừa thai cho nhân viên. Công ty phản bác, cho rằng luật này ép công ty phải giúp ngừa thai, có thể đưa đến cả phá thai, là trái với tín ngưỡng của công ty, không chấp nhận chuyện phá thai.

Nhà Nước Obama bác bỏ lập luận này, cho rằng công ty không phải là “người”, hay cá nhân, nên không có tín ngưỡng.

Lên đến TCPV, và TCPV biểu quyết 5-4 công ty không phải là “người” nhưng dù sao thì Obamacare đã đi quá xa khi ép công ty phải trả tiền bảo hiểm ngừa thai và phá thai và công ty có quyền từ chối trả tiền bảo hiểm đó cho nhân viên. Tuy tỷ lệ chỉ là 5-4, nhưng hai thẩm phán cấp tiến là Stephen Breyer và Elena Kagan (do TT Obama bổ nhiệm) đã phụ giải thêm là tuy họ không biểu quyết theo đa số trong vấn đề này vì nhiều lý do, nhưng họ cũng đồng ý chính quyền Obama qua Obamacare đã xâm phạm quyền tự do tín ngưỡng, ép người ta làm trái với tín ngưỡng. Coi như biểu quyết này là 7-2.

Điều luật bắt công ty phải trả tiền bảo hiểm mua thuốc ngừa thai đã “giúp” gia tăng mạnh số người mua thuốc ngừa thai từ khoảng 1 triệu người năm 2012, lên tới 5 triệu năm 2013 theo thống kê của chính quyền Obama. Người ta có thể nhìn luật này như giúp “giải phóng” phụ nữ, hay giúp các bà có dịp vui vẻ nhiều hơn. Quyết định của TCPV sẽ không cắt giảm số người này, nhưng sẽ ảnh hưởng lớn lên các bà, các cô nhân viên các tổ chức và cơ sở tôn giáo như trường học, nhà thương, viện dưỡng lão.

VỤ THỨ TƯ HARRIS

Bà Pam Harris có con trai bị bệnh, ở nhà lo cho con. Bà xin trợ cấp và Thống đốc tiểu bang Illinois (Dân Chủ) cấp cho bà ít tiền trợ cấp để bà khỏi đi làm, với danh nghiã bà là công chức tiểu bang, nhân viên săn sóc sức khỏe tại gia –home healthcare worker-. Nghiệp đoàn các công chức (Service Employees International Union- SEIU) chính thức ghi bà là công chức, bắt bà phải đóng lệ phí cho nghiệp đoàn vì coi như bà là thành viên của nghiệp đoàn. Thống Đốc và Bộ Tư Pháp hậu thuẫn nghiệp đoàn.

Lên đến TCPV, bị TCPV bác với lý luận mọi công dân đều có quyền tham gia hay không tham gia một tổ chức nghiệp đoàn. Cho dù bà lãnh tiền trợ cấp của tiểu bang, nhưng không có nghiã là bà là công chức bắt buộc phải tham gia nghiệp đoàn các công chức và đóng tiền niên liễm cho nghiệp đoàn. Đây là một đòn gần chí tử đối với nghiệp đoàn vì đặt lại toàn bộ nguồn lợi tức chính của nghiệp đoàn.

VỤ THỨ NĂM McCULLEN

TCPV bác bỏ 9-0 một luật của tiểu bang Massachusetts được Nhà Nước Obama hậu thuẫn tối đa, cấm không cho biểu tình chống phá thai trong vòng 35 feet (khoảng hơn 4 thước) cách bệnh viện phá thai. TCPV cho rằng những người chống phá thai hoàn toàn có quyền biểu tình bất bạo động bất cứ nơi nào họ muốn. Ở cái xứ Mỹ này mà lại có chuyện cấm biều tình?

Đó là năm trường hợp Nhà Nước Obama thua đậm mới đây tại TCPV. Rồi tin mới nhất cho biết Nhà Nước lại vừa thua một cuộc chiến nữa ở cấp tòa phá án, dưới TCPV một mức, có ảnh hưởng rất lớn lên Obamacare, với vụ dưới đây.

VỤ HALBIG

Bà Jacqueline Halbig thưa Bộ Y Tế đã trợ cấp tiền mua bảo hiểm cho một số những gia đình mua bảo hiểm y tế qua các trung tâm phối hợp của liên bang (federal exchanges). Hiện nay, có 36 tiểu bang chưa có, hay không chịu thiết lập trung tâm phối hợp của tiểu bang, khiến liên bang phải nhẩy vào lập trung tâm phối hợp của liên bang. Theo bà Halbig thì việc Bộ Y Tế trợ cấp khi mua bảo hiểm qua liên bang là vi phạm luật vì luật Obamacare chỉ cho phép trợ cấp những người mua bảo hiểm qua các trung tâm phối hợp của tiểu bang thôi.

Cãi cọ, thưa ra tòa lên đến cấp phá án liên bang (federal appeal), và toà đồng ý với lập luận của bà Halbig.

Tức là cho đến nay, TT Obama đã trợ cấp tiền mua bảo hiểm cho hơn 5 triệu người một cách bất hợp pháp, tốn công quỹ cả trăm triệu.

Vụ này coi như chưa xong vì chắc chắn sẽ lên đến TCPV, nhưng dù sao cũng cho thấy sự luộm thuộm của Obamacare, với không biết bao lỗ hổng, có thể đe dọa sự tồn vong của luật này luôn. Nếu TCPV đồng ý với tòa phá án, thì chỉ có hai giải pháp: một là hàng triệu người đã nhận trợ cấp sẽ phải hoản trả lại tiền (qua sở thuế) và nền tảng của Obamacare xụp đổ, hai là luật Obamacare phải sửa lại một cách quy mô. Nếu cuộc bầu cử tháng Mười Một tới mang lại chiến thắng cho phe CH tại cả Hạ Viện lẫn Thượng Viện thì coi như Obamacare sẽ bị khủng hoảng nặng, có thể tiêu tan luôn, vì phe DC không có cách nào mang Obamacare ra thảo luận và biểu quyết lại được vì sẽ không đủ phiếu.

Ngoài ra trong vài năm qua, Nhà Nước cũng đã thua liên tục, điển hình là vài vụ sau:

VỤ JONES

TCPV cũng biểu quyết 9-0 không chấp nhận cho Nhà Nước có quyền lén lút gắn máy định vị GPS vào xe hơi của một người bị tình nghi phạm tội.

VỤ HOSANNA-TABOR

TCPV biểu quyết 9-0 bác bỏ lập luận của chính quyền Obama cho rằng Nhà Nước có quyền định nghiã ai là thành viên của giáo hội –church clergy-.

Trên đây chỉ là vài vụ thưa kiện tiêu biểu. Trong thời gian 5 năm chấp chánh, TT Obama đã bị TCPV bác bỏ với tỷ lệ 9-0, tổng cộng 13 lần. Tất cả những vụ thua kiện đều liên quan đến vấn đề Nhà Nước với tay quá xa, xâm phạm vào quyền riêng tư cá nhân kiểu các chế độ công an trị như lục điện thoại, gắn GPS vào xe, tìm cách áp đặt chế độ vú em bao đồng. Vụ Hosanna-Tabor lạ lùng nhất khi Nhà Nước tự cho mình quyền quyết định những người làm việc trong nhà thờ, ai là ông cha bà sơ, ai không, đến độ ngay cả bà thẩm phán Elena Kagan cũng phải nhận định lập luận của chính quyền thật là lạ lùng –“amazing”. Cũng không khác gì Nhà Nước CHXHCNVN quyết định ai là “Công Giáo yêu nước”.

* * *

Trước những kết quả thua liên tục như vậy, người ta có thể đặt câu hỏi sao Nhà Nước Obama, với ông siêu chuyên gia về luật Hiến Pháp, lại có thể thiếu hiểu biết về luật lệ đến như vậy. Đây là câu hỏi chính đáng khó có câu trả lời dứt khoát.

Theo ý kiến cá nhân của kẻ viết này –không phải là luật sư, chưa bao giờ học luật- thì Nhà Nước Obama không thể mù mờ về luật pháp như vậy được. Chẳng qua là một sự cố tình đẩy càng xa chính sách Nhà Nước Vú Em càng tốt, tới đâu hay tới đó, cùng lắm là TCPV bác thôi, rồi thì ta lại thử chiêu khác. Gặm nhấm được chừng nào hay chừng nấy. Dường như con đường xã hội chủ nghiã thật sự là con đường TT Obama muốn đi theo.

Đặt vấn đề như vậy ta mới thấy vai trò của TCPV quan trọng tới mức nào trong việc định hướng cho chính sách trị quốc của Mỹ. TCPV hiện nay có 4 thẩm phán bảo thủ, 4 cấp tiến, và một sàng qua sàng lại. Những vụ thất bại của TT Obama chỉ chứng minh TT Obama đã đi quá xa đến độ ngay cả những thẩm phán cấp tiến, trong đó có hai vị do chính TT Obama bổ nhiệm, cũng không chấp nhận được.

Tin giờ chót, Hạ Viện đã biểu quyết thưa TT Obama ra tòa về tội lạm quyền lấn át Lập Pháp. Đây sẽ là một vụ xử cực kỳ quan trọng, đi xa hơn việc thưa kiện cá nhân TT Obama, vì đây là vấn đề xác định quyền hạn giữa Hành Pháp và Lập Pháp. Điều oái ăm là trong khi các dân biểu CH thưa Hành Pháp để dành lại quyền cho Lập Pháp, thì tất cả các dân biểu DC đã biểu quyết chống lại, tức là họ đã biểu quyết muốn nhường quyền của Lập Pháp cho Hành Pháp, để họ được... ngồi chơi xơi nước, chấp nhận tất cả những gì tổng thống muốn!

Cũng cần ghi nhận chuyện này khác xa đàn hạch –impeach-. Đàn hạch nhắm vào cá nhân tổng thống với mục đích cất chức ông. Vụ thưa này là Lập Pháp thưa Hành Pháp đã lạm quyền. Nếu Hạ Viện thắng, thì TT Obama vẫn làm tổng thống, chỉ có quyền hành bị giới hạn bớt đi. Thật ra, TT Obama chưa phạm tội tầy trời gì để phải bị đàn hạch, chỉ là chuyện lấn quyền và bất tài thôi. Hiến Pháp không có quy định cất chức tổng thống vì bất tài. Nhưng phe DC đã mau mắn khua chiêng trống rầm rộ là TT Obama sắp sửa bị đàn hạch, kêu gọi gây quỹ giúp DC bảo vệ ông, và ngay sau đó, đã thu được một triệu đô trong một ngày. Chính trị mánh mung là vậy, thiên hạ ai dại ráng chịu. Năm 2008, 11 dân biểu DC đưa ra dự luật đàn hạch TT Bush, nhưng không đi đến đâu vì chẳng có thêm phiếu nào. (03-08-14)

Vũ Linh

Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.