Hôm nay,  

Sau 40 năm, thấy Hà Nội đứng lên

21/01/201607:09:00(Xem: 9843)

Sau 40 năm, thấy Hà Nội đứng lên                                                                                                 

Giao Chỉ, San Jose
.

Lang thang trên Mạng:                                                              
Bằng hữu thường nhận được tin tức và bài viết của chúng tôi nửa đêm về sáng. Những năm gần đây Giao Chỉ thường lang thang trên Mạng đến rất khuya. Tìm thấy biết bao nhiêu là câu hỏi và đồng thời cũng thấy biết bao nhiêu câu trả lời. Ngày hôm nay thấy hình ảnh của dân Hà Nội đứng lên sau 40 năm. Vô cùng xúc động.
.
Chuyện dân Việt biểu tình tranh đấu cho nhân quyền đã xảy ra nhiều năm. Chuyện dân oan đòi quyền lợi nhà đất đã xảy ra nhiều tháng. Chuyện các nhà đấu tranh cho dân chủ xuống đường vào tù ra khám đã xảy ra mỗi ngày. Thời đại điện toán và vệ tinh đưa hình ảnh toàn toàn cầu lại gần nhau. Người đấu tranh biết rằng hình ảnh của mình theo Mạng đi khắp thế giới, được như thế sống chết cũng cam lòng. 
.

Sau 40 năm, Hà Nội đứng lên làm lịch sử.                                          
Đoạn phim mới nhất bà con ta ở hải ngoại cùng xem là những người dân bình thường ở Hà Nội xuống đường đả đảo đảng cộng sản. Một người với nhân dáng hết sức bình dân thong thả cất tiếng kể tội đảng cộng sản Việt Nam. Đồng bào xuống đường cầm nhiều khẩu hiệu nhiệt thành hô đả đảo. Tiếng hô của phụ nữ nhiều hơn nam giới. Chậm rãi, thong thả và không kém phần quyết liệt. Không phải dân oan đòi quyền lợi.
.
Không phải các nhà dân chủ chỉ đòi nhân quyền. Không phải bà con né tránh mượn cớ chống Tàu để chống nhà nước. Bà con ta dân Hà Nội ở đây dứt khoát chống trực tiếp đảng cộng sản. Không chống tham nhũng. Không chống Trung quốc. Không chống công an. Không chống chính phủ. Trực tiếp chống đảng cộng sản Việt Nam. Không gián tiếp quanh co. Đả đảo cộng sản. Ông MC vỉa hè của chúng ta từ tốn đọc từng câu ngắn. Rõ ràng và bình tĩnh. Bà con tiếp lời hô đả đảo. Đó là hình ảnh đã phổ biến khắp thế giới.
.
Tôi quả thực không hiểu họ thuộc đảng phái nào. Bà con thuộc tổ chức nào. Ai là người phối hợp. Ai là người kêu gọi hẹn nhau xuống đường đông đảo. Ai quay phim và ai phổ biến ra ngoại quốc. Ai ghi nhận được và ai chuyển hình ảnh đến cho tôi. Lang thang trên mạng đến 3 giờ sáng. Không thể nhắm mắt bỏ hết tất cả mọi thư tín gồm cả tin tức bậy bạ. Tôi không thể tự động xóa hết những lời thiên hạ chửi bới đánh phá.. Không xem kỹ mà cứ nhắm mắt delette tất cả thì làm sao tìm thấy những viên kim cương trong đống rác vẫn đến với ta mỗi ngày.
.
Xem được hình ảnh của bà con Hà Nội đứng lên, tôi thấy tiếc cho các bác của thời Nhân Văn Giai Phẩm ngày xưa. Cụ Phan Khỏi có những ông Bình Vôi, bác Hoàng Cầm bên kia sông Đuống, nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ, bác Hữu Loan làm thơ khóc vợ trong đồi tím hoa sim. Rồi cả ông Trần Dần chỉ thấy một màu cờ Đỏ. Cũng không quên bác Nguyễn Chí Thiện với những vần thơ bất khuất. Những con người ở cái thời vài chục năm trước một cái tóc là một cái tội.
.
Phài chi quý ông còn sống để mà thấy ngày hôm nay bà con Ha Nội biểu tình mắng chửi đảng cộng sản công khai. Quý vị đã ra di trước khi có email nên không thể bấm máy lên Mạng mà thấy được giấc mơ của một thời khốn nạn nay đã thành sự thực. Muốn hiểu được giấc mơ con người một thời bao cấp, chúng ta lại phải lên Mạng tìm về lịch sử để thấy sự phát triển và tàn lụi của chủ nghĩa cộng sản toàn thế giới biến chuyển ra sao.
.

Niên biểu phát triển và tàn lụi của chế độ cộng sản

*Đệ nhất thế chiến 1914-1918.                                                               
*Cách mạng Bonsevich 1917 chủ nghĩa cộng sản ra đời. 
*Đệ nhị thế chiến 1939-1945. Chiến tranh lạnh bắt đầu.                                               
*Năm 1949 cộng sản toàn thắng tại Trung Hoa.
*Tháng 4-1975 Cộng sản chiến thắng ở Việt Nam. Đây là thời kỳ vàng son của chủ nghĩa cộng sản. Vô địch thế giới. Liên bang Sô Viết thống trị Đông Âu và cộng sản bao trùm Á Châu.                                 
*Nhưng các nhà bình luận tiên đoán cộng sản sẽ xụp đổ 76/78. Chuyện này dã không xẩy ra. Phải đến 10 năm sau.                  
*Hoa Kỳ và Tây phuơng mở đầu cuộc chiến tranh Lạnh với Nga Sô. Bao vây kinh tế. Cấm vận các nước cộng sản tại Á Châu.                         


* Sau 10 năm thế giới Tự Do phản công.Tổng thống Reagan đọc diễn văn đòi phá tường Bá Linh 6/1986.                                             
* Tiếp theo, 12/1988  cũng ông Reagan, họp thượng đỉnh tại NY tuyên bố chấm dứt chiến tranh lạnh vì Nga sô kiệt quệ muốn đầu hàng.                                                                                                 
*Năm sau 1989 cộng sản bắt đầu tan rã. Tường Bá Linh xụp đổ *Đức quốc thống nhất 6/89, Nhưng duy nhất tại Thiên an Môn. Trung Hoa tháng 4/89 cuộc nổi dậy bị đàn áp. Trung Cộng vẫn đứng vững và Việt Nam không có cơ hội nổi dậy.                            
* Trong khi đó lần lượt 14 nước chư hầu lần lượt tan rã.Ba Lan 6/89... Hung 10/89.. Tiệp 11/89  Bulgarie 2/90, Romanie 12/89 (Đẫm máu) Albania 1989, Nam Tư 1989 v v v..                            
.
*Nga 1991  (1917-1991=74 năm) Slovenia 1991 Croatia 1991  Macedonia 1991 Bosnia 1992, Herzegvina 1992, Serbia 1992, Monthenegro 1992 ...                                                                           
* Trên thế giới chỉ còn Trung Hoa, Việt Nam, Triều Tiên và Cuba theo cộng sản, Xem ra ngày cuối rất gần, có thể màn hạ rất nhẹ nhàng mà ta không hay. 
.

40 năm bang giao Việt Mỹ.                                                                 
Năm 73 qua hiệp định Paris, nếu Hà Nội tôn trọng hòa bình Nixon hứa viện trợ 3 tỷ. Năm 1975 dù thôn tính miền Nam, ông Carter vẫn chấp nhận tái lập bang giao. Hà Nội làm cao, vẫn đòi 3 tỷ, Mỹ từ chối, cộng sản mất cơ hội quý giá, nhiều năm sau mới tiếc. Việt Nam thống nhất sống trong tăm tối 2 thập niên thời kỳ 75-95. Bị cấm vận 20 năm.Trải qua 2 cuộc chiến tranh với Cam Bốt và Trung Cộng. Từ 1990 mới dần dần trở lại với Hoa Kỳ thảo luận về HO, ODP, MIA,con lai v v .
.
Năm 1995 Mỹ tái lập bang giao, bỏ cấm vận, ông Peterson với 6 năm tù tại Việt Nam trở thành đại xứ tại Hà Nội. Năm 2000 tổng thống Clinton qua VN, dân Việt chào đón trong chuyến đi lịch sử. Về kinh tế mậu dịch 2 nước từ 15 tỷ lên 25 tỷ. Thời cấm vận, người Việt tại Mỹ chỉ được gửi về Việt Nam $300 us mỗi người một năm. Sau bang giao dân Việt gửi về nước hàng tỷ US. Hai bên thảo luận Nhân quyền. Viện trợ, mua bán vũ khí. Quốc phòng, giáo dục, y tế , xã hội, mọi lãnh vực đều có thỏa hiệp.
.
Chương trình di trú mở rộng đưa số người Mỹ gốc Việt lên gần 2 triệu công dân. Hơn một nửa thành viên trung ương đảng cộng sản Việt Nam qua thăm Mỹ gồm cả thủ tướng, chủ tịch nước và tổng bí thư. Hoa Kỳ nhận trên 15 ngàn sinh viên Việt Nam du học.Hàng ngàn chiến binh gốc Việt gia nhập quân đội Mỹ hiện đã có hàng trăm cấp đại tá và 2 vị tướng. Người Mỹ gốc Việt về làm lãnh sự Hoa Kỳ tại Sài Gòn. Cũng người Việt là đại tá tuỳ viên quốc phòng tại Hà Nội và bây giờ là người thứ hai. Hạm trưởng chiến hạm Hoa Kỳ thăm viếng Sài Gòn nói tiếng Việt Nam. Về tài chánh Việt Nam rất giống Tầu, dù thân Mỹ hay thân Tầu, làm ăn hay dành dụm được đồng nào các thủ trưởng đều gửi qua Mỹ.
.
Sau cùng điều đáng ghi nhận là dù bang giao Việt Mỹ có tốt đẹp ra sao thì cờ đỏ sao vàng của cộng sản cũng rất vất vả khi bay trên trời Hoa Kỳ. Cờ vàng của Việt Nam Cộng Hòa sau 40 năm mất nước vẫn hiên ngang trên quê hương mới. Vì Việt Nam Xã hội chủ nghĩa vẫn còn là đảng cộng sản độc tài duy nhất trên quê hương nên Việt Nam Cộng Hòa hải ngoại đương nhiên trở thành một đảng đối lập thường trực.
.
Bây giờ thế giới ngày càng nhỏ bé, hai đảng đối lập có xá gì xa cách chỉ một Thái Bình Dương. Còn về phần người dân Việt bên trong và bên ngoài, tháng giêng năm nay cùng gặp nhau trong tinh thần bất diệt của quần đảo Hoàng Sa. Cả ba miên Bắc Trung Nam Việt Nam đều tưởng niệm các tử sĩ hải quân Cộng Hòa hy sinh năm 1974. Tại bên này, cả hai miền Nam Bắc CA đều có ngày tưởng niệm.
.
Tượng Đức Thánh Trần dựng lên hùng vĩ tại công viên quận Cam với hàng ngàn người tham dự. Trước kẻ thù truyền kiếp của dân tộc, người Việt dù ở đâu vẫn muôn đời là dân Lạc Việt. Quan nhất thời, dân vạn đại. Chế độ nào rồi cũng qua đi. Biển đảo và quê hương dân tộc sẽ bền vững muôn đời.

Giao Chỉ, San Jose. Nửa đêm về sáng.

-- 
  

Giao Chi San Jose.   [email protected]  (408) 316 8393

 blank blank blank blank blank blank blank

Giao Chỉ, SanJose City, VietMuseum, Book 1, 2 đã phổ biến, sẽ in 3, 4, 5 đến 12.

Một cuốn $10 Mua sách ghi IRCC 3017 Oakbridge Dr. San Jose CA 95121

Lịch sử ngàn người viết, tác giả ghi chép lại, giữ sách là giữ lửa cho mai sau.

 

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.