Hôm nay,  

Tình Người và Ngựa Trong Loạn Lửa

10/12/201700:39:00(Xem: 9691)
Tình Người và Ngựa Trong Loạn Lửa
 
Nguyễn Ngọc Phúc
 

Mới chừng 2 tháng qua hồi tháng 10 năm 2017, người ta chưa quên được trận cháy rừng thật lớn ở Napa Valley, Bắc Cali. Nó đã thiêu rụi cả hàng ngàn căn nhà và giết mấy chục người không chạy kịp khỏi cơn loạn lửa, không kể hàng trăm người bị ghi mất tích.

Chỉ hai tháng sau, khi cơn giông gió núi Santa Ana bắt đầu thổi đến đầu tháng 12 , trời đã nổi lửa ở miền Nam Cali.

Không những nổi lửa mà còn hà hơi tiếp gió để gây ra 6 cơn bão cháy lớn ở đây.


Sáu vùng cháy núi đang tiếp diễn cả tuần lễ nay ở Nam Cali.

blank

Hai vùng cháy ở bắc Los Angeles, gọi tên là Thomas Fire vùng Ventura - Rye Fire vùng Santa Clarita

Hai  vùng cháy ở cạnh Los Angeles là Skirball Fire ở Bel-Air và Creek Fire vùng Sylmar.

Một vùng mới cháy là Lilac Fire ở San Diego.

Một vùng tên là Liberty Fire ở Riverside County.


Ngưởi ta chưa quên được những cảnh thương tâm khi nạn nhân quay lại căn nhà thân yêu tổ ấm của mình để chỉ còn nhìn thấy một đống tro tàn cột kèo xiêu vẹo và đầy nghi ngút khói tang thương.


Từ Bắc Cali tới Nam Cali, nước mắt đã rơi ra thật nhiều, đôi khi con người chỉ còn biết im lặng ngậm đắng nuốt cay vì làm sao nói được cả một cuộc đời với dấu vết của tuổi thơ cho đến ngày khôn lớn, kỷ niệm của lứa đôi cho đến bầy đàn con cháu, hình ảnh của nụ cười và tiếng mừng xôn xao của gặp gỡ và gia đình xum họp. Nay chỉ còn lại với tro bụi khói bay và gạch đá nát tan ngổn ngang bao đời người.

Nhưng bên cạnh đó, có một nỗi đau thương mới đã xẩy ra ờ trận cháy rừng Nam Cali, Creek Fire ở Sylmar và Lilac Fire ở San Diego.

Khi theo dõi tin tức cháy trên TV và báo chí, tôi đã gần như quên hẳn những đau thương của nạn nhân hỏa hoạn đang gánh chịu khi nhìn thấy hình ảnh của các con ngựa bị cháy, bị phỏng và nằm chết trong trại. Những hình ảnh kinh khủng vô tình đài TV đã cho chiếu phớt ngang. Tôi chắc họ sẽ không bao giờ chiếu lại nó trên TV nữa vì kinh khủng.

Nếu chỉ một vài con thì có lẽ nỗi thương đau không khiến tôi có thể ngồi viết lên câu chuyện này.

Nhưng loạn lửa đã giết 29 con ngựa ở trận cháy Creek Fire và 35 con ngựa ở Lilac Fire, 64 con ngựa tất cả.

blank

Cháy trại nuôi ngựa ở Lilac Fire.
 

Trong các loại thú gần gũi với con người như chó, mèo, chim, gà, cá, vịt, trâu, bò, ngựa....,tôi yêu loài ngựa nhất vì ngựa hiền lành, âm thầm và dễ bảo, một thú vật tiêu biểu cho hòa bình và im lặng thương yêu.

Tôi không hiểu sao các trại nuôi ngựa đã không cứu được tất cả và đã để hơn 60 con ngựa bị chết cháy vì bị phỏng hay bị ngạt thở trong hai trận cháy rừng đó.

Có đọc tin tức trên báo chí Mỹ thì mới hiểu câu chuyện thương tâm đó đã xẩy ra như thế nào?

blank

Ngựa hoảng sợ chạy tán loạn ra khỏi chuồng.
 

Trong trại huấn luyện ngựa San Luis Rey Downs vùng cháy Lilac ở San Diego, một khu có gần 500 con ngựa đang có mặt ở đó.

Khi trận cháy xẩy ra, vào lúc 7.30 sáng,  có khoảng hơn 30 con ngựa được di tản tới khu Del Mar Fairgrounds

Lúc ngọn lửa bắt đầu lan tới trại nuôi ngựa, tàn lửa từ các ngọn cây dừa đã bay theo gió táp vào các chuồng ngựa và bắt đầu bắt cháy.

Ngựa đa số được nuôi riêng từng chuồng, mỗi chuồng gần như có khóa nếu là ngựa quý. Khi lửa bắt đầu cháy trên mái chuồng, nhân viên trại quyết định mở khóa thả ngựa ra.

Tình hình cháy và khói mù mịt đã làm cho ngựa hoang mang, không biết làm gì. Có nhiều con ngựa không muốn chạy ra khỏi chuồng và cứ quay cuồng trong chuồng cho dù có người chạy vào tìm cách đẩy ra nó ra để chạy nhưng vẫn không ra.

Đến khi cả đoàn ngựa thoát ra được khỏi chuồng chạy, lúc đầu, nhân viên chuồng ngựa cố gắng hướng dẫn đoàn ngựa đi đến các chỗ đồng trống hay đường chạy đua một cách an toàn.

Nhưng khi lửa bắt đầu cháy dữ dội trong trại, việc hướng dẫn không còn làm trong trật tự được nữa, nhân viên đã thả lỏng cho đoàn ngựa trốn lửa chạy tự do trong trại.

Việc chạy tự do này chính là nguyên nhân gây ra cái chết của khoảng 35 con ngựa vì có nhiều con ngựa hoang mang không biết đường nào thoát thân và chỉ nhớ đến cái chuồng cũ của mình, cho nên, lại tìm cách chạy ngược về chuồng cũ và chạy vòng vòng quanh chuồng vì cứ tưởng theo đám đông chạy ra con đường đó là thoát nạn.

Việc chạy lòng vòng chung quanh chuồng đang cháy đã là nguyên nhân gây chết cho một số ngựa vì bị phỏng và bị ngạt hơi.


blank

Ngựa hoảng sợ chạy lòng vòng quanh chuồng
 

Cô Martine Bellocq, một nhân viên cứu ngựa đã bị phỏng cấp độ 2 và 3, hơn 50 % toàn thân khi đi cứu 6 con ngựa. Cuối cùng, 3 con ngựa đã bị chết và cô đã được chở đi nhà thương cấp cứu vì bị hôn mê do bị phỏng cháy.

Đã có những con ngựa bị phỏng mặt, phỏng lưng và cháy da, cháy cả đầu và đôi mắt đỏ rực chảy nước mắt khiến tôi nhìn thấy thật thương tâm. Điều an ủi là bên cạnh nó, có một người bạn đang nắm giây cương và vuốt ve an ủi nó.

Tôi không thấy dấu hiệu đau đớn của nó nhưng nhìn đôi mắt đỏ rực, tôi biết nó đau đớn lắm.

Nắm được giây cương của ngựa là việc ưu tiên có thể cứu ngựa vì có thể dắt nó đến xe chuồng ngựa và đẩy nó lên chở đi nhưng bắt được giây cương ngựa khi cả đoàn ngựa đang chạy tán loạn không phải là việc dễ dàng.

Đứng chặn đầu hay chạy theo dòng ngựa để bắt giây cương là một việc rất nguy hiểm vì có thể bị đè và húc đến chết.

Một nhân viên kinh nghiệm khác đã tìm cách cưỡi một con ngựa chạy đầu đàn mà cô đã huấn luyện để dẫn đầu đoàn ngựa chạy đến một đường hầm thoát hiểm đã bị đè gần chết.

Nhiều con ngựa khác đã thoát ra khỏi chuồng  chạy hoảng loạn tự do nhưng khi đựng phải một cây dừa đang cháy đỏ rực đã hoảng sợ chạy ngược về chuồng cũ vì không biết đường nào khác để chạy.

Ở chuồng cũ, có nhiều con ngựa vì quá sợ dù cửa chuồng đã được mở nhưng không chịu chạy ra. Cuối cùng, đã bị chết cháy ở trong đó.

Trận cháy vẫn còn tiếp diễn và nhiều người cứu ngựa đã bị thương, bị phỏng và nằm nhà thương nhưng những câu chuyện và cái chết cháy của ngựa vẫn làm tôi thương xót và động lòng yêu thương loài vật này rất nhiều.

Đã có nhiều nước mắt rơi ra khi họ kể chuyện cứu ngựa và ngựa chết, tôi biết nỗi thương tâm đó không dễ gì nguôi ngoa bởi vì các con ngựa đó là một phần của cuộc đời họ, một cuộc đời có nhiều kỷ niệm ưu ái, đẹp đẽ, thương yêu và thăng trầm.

Tôi xin ngưng viết ở đây bằng hình ảnh một chàng thanh niên bỏ xe chạy xuống lề đường nơi mà ngọn lửa đang cháy đỏ rực để cứu một con thỏ đang hoảng sợ lửa không biết chạy đâu để thoát thân.

Chỉ là một con thỏ rừng không quen thuộc, người thanh niên này còn biết thương yêu cứu giúp con thỏ khỏi ngọn lửa. Còn những con ngựa, một phần của cuộc đời mình, những người chăn nuôi huấn luyện sẽ đau khổ biết bao khi không làm gì được để giúp chúng qua con loạn lửa và sống sót.

Không có gì đau xót bằng hình ảnh cái chết đau thương nhìn thấy mà không thể làm gì được để cứu chúng, những con ngựa trong loạn lửa.


blank

 Người và thỏ rừng trong loạn lửa.

NGUYỄN NGỌC PHÚC








Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.