Hôm nay,  

Một Sự Vật, Vạn Cách Nhìn

20/03/201910:47:00(Xem: 5359)
Một Sự Vật, Vạn Cách Nhìn
 
Ba cô người mẫu Hollywood bất ngờ xuất hiện tại một khu thương mại sầm uất của Thành Phố Mumbai. Vẻ đẹp thiên kiều bá mị, thân hình quá hấp dẫn, ăn mặc hở hang của ba cô đã làm khu phố rộn cả lên. Trẻ con thì bám theo reo hò. Phó nhòm của các báo lá cải đua nhau chụp hình rồi về đưa lên trang nhất hoặc trang tin điện tử của Yahoo News. Những báo này được bày bán ở các siêu thị ở Mỹ cho tầng lớp “bình dân giáo dục” thích đọc chuyện tình ái lăng nhăng, mông to, vú lớn, chân dài, ly dị, ngoại tình, giày dép, kính đeo mắt, quần áo, đồ lót, nữ trang, ví xách tay của các cô đào, người mẫu, công nương, hoàng tử…xem xong thì quăng vào sọt rác. Nếu còn ở Việt Nam thì xếp đống rồi đem bán ký-lô kiếm tiền tiêu vặt.
 
Phóng viên tờ Mumbai Times có mặt tại chỗ, lễ phép đến chào một triết gia đang nhâm nhi cà-phê. Phòng viên lễ phép hỏi:
-Thưa triết gia, ngài có thấy gì không ạ?
            Triết gia trầm ngâm đáp:
-Tôi thấy ba cái nhà tù!
 
            Phóng viên giật mình vái chào triết gia rồi lễ phép đến hỏi một vị đang là chủ một hãng bán xe hơi thật lớn đang ngồi dưới mái hiên của một nhà hàng sang trọng:
- Thưa ngài, ngài có thấy gì không ạ?
            Ông chủ hãng nhún vai đáp:
-Tôi thấy ba chiếc xe Mercedes mới toanh, nhưng chỉ hai năm nữa giá xuống chỉ còn phân nửa!
 
            Quá chán nản, phóng viên, lễ phép cáo từ, rồi đến bên một cậu công tử con nhà giàu, ngồi đang ngồi trong một quán rượu, trố mắt nhìn ra ngoài. Phóng viên lễ phép hỏi:
-Thưa cậu, cậu có nhìn thấy gì không ạ?
            Búng tay một cái “chóc” cậu công tử háo hức nói:
-Tôi thấy ba đĩa beef-steak nóng hổi, thơm phức!
 
            Lễ phép chào vị công tử, phóng viên đến bên cạnh một vị sư đang ngồi thiền ở vỉa hè. Vái chào xong, phóng viên thưa:
-Thưa đại đức, đại đức có nhìn thấy gì không ạ?
Hé mở đôi mắt hiền từ, vị đại đức chắp tay nói:
- A Di Đà Phật. Tôi thấy ba bộ xương khô!
            Nghe nói thế, phóng viên kinh hãi vái chào vị đại đức rồi quay gót.
 
Bạn ơi,
Trên đời này, một sự vật nhưng có vạn cách nhìn bởi nhãn quan, ước muốn, trình độ hiểu biết và tình cảm thương-ghét khác nhau. Nói theo thuật ngữ nhà Phật đó là do cái Tâm sai biệt.
-Đối với vị triết gia, quả thật ba cô người mẫu đẹp hấp dẫn kia chỉ là ba cái nhà tù, nhà tù chung thân.
 Bạn cứ thử kết hôn và về sống với họ xem sao.
 
Đức Phật đã dạy rằng, nữ sắc là sợi giây cột buộc con người ghê gớm nhất.
Chính cái lòng ngưỡng mộ, mê đắm sắc đẹp, đã biến bạn thành tù nhân của con người đó.
Không những là tù nhân mà bạn còn trở thành nô lệ cho sắc đẹp ấy.
Sắc đẹp đó sẽ sai khiến bạn làm bất cứ chuyện gì trên cõi đời này.
Sự kiện cho thấy ông triết gia đã sống bằng sự thực cay đắng của cuộc đời chứ không bằng lý tưởng.
Sắc đẹp là cạm bẫy, là viên thuốc đắng bọc đường, là trái bom nổ chậm, là chiếc lồng son của con chim.
 
-Còn ông chủ hãng xe kia đã sống với kinh nghiệm thực tế của cuộc sống.
Chiếc xe còn để trong phòng trưng bày, nó là xe mới. Vừa kéo ra khỏi hãng nó đã là xe cũ. Và chỉ hai năm sau, giá của nó chỉ còn phân nửa.
Đó là Luật Vô Thường. Không có giá trị nào vĩnh cửu, không có vẻ đẹp nào vững bền muôn đời.
Ở tuổi hai mươi, sắc đẹp còn mơn mởn.
Vào tuổi ba mươi, da không còn bóng bẩy, ngón tay không còn búp măng, tóc không còn óng mượt, thân hình béo mập thêm ra, “Trai ba mươi tuổi đang soan. Gái ba mươi tuổi đã toan về già.”
Muốn níu kéo thì phải dùng rất nhiều kem, son phấn và thủ thuật bơm, hút, căng, kéo…nhưng cũng không thể níu kéo được khi đã vào tuổi, 40, 50.
-Còn cậu thanh niên “khí huyết còn phương cương” kia, cậu đã sống đúng với đam mê của tuổi trẻ, không có gì chê trách.
Thế nhưng trong cơn mê, chúng ta khó lòng nhìn thấy thực tại.
Chỉ khi nào tán gia bại sản, thân bại danh liệt hoặc đưa nhau ra tòa ly dị, ghen tuông, mắng chửi đánh đập nhau hoặc lao đầu xuống sông, nhảy lầu tự tử…chúng ta mới thấy sắc đẹp mà chúng ta có thời mê đắm chính là thảm họa.
Nhưng đời là thế, định mệnh, số phận con người là thế.
Nghiệp lực từ vô thủy của con người là thế.
Khi thế giới còn tổ chức thi hoa hậu thì lòng mê đắm sắc đẹp càng tăng thêm và tham-dục của con người khó lòng kiềm hãm..
Và còn rất nhiều chuyện nhố nhăng trên cõi đời này.
 
-Còn vị đại đức kia, ông đã thấy rõ luật Thành-Trụ-Hoại-Diệt.
Trong hàng tỷ nấm mồ nơi các nghĩa trang rải khắp thế giới này, biết bao nhiêu bộ xương nằm đó vốn là công nương, hoàng tử, hoa khôi, hoa hậu, người đẹp diễm kiều, người đẹp “khuynh quốc khuynh thành” đã có thời náo động cả thế giới.
 
Bạn ơi,
Đứng về mặt lý luận mà nói, dù coi ba cô gái kia chỉ là ba cái nhà tù.
Thế nhưng bao nhiêu người, biết đó là nhà tù nhưng vẫn lao vào?
Dù coi ba cô gái kia chỉ là chiếc xe mới vài năm sau đã trở thành xe cũ.
Thế nhưng biết bao người vẫn chuộng đồ cũ theo quan niệm “cũ người mới ta.”
Dù biết đau thương là khổ ải, nhưng người ta vẫn muốn nếm thử thú đau thương.
Để rồi sau đó làm thơ sầu thảm,
Viết văn hay sáng tác nhạc Bolero ủy mị đầy nước mắt,
Hát thâu đêm suốt sáng ở các phòng trà.
Riêng vị đại đức kia đã trừ được tham dục.
Chắc chắn ông  là một vị La Hán.
Đã chặt đứt được lòng ái nhiễm sắc đẹp.
Bởi vì chẳng có ai chuộng và ôm ấp mấy bộ xương khô.
 
Bạn ơi,
Muốn thoát khỏi sự mê đắm rồi chui vào ngục tù của sắc đẹp,
Dù nam hay nữ.
Bạn hãy quán chiếu như sự quán chiếu của vị đại đức kia.
Ngày hôm nay nó là “thiên kiều bá mị”.
Nhưng ngày mai nó chỉ là bộ xương khô.
Chỉ có cách quán chiếu như thế,
Bạn mới xa lìa được sắc dục.
Còn  quán chiếu bất cứ kiểu nào,
Thì bạn cũng sẽ đau khổ.
 
Đào Văn Bình
(California ngày 20/3/2 019)


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.