Hôm nay,  

Cội nguồn

01/06/201908:33:00(Xem: 4308)

Hồ Thanh Nhã

 

    Cội nguồn

 

Đám trẻ mồ côi trở về thăm đất nước

Tìm lại cội nguồn nắng táp mưa sa

Tìm hơi ấm, làm sao mà có được?

Biền biệt quê người, nghĩa mẹ tình xa

 

Ba mươi năm, em đi còn quấn tả

Tổ quốc mình hấp hối tính từng đêm

Ôi ! Huyền diệu những bàn tay y tá

Nhẹ nhàng lau hạt sữa đọng môi mềm

 

Đoàn phi cơ chở khách còn đỏ hỏn

Về chân trời tìm kiếm một ngày mai

Em thực tập ngày đầu đời di tản

Trong pháo rền đùa cợt dãy xe nôi

 

Em  tốt số hơn bạn bè đồng lứa

Chiếc phi cơ lâm nạn cuối đường bay

Cái chết đến khi tuổi còn măng sữa

Những linh hồn từ chối cả tương lai

 

Chưa kịp biết một chút gì đất mẹ

Đã vội vàng biền biệt kiếp tha hương

Tiếng Tổ quốc xem chừng xa lạ thế

Mỏng như sương đầu ngọn cỏ bên đường

 

Vào  đất Mỹ bầy chim non tản mác

Bốn phương trời đùm bọc mẹ cha nuôi

Chiều chúa nhật giáo đường vang tiếng nhạc

Vài mái đầu…lặng lẽ viện mồ côi

 

Em  lớn lên từ tấm lòng biển cả

Bát ngát tình người, ruộng mật bờ xôi

Bàn tay nào chăm lo từng tấm tã?

Cho hôm nay em được lớn thành người

 

Đám trẻ mồ côi bây giờ đã lớn

Ba mươi năm mài miệt mái hiên trường

Ngày tốt nghiệp trong giảng đường đại học

Hẹn cùng nhau đồng trở lại quê hương

 

Từng em một, tờ khai sinh vàng ố

Dò dẫm bản đồ tìm lại quê xa

Quê hương em miền Trung cằn sỏi đá

Dòng Thu Bồn mang lụt lội rừng xa

 

Xin hỏi bác: chỗ nào là Quảng Trị

Đường Gio Linh sương bàng bạc sơn khê?

Xin hỏi chị: đâu là Buôn Hô nhỉ

Chắc mùa nầy nở trắng hoa cà phê?

 

Nầy anh bạn: chỉ giùm đồng muối trắng

Đường Bạc Liêu thơm ngát nhãn đầu mùa

Chỉ giúp giùm em Bến Tre, Rạch Miểu

Nước dừa trong hay nước mắt quê xưa?

 

Từng địa danh như ngàn trùng ký ức

Vọng từ đâu, thăm thăm thẳm đáy tâm hồn

Quê hương đó ai đâu mà mất được?

Dù trọn đời ngàn dặm bước quan sơn

 

Nén nhang thơm ấm lòng người quá cố

Trình mẹ yêu, con trẻ đã về đây

Không thừa kế, nấm mộ phần vô chủ

Vùng cỏ gai cứa rát trái tim nầy

 

Hai tiếng Quê hương lần đầu em biết

Là giòng sông chín nhánh thắm quê nghèo

Mùa nước về tưới ruộng đồng châu thổ

Đường cao nguyên vằng vặc bóng trăng treo

 

Là mái lá vùng sâu mùa bấc đến

Phên chuyển mình cột nhỏ vách lung lay

Những em bé mót từng bông lúa rụng

Nắng chang chang không nón…tấm thân gầy

 

Hai tiếng Quê hương chiều sâu thăm thẳm

Đồi nghĩa trang hoang phế cỏ gai dày

Người nằm xuống cho người sau đứng dậy

Cho giống nòi còn có được ngày mai

 

Em đã biết những gì em muốn biết

Đàn chim non tìm lại được cội nguồn

Và cũng biết phải làm sao làm được

Giúp quê hương…mòn mỏi bóng thiên đường

 

                      Hồ Thanh Nhã

 Phụ chú: Ngày 13-06-2005 đài Little Saigon Radio – Nam California phỏng vấn 27 thanh niên trí thức trong chuyến bay trở về Việt Nam. Đây chính là đám trẻ mồ côi đã được phi cơ Mỹ di tản khỏi Sài Gòn vào cuối tháng 4-1975. Nay họ hẹn cùng nhau về thăm lại quê hương./.

 

 

Chiến dịch Babylift

di tản trẻ em mồ côi năm 1975

 

 

Chiến dịch Babylift là tên gọi của chiến dịch nhân đạo quy mô lớn của Mỹ trong chiến tranh Việt Nam nhằm di tản trẻ em mồ côi  ra khỏi Việt Nam. Chiến dịch nầy diển ra từ ngày 3 đến 26 tháng 4 năm 1975, trước khi Sài gòn thất thủ. Tính đến chuyến bay cuối cùng rời khỏi Việt Nam, đã có trên 3,300 trẻ em được di tản.

 

Hàng ngàn trẻ em mồ côi đã được rời khỏi Việt Nam bằng đường hàng không và được các gia đình trên khắp thế giới nhận làm con nuôi. Nhiều nhất là ở Hoa kỳ, sau đó là các nước Pháp, Anh,Úc và Canada. Cuộc di tản đầu tiên với máy bay C5 – Galaxy bị tai nạn khiến 155 người chết đa số là các trẻ em. Ngoài ra có 5 người ở phi hành đoàn và cô thơ ký xinh đẹp Jennifer của cơ quan DAO. Tai nạn trên xảy ra vào ngày 4 tháng 4 năm 1975.

 

Theo báo Spiegel thì trong số 3,300 em được di tản thì có 2,000 em được đưa sang Hoa Kỳ. Còn 1,300 em thì sang Canada, Âu Châu và Úc và được dân sở tại nhận làm con nuôi.

 

                                           Họp mặt.

Ngày 2 tháng 4 năm 2010, sau đúng 35 năm rời quê hương, có gần 100 người từng là trẻ em Babylift từ nhiều quốc gia trên thế giới, về lại Sái Gòn để tham dự cuộc đoàn tụ “ Hành trình trở về sau 35 năm lưu lạc trên đất khách “, Cuộc đòan tụ nầy do cô Kim Browne, người Anh gốc Việt tổ chức.Tại cuộc họp mặt nầy, một số thành viên Babylift đã đến thăm và tặng quà cho trẻ em tại Trung Tâm nuôi dưỡng và bảo trợ trẻ em Gò Vấp –Sài Gòn – Trong những ngày sau đó họ đã đến thăm và giúp đỡ các Trung Tâm trẻ mồ côi và khuyết tật khác. Họ cũng đến thăm các di tích lịch sử trong nước và tìm kiếm cha mẹ ruột của mình. Họ như bầy chim bay tản mác bốn phương trời, bây giờ quay về tìm lại nguồn cội ./.

 



In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.

Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...

Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.