Hôm nay,  

Lá Vàng Về Cội Du Ca

27/09/201900:00:00(Xem: 3517)

   Từng chiếc lá xoay tít trên không trung, từng đám lá xào xạc trên đường mòn và vô số chiếc lá khác nằm ấp ủ trên thảm cỏ cũng đã dần chuyển màu vàng uá. Mùa lên vàng cả không gian, muôn sắc gấm hoa rực rỡ cả đất trời, bàng bạc thu biến một góc Sa-Bà này thành một cõi địa đàng trên mặt đất. Những chiếc lá xanh ngày nào đã chuyển thành muôn hồng nghìn tiá: Vàng tuơi, vàng nghệ, vàng sậm, cam, đỏ, tía, nâu… đẹp không bút mực nào tả nổi. Phải chăng có bàn tay nào đó nhuộm màu không gian này? phải chăng tay họa sĩ thiên nhiên trong phút giây cao hứng tung cả khay màu xuống trần gian? Một sớm bừng lên trong nắng thu.

   Những chiếc lá vàng vốn có trong mình nó cả một mùa xuân mơn mởn tươi non. Nó đã vẫy mình ca hát với muôn hoa trong mùa xuân. Nó như những em thơ vô cùng xinh xắn dễ thương ở trên cành. Rồi mùa hạ biếc về, nó cùng với đồng loại du ca suốt tháng ngày hỷ hoan đầy sức sống, căng tràn nhựa của tuổi trẻ, những tháng ngày hè rựa lửa nó sống hết mình với đồng loaị, với tha nhân. Nó thở ra những hơi mát trong lành đầy dưỡng khí để cho muôn loài hưởng thụ. Giờ đây nó đã xong nhiệm vụ rồi. Nó chuyển màu rực rỡ. Nó reo vui lần cuối trước khi về với cội nguồn. Nó đâu có chết, nó lại thành mùn tiếp tục nuôi muôn vàn cây cỏ khác. Vòng đời của nó miên viễn chẳng sanh chẳng diệt. Nó đến đây vào mùa xuân rồi nó lại đi khi mùa thu về. Nó cung cấp dưỡng khí xong thì nó lại hoá mùn hữu cơ, có mất mát gì đâu, có đến đi gì đâu. Nó vẫn là nó cơ mà! Lá vàng nó không chết bao giờ, nó đang reo vui với gió mây, với rừng cây, với nội cỏ, với phố phường… Chỉ một chiếc lá vàng thôi đủ để thiên hạ biết rằng thu đã về.

     Ngô đồng nhất diệp lạc

     Thiên hạ cộng tri thu

                         (Đường Thi)

   Những con cá hồi vượt hàng vạn dặm từ đầu nguồn sông suối để ra biển rộng trời cao. Nó vẫy vùng cho thoã chí tang bồng hay chỉ đơn giản là kiếm ăn sinh tồn. Từng đàn cá hồi từ thuở xa xưa đến giờ vẫn thế, lặn lội ra biển rồi đến mùa sinh sản lại lũ lượt kéo nhau về. Không biết bao nhiêu con cá hồi đã chết, đã làm mồi cho chim, thú… nhưng nó vẫn về với cội nguồn của nó. Hàng vạn dặm xa xôi nhưng chưa khi nào nó lạc lối! cội nguồn như máu thịt của nó, ra đi rồi trở về. Cũng đơn giản như chiếc lá vậy thôi, xanh biếc xuân hè rồi vàng thu về cội!

   Những người ly hương nhìn lá vàng về cội lòng có buồn không? Hơn bốn mươi năm qua rồi sẽ bốn mươi năm nữa, thời gian như nước chảy hoa rơi… thời gian đang xóa nhoà đi bao nhiêu thứ nhưng cội nguồn trong lòng người chẳng thể bôi xóa được. Cội nguồn vẫn lung linh như vầng trăng giữa đêm thanh. Cội nguồn vẫn canh cánh như dòng nước ngày đêm chảy tràn trong tâm tư. Nhưng cội nguồn của những kẻ ly hương như chúng ta có bao nhiêu nghịch cảnh, xa thì nhớ nhưng ở thì không xong. Cội nguồn đã nhiều hư hao lắm: núi, rừng, biển, đảo, làng quê…

Em về muốn lội bể Đông

Thưa rằng biển chết Mê Kông nghẹn dòng                                                        

Thơ- TLTP

   Cội nguồn nhiều chuyện cười ra nước mắt. Tộc Việt xưa nay trọng chữ nghĩa, bái ân sư, kính thầy giáo… vậy mà giờ cái nghề cao qúi bị đánh đồng với nghề bán hoa. Nói theo ngôn ngữ hiện nay thì “ Bán đặc khu”, còn gì đau buồn hơn, còn gì xấu hổ hơn! Thầy xưa cao qúi thì thầy nay ép học sinh làm tình đổi điểm, nâng điểm, bán mua bằng cấp như mớ rau, mớ tép…Mới đây quan chủ bộ còn bảo rằng:” điều nữ giáo viên đi tiếp khách là nhiệm vụ chính trị” hoá ra nữ giáo viên với nữ tiếp viên quán bia, động đỹ có khác gì nhau? Ngôn ngữ bao đời nay vốn trong sáng và đầy đủ ý nghĩa bỗng dưng người ta thay sách, thay cách viết, cách đọc để cho gần với…tiếng Tàu hơn! Cội nguồn của mình mà tiếng nước mình trở thành tiếng lạ, đất mình thì người lạ đến ngông nghênh như chỗ không người. Biển của mình thì người lạ cướp. Ngư dân mình thì Tàu lạ đâm chìm. Thức ăn, nước uống mình thì toàn hoá chất lạ. Tài nguyên khoáng sản của mình thì người lạ, chính phủ lạ đến khai thác mang đi. Nhà mình mà đồng tiền lạ được lưu hành… nói sao cho hết những cái lạ khốn nạn như thế. Lạ mà không lạ, vì một bọn quan quyền như thế thì đất nước nó bị như thế thì đâu có lạ! Cội nguồn mình thật thảm thương. Người mình thật bất hạnh, xem ra thua cả chiếc lá vàng kia. Chiếc lá vàng khi xong trách vụ của mình thì nó còn có cội nguồn để về. Con cá hồi có sống ngoài đaị dương thì nó cũng có cội nguồn sông suối để trở về. Còn người mình thì trở về đâu? cội nguồn đâu? Ngay cả bao người đang sống nơi nguồn cội mà cũng chẳng thấy nguồn cội ở đâu. Nguồn cội đã hư hao!

   Mùa thu lá vàng về cội, mình rong chơi giữa thế gian này chợt thấy mình như chiếc lá. Rồi có một ngày mình cũng sẽ reo lên như lá vàng: Ta về cội đây! cội nguồn mình dù có hư hao nhưng lẽ thịnh suy vẫn quay vòng bất tận, sẽ có ngày cội nguồn sẽ hiện laị nguyên tướng cội nguồn xưa!

 

Tiểu Lục Thần Phong

Ất Lăng thành, 10/2018

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.