Hôm nay,  

Chuyện Họ Nhà Hoa

16/03/202010:07:00(Xem: 4660)


 Ánh nắng ban mai xuyên qua khung cữa sổ lớn lấp loáng lung linh trong căn phòng trắng tinh khôi, cậu chủ vẫn còn vùi mình trong chăn ấm nệm êm. Hôm nay là chủ nhật, không phải đi làm nên ngủ nướng. Jack tự thưởng cho mình một ngày chủ nhật thoải mái nhất mà cậu ta có thể, cứ như những ngày chủ nhật khác. Jack sẽ ngủ đã đời rồi dậy vệ sinh, ngồi tịnh tâm trước tôn tượng bổn sư, ăn sáng và bước ra vườn.

 Ánh nắng nhảy nhót nghịch ngợm trêu khuôn mặt thanh tú đẹp như thiên thần. Tia nắng vạch mí mắt, ngoáy mũi, bẹo má…mà Jack vẫn say sưa trong giấc điệp không hay biết gì cả. Tia nắng cắn lên đôi môi mọng của cậu chủ, không biết cậu chủ  cảm nhận được hay đang mơ gì đấy mà thoáng nét mỉn cười, nụ cười dường như rạng rỡ dưới ánh sáng đầu ngày. 

 Cô tường vi leo lên tận cữa sổ, những nụ hoa hồng phấn đẹp dịu dàng, thơm nhè nhẹ, vô số nụ và hoa tươi thắm đón chào xuân, tiếng cười nói trong trẻo từ những đoá tường vi:

 - Cậu chủ hư quá, ánh ban mai đã chan hoà khắp thế gian mà còn ngủ vùi trong chăn!

 Có tiếng cười khúc khích:

 - Tường vi nhìn trộm cậu chủ ngủ phải không? Hôm nay chủ nhật mà.

 Tường vi khẽ rung rinh, quay laị nhìn thì thấy bụi tiểu bạch hoa, trời! hoa đâu mà nhiều thế, không ai đếm xuể. Tường vi thầm thốt lên khi nhìn thấy tiểu bạch hoa, những nụ hoa nhỏ li ti như bông tuyết đậu trắng bụi cây. Tiểu bạch này của xứ ôn đới, không phải tiểu bạch ở Hoa Sơn của bồ tát Quán Thế Âm, tuy khác nhau nhưng biết đâu có chung nguồn cội? những nụ hoa tiểu bạch tinh khiết rung rinh trong làn gió làm cho muôn vạn cánh hoa rắc trắng đám cỏ bên dưới khung cữa sổ. Tường vi thỏ thẻ:

 - Mỗi mùa xuân tớ đều leo lên tận khung cữa sổ này cơ mà! mấy chủ nhật trước cậu chủ đã ra vườn vào giờ này, sao hôm nay còn ngủ?

 Tiểu bạch thì thầm:

 - Có lẽ cậu chủ con say trong giấc mộng, tớ trêu cậu đấy thôi, thực tình tớ cũng muốn  nhìn gương mặt đẹp như thiên thần đang ngủ của cậu chủ, tiếc là tớ không thể leo lên bậu cữa như cậu được! Tớ chỉ thấy cậu chủ khi cậu ấy ra vườn dạo. Tớ nghe bọn trường xuân, mộc lan bảo rằng:” Gương mặt cậu chủ lúc ngủ trông thánh thiện lắm!”. Cậu thật may mắn, được nhìn cậu chủ ngủ. Cậu chủ nhiều phước báo, sinh ra thông minh, đẹp trai, sống trong một gia đình hoà thuận êm ấm. Cậu chủ cũng như bọn mình đều từ đất, nước, gió, lửa mà ra. Cậu chủ và loài người hơn bọn mình bởi có thần thức, vì thế mà loài người cho bọn mình là vô tri. Cậu chủ yêu qúy bọn mình, vẫn thường chăm sóc và tâm sự với bọn mình như một người bạn vậy, vì thế mà tớ yêu cậu chủ lắm! 

 Một làn gió xuân nhè nhẹ lướt qua khu vườn, tiếng chuông đính đon reo thánh thót như pha lê chạm, như ngọc khua. Cả tường vi lẫn tiểu bạch đều ngoái nhìn về hướng hồ cá koi, chao ôi mấy mươi cái chuông đủ màu sắc bên hồ, những cái chuông tulip trắng, vàng, đỏ, hồng, cam… khoe sắc hương lay trong gió. Những cái chuông rực rỡ nhưng mong manh, cái đẹp mong manh hiển hiện sự vô thường, tuy mong manh nhưng hiện hữu quanh ta. Những cái chuông tulip trước khi tỏa sắc hương đã từng ngủ vùi trong băng giá suốt mùa đông. Nhìn thấy thấy tường vi và tiểu bạch, Tulip bảo:

 - Nhờ cậu chủ mang bọn tớ về đây, hôm nay bọn tớ mới có dịp khoe sắc hương với muôn hoa ở khu vườn này, tớ biết ơn cậu chủ lắm! 

 Vây quanh những cái chuông ấy có rất nhiều những cánh bướm trên mặt đất, những cánh bướm không biết bay bao giờ, những cánh bướm nở giữa những chiếc lá xanh xanh mà người ta gọi là pansies. Những cánh bướm pansies còn rực rỡ hơn cả những cái chuông tulip. Tay hoạ sĩ thiên nhiên thật tài tình, vung những nét cọ tùy hứng trên cánh hoa mà thành những tác phẩm đẹp của đất trời. Họ nhà hoa pansies đẹp, thơm và mong manh lắm, tựa như cánh bướm! Nếu bảo tulip là nữ vương thì pansies là cung nữ:

 - Thưa nữ vương, bọn em rất thích cậu chủ, nhờ cậu chủ mà bọn em được hầu quanh nữ vương. 

 Tulip cười nắc nẻ trong nắng mai:

 - Ta cũng như các em thôi, tiếc rằng cậu chủ đã có hậu cung. Ta biết cậu chủ cũng yêu bọn mình lắm nhưng cậu chủ là người chừng mực, biết giữ giới hạn. Cậu chủ rất đa tình, phong lưu nhưng có đức hạnh và trách nhiệm, người như vậy bảo sao ai không yêu. Họ nhà hoa ta ở Hoàng Hoa trang này đều mê cậu chủ cả.

 Bên kia hồ cá koi, vạt vạn thọ và cúc rực rỡ một góc vườn, mùi hương thoang thoảng trong gió  xuân, khác với sự mong manh, yểu điệu của tulip và pansies. Cúc và vạn thọ trông khoẻ mạnh, dạn dày sương gió hơn, lại dễ sống, sao cũng chịu được, dân dã bình dị không biết có phải vì thế mà người đời có vẻ xem thường, ít qúy trọng như tulip, phong lan, mẫu đơn…Tuy thói đời là thế! Nhưng ở Hoàng Hoa trang này thì cậu chủ đều yêu qúy và trân trọng như nhau cả. Có lần vạn thọ và cúc tủi thân vì không được xuất hiện ở những sảnh đường sang trọng hay ở phòng khách hào nhoáng. Lúc ấy cậu chủ đã an ủi:

 - Hà tất các em phải so sánh làm gì? mỗi người mỗi vẻ, tuy không sang trọng qúy phái nhưng các em laị có ý nghĩa cao cả và mùi đạo vị. Cúc, vạn thọ và hoa huệ vẫn thường được dâng cúng dường Thế Tôn hoặc gia tiên. Không phải ai cũng được như thế đâu! Cúc và vạn thọ có truyền thống lâu đời ở phương Đông, những ngày tết không thể thiếu! 

 Cậu chủ còn kể:” Ngày xưa có gã du tử yêu hoa, nhất là hoa cúc, bao nhiêu tiền cũng dành để sưu tầm hoa. Vị thần chủ cúc hoa động tâm, bèn cải trang làm một vị khách chơi hoa tìm đến nơi gã du tử nọ. Sauk hi giới thiệu nhân thân và biếu tặng gã du tử một giống cúc qúy. Gã du tử vui mừng xin kết nghĩa huynh đệ. Vị thần chủ cúc hoa thương anh ta vì yêu hoa mà sống nghèo khổ nên bảo anh ta bán hoa mà sống. Anh ta giận, cho là người bần tiện nên tuyệt giao. Vị thần chủ cúc hoa thông qua họ hàng của anh ta mà bí mật chu cấp. Cho đến một ngày khi phát hiện ra sự sung túc của mình mà không biết từ đâu, anh ta đi tìm người huynh đệ kết nghĩa kia thì không còn thấy nữa, từ đó anh ta biết vị khách đó chính là thần chủ cúc hoa.” 

 Bên xứ Phù Tang cũng có câu chuyện hoa cúc xanh rất hay, cậu chủ kể cho bọn hoa trong vườn cùng nghe:” Thời các shogun thống lĩnh, có một chàng samurai không biết phạm lỗi gì mà ăn năn sám hối phát nguyện đào con đường hầm xuyên qua núi. Dãy núi dài và cao lắm, ngăn cách con đường từ quê chàng lên kinh đô Kyoto. Nhiều người ngăn cản, thậm chí cho là anh ta khùng, không thể nào làm được. Chàng samurai vẫn quyết tâm làm, núi đá vốn cứng vậy mà cũng không cứng bằng cái tâm kim cang, tháng năm dài đằng đẵng cũng không làm nao núng lòng quyết tâm, có những lúc tưởng chừng ngã gục, trước mắt chàng samurai laị xuất hiện những đóm sáng xanh hình hoa cúc lấp lánh tiếp sức cho anh ta, cứ như thế công việc laị tiếp tục. Đến một ngày kia, khi mà những nhát búa cuối cùng thông đường hầm, ánh sáng tràn vào, muôn vạn đóm sáng xanh hình hoa cúc lung linh khắp đường hầm, một đoá lớn đậu trên hai bàn tay chai sạn của chàng.

Ngoài cữa thì những đóm sáng xanh ấy đậu xuống cây cỏ hoá ra những vạt hoa cúc xanh biếc vô cùng ảo diệu, từ đó những đoá hoa cúc xanh của xứ Phù Tang nổi tiếng khắp thiên hạ.

 Hoàng Hoa trang vào xuân, bướm ong rộn ràng, muôn sắc hoa tưng bừng. Hoa đào hồng cả một góc trời, bốn mươi gốc đào trong vườn, cứ mỗi mùa xuân về là đồng loạt nở hoa. Cảnh tượng Hoàng Hoa trang như một cõi thiên thai, một vùng nguyên sơ cổ tích nào vậy. Nụ hoa đào chum chím, cánh hoa đào mới nở phơn phớt hồng như má đào gái đẹp của cổ tích ngàn năm ở phương Đông, cánh hoa dần dần sậm màu qua từng ngày cho đến một lúc nào đó thì đỏ mọng như đôi môi đầy hấp dẫn của gái xuân thì. Cánh hoa đào bay trong gió, cánh hoa đaò rơi hồng cả thảm cỏ xanh. Dù không nói ra nhưng muôn hoa trong vườn đều biết cậu chủ yêu hoa đào như thế nào. Cậu chủ vẫn thường tâm sự chuyện hoa đào với muôn hoa ở trong vườn, cậu chủ kể:” Mùng năm xuân kỷ dậu, vua Quang Trung dẫn quân nhập thành Thăng Long sau khi đánh tan tác hai mươi chín vạn quân Thanh. Vua cho người mang một cành đào vào Phú Xuân để tặng vợ là công chúa Ngọc Hân. Cành đào xuân kỷ dậu là cành đào báo tin thắng trận, cành đào tình yêu, đó cũng là cành đào có một không hai của lịch sử mấy ngàn năm tộc Việt. Bản thân công chuá Ngọc Hân cũng là một nụ hoa đào vẹn toàn tài sắc của đất Thăng Long. Công chúa theo tiếng gọi tình yêu, theo chồng vào tận đất Phú Xuân”

 Cậu chủ vẫn thường thơ thẩn dạo quanh vườn và tự hỏi:” Hoa đào Hoàng Hoa trang với hoa đào của Thôi Hiệu ở đô thành Nam trang có gì khác nhau? Cũng hoa đào đó mà người xưa đâu? vẫn má hồng thấp thoáng cho bao gã du tử ngẩn ngơ, vẫn mây trắng bay như ngàn năm trước mà dòng đời bể dâu liên tục chẳng dừng”. Lúc hứng cậu chủ còn viết: 

Hồng lên xuân sắc hoa đào

Vô ngôn biệt ý xin chào người dưng

Vì chưng thương nhớ quá chừng

Năm rồi năm laị chưa từng…  hỡi em 

Dưới những cội đào, từng cụm hoa thủy tiên đung đưa theo gió xuân, những đoá hoa đẹp và thơm ngát, tùy theo dáng và màu hoa mà cậu chủ đặt tên như: mân bạc chén vàng, bạch ngân phất lộc, Kim hoa thanh diệp, hoàng tử lục lang…Thủy tiên là một loài hoa nở sớm đón chào xuân. Thủy tiên chịu nỗi oan, chúa xuân cũng từng rơi lệ:

 - Thiên hạ bảo thủy tiên là hoá thân của chàng narcissus, chàng ta đẹp trai nhưng ích kỷ, chỉ yêu bản thân mình đến nỗi chết chìm vì cái bóng mình trong làn nước. Hoa thủy tiên đâu có ích kỷ, càng chẳng phải là biểu tượng của ích kỷ. Thủy tiên dâng sắc hương cho đời, ấy là tấm lòng đáng qúy biết bao! 

 Các loài hoa khác thông cảm cho thủy tiên. Hoa lily lên tiếng:

 - Em cũng bị hàm oan như thủy tiên, sắc hương em cũng đâu kém ai, được chưng khắp nơi từ sảnh đường qúy tộc cho đến nhà thường dân. Ấy vậy mà nhiều người không cho phép em được cúng dường Thế Tôn hoặc chưng trong nhà ngày xuân. Họ bảo sẽ chia ly, họ nhầm lẫn giữa cái tên tiếng Anh của em với cái âm chữ chia ly trong tiếng Việt, thật vô lý làm sao! 

 Các loài hoa gật gù:

 - Lily nói đúng đấy! người đời cứ gán ép một cách vô tội vạ lên bọn mình những ý nghĩa vô lý, những quan niệm vu vơ. Bọn mình dâng hương sắc cho đời để rồi phải chịu những lời đau đớn như thế! 

 Quanh vườn có nhiều bụi hoa diên vĩ tím, hồng, trắng, cam… nhiều màu lắm, hoa diên vĩ đã được danh hoạ Picasso chọn làm mẫu trong tranh, bức tranh lên cả triệu đô, lừng danh khắp thế giới, đây cũng là vinh dự chung cho họ nhà hoa 

 Những bụi clover mà dân thường gọi cỏ ba lá, những cái lá như hình con ách của quân bài, laị giống hình trái tim… tùy cách tưởng của người đối diện mà hình từ trong tâm lưu xuất ra. Hoa clover nho nhỏ, mà dễ thương, đôi khi người đời coi thường là cỏ nhưng ở Hoàng Hoa trang này là một loài hoa như mọi loài hoa khác, không có thứ bậc, không có sang - hèn, không có trí-ngu khi mà cùng dâng sắc hương cho đời. Cái đẹp mong anh nhưng hiện hữu, cái đẹp không có giai cấp, không có quan điểm chính trị, cũng chẳng ưu tiên cho bất cứ con người nào hay một nhóm nào, tất cả bình đẳng trong cái đẹp và thưởng thức cái đẹp. Trong cái đẹp không có chỗ cho sự quản lý hay sở hữu, nó là của tự nhiên, nó tận tâm hy hiến cho đời. Cỏ ba lá, bồ công anh, panies daị… và bao loài hoa khác ở Hoàng Hoa trang chung sống hài hoà, tương trợ sắc hương, đồng hành dâng cái đẹp cho đời. Hoàng Hoa trang còn có một loài hoa mà cậu chủ yêu lắm, đó là quỳnh hương, tiếc rằng em không thể đến khi xuân sang. Trách vụ và bổn phận của em vào mùa thu, có lẽ quỳnh hoa là thần chủ của mùa thu vậy. 

 Làn gió xuân lắng xuống, các loài hoa im lặng trong phút giây, lúc ấy dường như có một làm sóng nhè nhẹ tỏa ra khắp nơi. Những lẵng hoa dã yên treo tòng ten lung linh khoe sắc dưới nắng mai. Đám anh thảo quanh bốn bìa vườn rù rì:

 - Bọn em trông giống hoa anh túc nhưng thật sự chẳng có liên can gì nhau. Người ta lấy nhựa của trái anh túc chế thuốc phiện và dùng cho những mục đích xấu, ấy là lỗi của con người chứ chẳng phải ở hoa anh túc! 

 Anh chàng đỗ quyên đỏm dáng an ủi:

 - Em đừng lo lắng, không ai lầm lẫn giữa anh thảo và anh túc đâu! vả laị anh túc cũng toàn diện sắc hương, người ta sử dụng như thế nào ấy là lỗi ở họ. Anh túc không có lỗi, họ nhà hoa cũng chẳng có lỗi, tuy nhiên vì cộng nghiệp mà đôi khi chúng chịu chung số phận hẩm hiu, bị chặt phá, thiêu đốt, tận diệt… Thời đaị hôm nay, nền công nghiệp của loài người đang tàn hại thiên nhiên cây cỏ cũng như môi trường sống của muôn loài. Không chỉ học nhà hoa mắc nạn mà bao nhiêu cây cỏ, động vật hoang dã cũng chịu chung số phận. Ngay cả con người cũng bị ảnh hưởng, bị đe dọa vì sự ô nhiễm môi trường một cách nghiêm trọng. Biển cả đầy nhựa thải, sông hồ chết vì chất thải công nghiệp, núi rừng cạo sạch, ngay cả không khí cũng không còn trong lành để thở. 

 Đỗ quyên nói một hơi dài, có lẽ tâm sực chất chứa bấy lâu, nay mới có dịp bộc bạch. Bên cạnh đỗ quyên là những cụm cẩm tú cầu xanh, trắng, hồng, tiá…chen nhau che khuất cả đám lá. Những chùm cẩm tú cầu thật đẹp, không biết ngày xưa trái cầu mà các tiểu thư tung ra để tuyển chồng đẹp có bằng những cụm hoa cẩm tú cầu này? 

 Mười giờ sáng Jack bước ra vườn, ánh nắng chan hoà tràn ngập khu vườn, lũ chim ca ríu rít trên những tàng cây, bọn sóc lanh chanh chuyền cành, muôn hoa rạng rỡ đồng thanh:

 - Cậu chủ, hôm nay trông tươi tắn và đẹp trai quá! phải chăng đêm qua đã có giấc mơ hoa? Rõ ràng tướng từ tâm sanh kia mà! 

 Jack dạo quanh vườn, hít thở không khí trong lành pha lẫn hương hoa, bất giác buộc miệng: 

 - Sao hôm nay vườn hoa rực rỡ quá? Ta đã đến đây và ta đã thấy, thật tuyệt diệu phút giây hiện tại này!  ngày xưa đã qua rồi, ngày mai chưa biết ra sao, chỉ có phút giây hiện taị này đẹp biết bao. 

 Jack nâng niu một cành cẩm tú cầu tự nghĩ thầm:

 - Phải chăng đây là quả cầu duyên mà ta bắt được trong giấc mơ đêm qua? 

 Một làn gió xuân thổi qua, những cánh hoa đào bay bay trong gió, rắc lên mái tóc xanh mượt của Jack.


TIỂU LỤC THẦN PHONG 

Ất Lăng thành, 03/15/2020

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Theo số liệu của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, năm 1990 có 1.000 người Việt ở St. Petersburg và 600 ở Tampa. Đến nay con số lên đến 21.000 cho toàn vùng Vịnh Tampa, gồm các thành phố Pinellas Park, St. Petersburg, Tampa, Largo, Clearwater. Một số làm việc cho các hãng xưởng, nhiều người làm móng tay. Có người đi câu, lưới cá về bán hay buôn bán rau trái.
Dù chưa đến tuổi nghỉ hưu, nhưng con cái đã lớn, tài chánh gia đình không còn là nỗi lo, Nàng quyết định đi làm volunteer tại một Nhà Già (Retirement Home). Lúc đầu, nàng muốn làm chỗ Nhà Già dành cho người Việt để Nàng được trò chuyện lắng nghe tâm tình của những “cư dân”, nhưng nơi đó khá xa, ông xã khuyên nàng chọn làm chỗ gần nhà, chỉ có 3 blocks đường đi bộ, người Tây họ cũng có những nỗi lòng, những câu chuyện đời để cần người chia sẻ.
“Ngày nào em cũng nhắc mà anh cứ quên hoài. Rán uống thuốc cho mau hết bịnh,” cô chưa kịp dứt lời thì một tiếng sủa bung ra cùng lúc với cái gạt tay hung hãn, “Hết cái con mẹ cô ấy!” Ly nước tay này, lọ thuốc tay kia cùng lúc bật khỏi tay cô, văng xuống nền xi măng, ném ra một mảng âm thanh chát chúa. Cái ly vỡ tan. Nước văng tung tóe, những mảnh thủy tinh văng khắp chung quanh, vạch những tia màu lấp lánh. Không dám nhìn vào hai con mắt đỏ lửa, cô cúi đầu dán mắt vào vũng nước loang loáng, vào những viên thuốc vung vãi trên nền nhà. Những viên thuốc đủ màu làm cô hoa mắt (viên màu vàng trị đau, viên màu đỏ an thần, viên màu nâu dỗ giấc ngủ, cô nhớ rõ như thế...) Một viên màu đỏ lăn tới chân cô.
Tôi định cư tại San Diego đã ngoài bốn mươi năm qua. Vùng đất hiếm hoi khó có nơi nào sánh được: bởi chỉ nội trong một ngày lái xe quanh quẩn, người ta có thể đi từ biển lên núi, từ rừng xanh đến sa mạc, thưởng ngoạn đủ đầy hương sắc của đất trời. Sáng sớm thong dong bên vịnh Mission, mặt nước yên như tờ, hàng cọ in bóng trên nền sương mỏng. Trưa ghé Julian, nhâm nhi ly cà phê hay lát bánh táo giữa tiết trời lành lạnh và màu xanh thăm thẳm của rừng thông. Chiều về, con đường tới Borrego mở ra vùng sa mạc hoang vu, xương rồng rải rác trên nền đá đỏ. Suốt dọc hành trình đâu đó hiện ra vườn cam, vườn bơ, đồng nho trĩu quả giữa thung lũng nắng chan hòa. Cảnh vật thay đổi không ngừng, khi mộc mạc, lúc rực rỡ, nhưng vẫn hài hòa như một bản nhạc êm dịu của đất trời. Mỗi lần lái xe ngang qua, tôi cảm thấy mình như được nối lại với nhịp sống của đất, và lòng bỗng nhẹ nhàng lạ thường.
Nhà kho Walmart ở ngoại ô Dallas chiều 24 tháng 12 lạnh như cái tủ đông bị quên đóng cửa. Đèn neon trên trần sáng trắng, lâu lâu chớp một cái như mệt mỏi. Mùi nhựa mới, mùi carton ẩm và tí mùi dầu máy trộn lại với nhau, cảm thấy nghèn nghẹn như cổ họng khi nuốt tin xấu. Tôi đứng giữa hai dãy kệ cao ngất, tay cầm clipboard, tay kia nhét sâu trong túi áo khoác xanh có logo Walmart. Đồng hồ trên tay: 5:17 PM. Giáng Sinh, Walmart đóng cửa sớm lúc 6 giờ. Nếu rời đúng giờ, chạy bốn tiếng, trừ chút kẹt xe, tôi sẽ về đến Houston khoảng mười, mười rưỡi. Trễ, nhưng vẫn còn kịp thấy tụi nhỏ mở quà.
Khi những ngày tháng cuối của một năm đang dần hết, chúng ta thường có lúc bồi hồi nhớ về cố hương, về mảnh đất chôn nhau cắt rốn, hoặc nơi đã in dấu nhiều kỷ niệm đã qua trong đời. Và tôi cũng vậy, xin được nhớ về Gò Vấp, nơi có địa danh Xóm Mới, vùng ngoại ô không xa Sài Gòn, được nhiều người biết đến như vùng đất với nhiều dân Bắc kỳ di cư, nổi tiếng là khu Xóm Đạo, đã từng là nơi sản xuất pháo cùng với món thịt cầy (mộc tồn) lừng danh.
Ông từ người Papua New Guinea đón cha xứ mới người Việt Nam trước cổng nhà xứ. Dáng người ông từ khoảng chừng 30, khuôn mặt PNG nâu nâu đậm nét đăm chiêu, ánh mắt ẩn hiện nét hồi tưởng. Khi nhìn thấy cha xứ mới đang kiên nhẫn đứng đợi dưới mái hiên nhà xứ, nụ cười xuất hiện trên môi ông từ để lộ hàm răng trắng đều thường thấy nơi người bản xứ. Nhưng nụ cười ấy vụt tắt khi ông mở cửa, mời cha xứ lên xe. Ông từ nhanh chóng quay về lại trạng thái khô khốc khi chiếc xe cũ lăn bánh nhọc nhằn trên con đường đá sỏi gập ghềnh. Sau vài câu trao đổi xã giao ngắn gọn, ông từ lại chìm vào trạng thái im lặng. Thời gian trôi qua, năm phút rồi mà vẫn không ai nói thêm một lời nào. Cuối cùng cha xứ lên tiếng,
Giáo Sư Dương Ngọc Sum, với tôi, là hình ảnh tiêu biểu, đáng kính từ nhân cách, hiếu học, luôn luôn cởi mở, tính tình hòa nhã, thân thiện với mọi người. Ông định cư tại Hoa Kỳ theo diện H.O 3 vào tháng 7 năm 1990 (trước tôi một tháng, H.O 4) và cũng trải qua những giai đoạn thăng trầm trong tháng ngày tị nạn. Nhân dịp kỷ niệm Lễ Thượng Thọ 90 tuổi của GS Dương Ngọc Sum, nhà giáo và nhà văn, nhà thơ Dương Tử, viết những dòng về ông
Mấy chị em tôi chia nhau mua nhiều loại báo: Làng Văn, Thế Kỷ 21, Văn, Văn Học… chuyền tay nhau đọc. Tôi “quen” Thế Kỷ 21 đã lâu, nhưng chỉ là quan hệ... đơn phương. Vào những năm 90 của thế kỷ trước, tôi gởi bài đến tờ báo Măng Non, sau này đổi thành Văn Nghệ Trẻ của nhà văn Ngô Nguyên Dũng ở Tây Đức. Mãi năm 2003, tôi mon men vượt đại dương, tìm đến Làng Văn Canada. Được thời gian ngắn, anh Ngô Nguyên Dũng cho biết, báo Làng Văn phải đình bản, vì những khó khăn về tài chánh. Duyên văn nghệ của tôi với Làng Văn chưa kịp “bén” đã chấm dứt. Nghe chị Hoàng Nga “mách nhỏ”, tôi gởi bài đến Văn Học. Có lẽ địa chỉ hotmail của tôi bị nhầm là thư rác, junkmail, điện thư bị trả lại với lý do không giao thư được. Tôi vẫn tiếp tục viết, xếp trong “tủ”, lâu lâu đem ra đọc. Mỗi lần đọc, dặm thêm chút “mắm muối”.
Tôi học được cụm động từ “đi lăng quăng” của bố Sỹ vào những ngày còn học tiểu học. Sau giờ tan trường hay vào cuối tuần, thỉnh thoảng bố lại hỏi mấy thằng con trai: “Có đi lăng quăng không?” Dĩ nhiên là có rồi! Ngồi ở thùng xe phía sau chiếc Daihatsu, chúng tôi theo bố đi giao sách ở những tiệm sách, sạp báo ở trung tâm Sài Gòn. Cũng có khi chỉ là ra một công viên, chúng tôi được chạy nhảy, trong khi bố ngồi trên xe viết lách. Không rõ có bao nhiêu tác phẩm của Doãn Quốc Sỹ được viết trong hoàn cảnh này. Rồi cụm từ “đi lăng quăng” trở lại sau gần một nửa thế kỷ. Ở căn nhà Lampson thành phố Garden Grove, mỗi chiều tôi đi làm về ghé qua, bố đã ngồi đợi trước cửa. Thấy tôi đến, bố hỏi ngay: “Có đi lăng quăng không?” Thế là hai bố con bắt đầu hành trình “lăng quăng” đúng nghĩa, qua những khu dân cư ở gần nhà. Đi không có phải là để đến một nơi chốn nào đó. Đi chỉ để mà đi, để hai bố con có thì giờ ngồi bên nhau trò chuyện. 50 năm trước, bố chở con đi; 50 năm sau đổi ngược lại.
Buổi sáng cuối cùng ở Chamonix im lặng lạ thường. Suốt đêm qua, tôi đã để cửa sỗ mở toang, nên khi giựt mình thức dậy, ánh sáng trong suốt của núi tràn đầy phòng. Tấm mền len và drap giường trắng lóa như được phủ lân tinh. Không một tiếng động nào từ dưới đường phố vọng lên. Chỉ có hơi lạnh. Tôi nằm co ro và nghĩ đến ly cà-phê đen. Mùi thơm sẽ bốc lên cùng hơi nóng, rồi tan dần vào không khí. Giống như ký ức. Đôi giày đóng đầy đất bùn và gậy trekking đã xếp gọn gàng trong bao duffle cùng với áo quần đi núi từ đêm hôm qua. Chúng nằm bên cửa, sẵn sàng lên đường. Bên ngoài cửa sổ, rặng núi Mont Blanc vẫn kia, vẫn vĩ đại, vẫn trùng điệp, vẫn lặng lẽ xa xăm. Tôi nghĩ đến 11 ngày vừa qua và cảm thấy buồn buồn, làm như có điều gì tôi đã đánh mất, hay đã để quên trên ngọn núi kia, ở đâu đó, trong quãng đường dài tôi đã đi.
Năm nào cũng vậy, tháng 7 tháng 8, mùa mưa, mùa lũ lụt lại về trừng phạt quê hương Việt Nam. Từ rất xa xôi, người Việt khắp nơi thấp thỏm buồn rầu và lo sợ cho cảnh ngập lụt, bão tố hoảng loạn ở nhà, không riêng chỉ miền Trung mà cả miền Nam cũng lụt, miền Bắc và Bắc trung phần bị càn quét dữ dội do bão Bualo, rồi kế đến là bão Matno. Miền Bắc và cả thủ đô Hà Nội mưa bão trước chưa kịp khô, lại ngập nước, đường phố hóa thành sông do vỡ đập nước Lạng Sơn, nước sông dâng cao đỉnh điểm, tại thành phố còn có một số tổ chức cứu trợ, nhưng kẹt là ở các tỉnh miền cao, nước lên quá mau, đa số dân cư phải leo vội lên trú trên những mái nhà cao hơn. Cũng tại xả nước các đập thủy điện nữa v.v…


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.