Hôm nay,  

Thần chủ mẫu đơn

27/03/202220:19:00(Xem: 3298)

Truyện ngắn

HoaMauDon

 

Mùa xuân Tự Thánh nguyên niên, Trường An tưng bừng khai hội hoa xuân, bá tánh trong ngoài thành hớn hở trẩy hội, nam thanh nữ tú dập dìu, tài tử giai nhân lả lướt, đại gia quyền thế cũng chen chúc vào ra. Trường An chưa bao giờ rực rỡ và đẹp như thế.

Vườn thượng uyển muôn hoa khoe sắc biếc hương thơm, các loại kỳ hoa dị thảo khắp thiên hạ đều hội tụ về đây, trăm quan tề tựu ở dịch xá, phẩm phục cân đai nghiêm chỉnh chờ tiếp giá. Bá quan lộ rõ vẻ mặt hài lòng với vẻ đẹp tuyệt vời của vườn thượng uyển, bọn họ hy vọng Võ hậu sẽ vui, duy có Địch Nhân Kiệt thì không, ông đăm chiêu, điều ấy cho biết trong lòng ông có mối lo. Võ Thừa Tự đến kế bên hỏi nhỏ:

 

– Địch đại nhân, dường như ngài có điều bất an?

 

– Võ công tử nói đúng đấy! Ta e bệ hạ sẽ nổi trận lôi đình.

 

– Thật ra thì tôi cũng biết, nhưng vận đất trời khó đổi, xưa nay vòng quay vốn thuận tự nhiên, giờ muốn quay ngược cũng khó có thể!

 

– Người thần không giao cảm, khí tượng khó đảo ngược. Thánh Thần hòang đế hạ chỉ buộc mẫu đơn phải nở vào buổi nguyên đán nhưng thần chủ kháng chỉ. Công tử thấy đấy, muôn hoa phụng chỉ khai nụ tỏa hương, duy chỉ mẫu đơn không chịu nở.

 

– Địch đại nhân, bọn làm vườn đã dùng mọi cách thúc nhưng mẫu đơn vẫn cứng đầu không chịu khai hoa để đón Võ hậu, giờ ta phải làm sao?

 

Hai người còn lo lắng bàn tán thì ngoài cửa hoa viên tiếng vọi đồng lanh lảnh:

 

– Thánh Thần hoàng đế giá đáo.

 

Trăm quan lập tức phủ phục quỳ tiếp giá, đội nhã nhạc đi đầu rộn ràng tiếng kèn, trống, sênh, phách, cờ, phướn. Kế tiếp bọn thị nữ thướt tha trong những tà áo tung tẩy cánh hoa trên lối đi và vung vẩy những cái lồng ấp xông khói trầm hương. Kiệu vào vườn thượng uyển thì hạ xuống, hai tên thái giám khúm núm vén màn. Võ hậu từ trong khoan thai bước ra, bà đã tuổi quá ngũ tuần nhưng vẫn đẹp sắc sảo và trẻ trung như gái ba mươi, làn da mịn như cánh mẫu đơn, mắt dài như mắt phượng, tóc búi cao cài trâm hình chim phượng, có lẽ vì đi thưởng hoa nên bà không đội mão bình thiên. Võ hậu thật đẹp, không khác gì một đóa mẫu đơn. Tiếng hô vạn tuế, vạn vạn tuế rền cả khu vườn, rung rinh dịch quán. Võ hậu khoát tay miễn lễ và đi thẳng vào giữa hoa viên. Trăm quan lăng xăng, lúp xúp kéo theo hầu. Bọn thị vệ, thái giám, nữ tỳ tỏa ra xung quanh bà, tất cả xun xoe đón từng cử chỉ nét mặt của bà để ứng phó. Cả bọn căng thẳng giữ mình, không dám để bất cứ một cử chỉ thất thố nào. Hầu hết mọi người cố cúi mặt xuống, không một ai dám nhìn thẳng vào Võ hậu. Võ Thừa Tự đi phía sau, dấn lên vài bước gần hơn một tí rồi khúm núm cung tay thủ lễ:

 

– Muôn tâu bệ hạ, vườn thượng uyển thật đẹp trong buổi nguyên đán này, muôn hoa khoe sắc hương đón mừng gót ngọc của bệ hạ. Bọn chúng rất hãnh diện vì được bệ hạ quang lâm, đây cũng là hồng ân đại phúc của bọn chúng.

 

Võ hậu cười nhẹ như hoa hàm tiếu, tỏ vẻ hài lòng vì hoa thượng uyển và cũng khoan khoái vì lời tâu đường mật của Võ Thừa Tự, tâm tư của bà biết rõ y khéo mồn tán tụng nhưng vẫn thấy sướng. Võ hậu khoan thai lướt qua những cụm hải đường, thược dược, đỗ quyên, thanh trà...bà đưa bàn tay nõn nà với những cái móng dài khẽ chạm cánh hoa, nâng niu nhè nhẹ. Võ hậu đảo mắt khắp một lượt quanh khu vườn, bất chợt ánh mắt bà lóe lên một tia sáng lạnh và sắc như lưỡi kiếm Thái A, lập tức bà khoát tay ra hiệu hồi cung. Bá quan bất thần chưng hửng không hiểu vì sao, các quan cứ ngỡ vườn hoa đẹp như thế này sẽ làm hài lòng bà, nào ngờ bà lại bỏ ngang buổi thưởng hoa, chắc trong lòng bà đã có điều chi không vừa ý, rồi đây sẽ có chuyện lớn. Bọn thị vệ, thái giám, nữ tỳ… sợ xanh mặt, không biết vì sao Võ hậu bất thần hồi cung. Bọn chúng lòng dạ rối bời không biết mình có phạm sơ xuất gì khiến cho Võ hậu bực mình. Thế là buổi sáng nguyên đán dở dang, vườn thượng uyển lập tức đóng cửa, tất cả theo giá về cung.

 

Hôm sau cả Trường An xôn xao yết thị dán khắp nơi trong thành ngoài nội. Võ hậu hạ chỉ:

 

“Thuận thiên thừa vận. Hoàng đế chiếu viết. Mẫu đơn kháng chỉ, không chịu nở hoa vào buổi nguyên đán, tội đáng chết! Nay thể lòng độ lượng, Thánh Thần hoàng đế hạ chỉ trục xuất mẫu đơn ra khỏi Trường An, đày về Lạc Dương, vĩnh viễn không được hồi kinh! Khâm thử”

 

Bấy giờ cả triều thần mới rõ vì sao Võ hậu bỏ dở buổi thưởng hoa, bá tánh cả thành Trường An không ngớt xì xầm:” Muôn hoa trong vườn thượng uyển nở vào buổi sáng mùa xuân để đón Võ hậu, duy chỉ có mẫu đơn kháng chỉ mà thôi!”

 

*

 

Vườn thượng uyển tịch mịch trong đêm trường, trời đã vào xuân nhưng còn lạnh lắm, bởi thế vắng lặng không một tiếng côn trùng, màn đêm bao phủ như đặc quánh, ánh sáng yếu ớt từ những chiếc lồng đèn tạo ra những quầng quang tròn mờ mờ khắp đó đây. Các lòai hoa đã khép cánh ngủ sớm để tụ hương dưỡng sắc cho ngày mai. Mẫu đơn thần chủ đang thao thức với các tỷ muội của mình, nàng đẹp không bút mực nào tả nổi, cái đẹp dịu dàng thùy mị mà tươi tắn; cái mơn mởn xuân thì khiến ai cũng phải đem lòng thầm yêu. Làn da mịn màng không có gì có thể sánh được, mùi hương thoảng nhẹ nhưng quyện lấy hồn người. Má nàng hồng phấn phơn phớt, mắt biếc mày thanh, yểu điệu thướt tha… Võ hậu chỉ thấy cái đẹp bề ngoài qua những cánh hoa, bà ấy chưa bao giờ và cũng không thể nào biết được cái thần thái thiên kiều bá mị của nàng, điều ấy đôi khi lại là cái hay, một khi bà ấy nhận biết được dung nhan thật sự của nàng thì có khi sẽ đem lòng đố kỵ và sẽ còn gây thêm tai họa cho nàng và những ai có liên can. Võ hậu những tưởng thần chủ mẫu đơn yểu điệu yếu ớt thì có thể áp chế được, bà ấy không thể ngờ rằng nàng dám kháng chỉ. Muôn hoa trong vườn thượng uyển nở trong sớm mùa xuân, riêng nàng nhất quyết không, đơn giản lúc này chưa phải là lúc mẫu đơn khoe hương sắc. Võ hậu muốn thấy hương sắc mẫu đơn thì Võ hậu phải đợi. Nàng nhất quyết không chìu ý bà ta. Khi nhận được chỉ của Võ hậu, nàng đã bảo với các tỷ muội:

 

– Chỉ của Võ hậu buộc muôn hoa phải nở vào buổi nguyên đán đầu xuân, tuy nhiên họ nhà mẫu đơn chúng ta xưa nay chưa bao giờ nở vào xuân sớm, ta quyết giữ nghiệp nhà!

Nàng Bạch Vân mẫu đơn thủ thỉ:

 

– Tỷ tỷ, mình phải tùng quyền, chỉ Võ hậu không phải chuyện chơi, kháng chỉ e sát thân diệt tộc.

 

Hồng Phấn mẫu đơn giọng lo âu:

 

– Tỷ tỷ là thần chủ mẫu đơn hoa, tỷ tỷ có thể dùng quyền năng của mình buộc họ nhà mẫu đơn phải nở vào buổi nguyên đán được mà!

 

Nàng Hoàng Diệp mẫu đơn cũng đồng tâm trạng với Hồng Phấn:

 

– Tỷ tỷ, mình phải làm sao đây? Từ giờ đến sáng mai chỉ còn mấy canh giờ nữa thôi! Hay là tỷ tỷ dùng quyền thần chủ một lần này vậy!

 

Thần chủ mẫu đơn tha thiết nhìn các tỷ muội, ánh mắt nàng đẹp mê hồn, ai chạm phải ánh mắt ấy cũng đều lay động tâm thần, sanh niềm cảm kích. Các tỷ muội của nàng cũng đẹp mười phân vẹn mười, tuy nhiên khi ở bên nàng thì vẫn không sao so sánh được, có lẽ cái dung nhan  của nàng quá vi diệu, thật sự thiên kiều bá mị và thần thái của nàng luôn tỏa ra một làn sóng vô hình có thể khiến người ta say mê mà tâm phục khẩu phục. Nhìn một lượt các tỷ muội bên mình, nàng cất giọng trong trẻo như pha lê khua, lại dịu êm như làn gió thoảng:

 

– Là thần chủ mẫu đơn hoa, chị có thể khiến họ nhà mẫu đơn nở theo ý muốn, có thể làm cho mẫu đơn thay hình đổi sắc… nhưng chị sẽ không làm thế, tuyệt đối không làm! Chị tôn trọng các tỷ muội, cứ để họ nhà mẫu đơn tụ hương dưỡng sắc thuận theo tự nhiên của đất trời. Hoa chỉ nở khi đến thì, hương chỉ tỏa khi đúng độ. Nếu chị vâng chỉ buộc các tỷ muội phải nở nghịch mùa hóa ra chị không chỉ phụ họ nhà mẫu đơn mà còn phụ cả sự dung dưỡng của mùa màng tự nhiên, phụ cả công lý đất trời.

 

Đại Hoàng đa diệp mẫu đơn ôm ấp lầy nữ thần chủ và thì thào:

 

– Võ hậu chiếm ngôi quốc chủ thay trời hành đạo, chúng ta là thần tử thì phải vâng mệnh, muội kháng chỉ chị e chúng ta gặp họa mất thôi!

 

Thần chủ mẫu đơn nhìn nàng thông cảm:

 

– Tỷ tỷ nói rất phải, đó là lẽ thường tình, tuy nhiên khi quốc chủ bá đạo thì mình không thể nắm mắt làm theo. Sức mạnh bạo lực có thể giết người diệt tộc nhưng không thể làm thay đổi được công lý. Võ hậu có thể giết hết nhà mẫu đơn nhưng quy luật của tự nhiên không thể thay đổi theo ý muốn của bà ta. Trời đất mùa màng càng không thể thay đổi để chìu ý muốn của bất cứ cá nhân nào. Trăm hoa và vạn vật muôn loài vốn sanh diệt theo quy luật tự nhiên của thế gian. Nay Võ hậu hạ chỉ buộc mẫu đơn phải nở trái mùa là một việc vô minh. Muội là thần chủ mẫu đơn hoa, muội quyết không làm theo lời bà ta, nếu ai cũng sợ sức mạnh của bạo quyền mà cúi đầu thì còn gì công lý trên đời này!

Nàng Hồng Phấn mẫu đơn run run, lệ long lanh nơi khóe mắt:

 

– Chúng ta mảnh mai yếu ớt như thế này, làm sao làm được việc của anh hùng trượng phu?

Thần chủ mẫu đơn nâng cằm nàng Hồng Phấn, nhìn vào mắt nàng đầy tình thương yêu trìu mến:

 

– Muội lầm rồi! Chúng ta chỉ là những bông hoa làm sao làm được việc của anh hùng trượng phu? Chúng ta chỉ làm việc của chúng ta thôi! Những bông hoa dâng hương sắc cho đời chứ không vâng lời chỉ dụ hay mệnh lệnh.

 

– Tỷ tỷ, em sợ Võ hậu nổi trận lôi đình thì họ nhà mẫu đơn tuyệt diệt!

 

– Sống chết vốn vô thường, họ nhà mẫu đơn dẫu có bị diệt nhưng bạo quyền không thể giết được cái đẹp, không thể thay đổi được quy luật tự nhiên theo ý muốn chủ quan.

Những bông hoa mẫu đơn quây quanh bên thần chủ, chụm mái đầu vào nhau, những vòng tay quấn quýt mà lệ hoen mi. Không biết có phải những giọt lệ này làm cho các nàng trở nên xinh đẹp lạ thường hay là nhờ thần thái của thần chủ mà các nàng càng trở nên kiều diễm và quyến rũ một cách lạ thường. Thế là các tỷ muội cùng quyết sống chết với nữ thần chủ của mình, tuy mảnh mai là vậy nhưng không một ai xé lẻ để mưu sự sống cho riêng mình. Nữ thần chủ mẫu đơn dang rộng đôi tay ôm ấp các tỷ muội:

– Chúng ta sống chết có nhau, kháng chỉ cũng là bất đắc dĩ, tuy lành ít dữ nhiều nhưng chúng ta không thể vì sợ bạo lực mà làm trái lương tâm và tự nhiên.

 

*

 

Trường An hôm nay lại xôn xao, yết thị mới được phủ doãn cho dán khắp nơi, Võ hậu lại hạ chỉ đày mẫu đơn về Lạc Dương, vĩnh viễn không cho về kinh. Bá quan văn võ trong triều đều răm rắp vâng mệnh, duy có Địch Nhân Kiệt dám đứng ra can gián, tuy nhiên thánh chỉ đã ban thì không thể rút lại. Địch Nhân kiệt bèn sức cho thuộc hạ coi sóc chu đáo việc đưa mẫu đơn về Lạc Dương. Ông bí mật lệnh cho các quan dọc đường về Lạc Dương phải bảo đảm để mẫu đơn không phải nhạt sắc phai hương.Võ hậu không chỉ giận vì mẫu đơn kháng chỉ mà còn ghen tức vì mẫu đơn dám đẹp hơn bà, trước khi hạ chỉ bà còn ra lệnh đốt cháy những bụi Tử Ban mẫu đơn. Địch Nhân Kiệt cho người đào những gốc Tử Ban mẫu đơn còn sót đưa về Lạc Dương luôn. Hồng Phấn và bạch Ngọc lả người đi trên quãng đường đi đày, thần chủ phải luôn luôn ở bên cạnh để tiếp sức cho hai nàng. Thần chủ trích máu ở đầu ngón tay mớn cho Hồng Phấn và Bạch Ngọc. Nàng Hoàng Tâm cũng yếu dần đi, thần chủ lấy một cánh hoa của chính mình tán nhỏ làm thuốc để cứu Hoàng Tâm, trong lúc nghiền cánh hoa, thần chủ vô tình rơi giọt lệ vào thuốc mà không hay biết. Thần chủ đau lòng nhìn các tỷ muội, những cánh hoa rũ xuống, thân hình mềm lả kiệt sức, tuy nhiên thần chủ vẫn cố gắng hết sức để vực các tỷ muội dậy. Bị bứng gốc khỏi sinh quán của mình, vừa mất dưỡng chất lẫn dưỡng khí, vừa mệt với khí hậu lạ trên đường đi đày. Các nàng đau đớn thể xác vừa tha thiết nhớ quê hương, tuy nhiên không một ai tỏ ra hối hận với quyết định của mình. Thần chủ thủ thỉ:

 

– Chúng ta phải sống! Dù có thể nào  đi nữa chúng ta cũng phải sống! Sống để bạo lực thấy công lý không thể bị bẻ cong, bạo lực không thể giết được cái đẹp!

 

*

 

Lạc Dương vốn là cố đô, xưa kia rất hưng vượng nhưng đã bao lần bị đốt phá tan hoang. Lạc Dương thuộc vùng Giang Nam đất đai trù phú, sông nước hữu tình, khí hậu ấm áp, người tuy không còn quý phái như người Trường An nhưng lại khá hồn hậu. Ban đầu việc tiếp nhận mẫu đơn cũng khá e dè, họ sợ liên lụy tới mình. Nhiều kẻ thẳng thừng:

 

– Đừng thu nhận bọn kháng chỉ, những kẻ làm loạn!

 

Trong họ nhà hoa cũng có một số đố kỵ:

 

– Bọn mẫu đơn đến đây cướp mất nguồn sống của chúng ta!

 

Nữ thần chủ cùng các tỷ muội phải hết sức kham nhẫn chịu đựng, vừa tự sửa mình để thích ứng với khí hậu, thổ nhưỡng tập tập quán của cư dân thành Lạc Dương và cả một vùng Giang Nam. Trời không phụ lòng người, vài năm sau họ nhà mẫu đơn nhân giống lan rộng khắp vùng,  đến giữa mùa xuân thì nở rực rỡ cả một giải giang hà. Ngoài Bạch Ngọc, Hồng Phấn, Hoàng Diệp, Hoàng Tâm giờ còn thêm Thanh Điệp và nhiều chi khác mà nữ thần chủ chưa kịp đặt tên. Riêng nàng Hồng Phấn và Bạch Ngọc nhờ giọt máu của nữ thần chủ mớn cho trên đường đi đày mà giờ sanh ra một loài mẫu đơn đỏ thẫm vô cùng đẹp và rạng rỡ. Còn nàng Hoàng Tâm nhờ giọt lệ của nữ thần chủ rơi vào gói thuốc mà giờ sắc diện của nàng long lanh ngang ngửa với thần chủ. Sắc hương mẫu đơn giờ vượt trội hơn các loài hoa bản địa Lạc Dương và Giang Nam, tiếng lành bay xa khắp thiên hạ.

 

Một sớm giữa mùa xuân, nữ thần chủ mẫu đơn mắt lệ long lanh, nét mặt rạng rỡ hạnh phúc. Các tỷ muội cũng đẹp không khác nàng là mấy, chỉ có người trong cuộc mới có thể nhận biết được mà thôi! Lời nàng dịu êm như hơi thở mùa xuân:

 

– Trong họa có phúc, những tưởng bị đày về Lạc Dương là bạc phước nào ngờ lại là sự may mắn vô cùng. Họ nhà mẫu đơn ta nhờ thế mà hưng vượng hơn bao giờ hết, hương sắc rực rỡ hơn, biến thể thêm loài mới, nếu còn ở đất cũ thì không bao giờ được như hôm nay!

Lời của nàng quyện vào nắng gió xuân bay khắp cõi nhân gian, bay về đất cũ, lan tỏa khắp đất trời. Thiên hạ dậy sóng lòng, giai nhân tài tử dập dìu về Lạc Dương trẩy hội ngắm mẫu đơn hoa và họ bảo nhau mẫu đơn thành Lạc Dương đẹp nhất thiên hạ.

 

– Tiểu Lục Thần Phong

(Ất lăng thành, 03/22)

 

 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong thế giới nhiễu động hôm nay, khi nhịp tiện nghi càng tăng thì khoảng cách giữa con người và thiên nhiên dường như càng xa, tranh của Ann Phong như một nốt lặng giữa biến tấu thời đại, đưa người xem tìm lại chính mình giữa cơn quay cuồng của văn minh. Mời tham dự cuộc triển lãm: Ann Phong: Làm Hòa Với Trái Đất - Triển lãm: Making Peace with the Earth, 415 Avenida Granada, San Clemente, CA 92672, Thời gian: 15 tháng Giêng – 8 tháng Ba, 2026, Địa điểm: Casa Romantica Cultural Center and Gardens
Tôi có một số kỷ niệm với Miền Đông Hoa Kỳ. Nhớ những ngày cùng theo nhà thơ Giang Hữu Tuyên ôm báo dưới mưa tuyết lất phất. Nhớ những buổi chiều ngồi tới khuya ở nhà anh Ngô Vương Toại, một nhà báo nổi tiếng từ thơi sinh viên ở Sài Gòn vì bị bắn trên một sân khấu nhạc ngoài trời và cuối đời trở thành một nhà truyền thông nổi tiếng trên đài Á Châu Tự Do RFA. Tôi nhớ giáo sư Nguyễn Ngọc Bích, người cực kỳ uyên bác với vốn học và nghiên cứu, và cũng là người cực kỳ thơ mộng với các phân tích về thơ Việt Nam và quốc tế. Và nhớ tới họa sĩ Đinh Cường, người khi vừa mới tới định cư ở Hoa Kỳ là đã có những cuộc triển lãm sôi nổi.
Biết cụ từ lâu, nhưng chúng tôi không được vào lớp học của cụ, tuy vậy có nhiều lần thầy Nguyễn Đăng Thục, mời cụ thỉnh giảng ở đại học văn khoa Saïgon, chúng tôi đã được nghe những lời giảng giải, , những lời vàng ngọc của cụ, hôm đấy cụ nói về vấn đề “dinh tê”, là chỉ dậy cho thanh niên sinh viên tại sao lại có vấn đề dinh tê, là việc đi kháng chiến, rồi lại đổi ý về thành phố… đã lâu rồi, tôi vẫn nhớ lơ mơ là thầy giảng cặn kẽ từ đầu, từ ngôn từ… dinh là đi, là đi về (như trong câu: anh đưa nàng về dinh, vậy đó, vậy đó, phải đúng không, anh Nguyễn Viết Sơn?) còn tê là nhại theo chữ tây thời Pháp thuộc, ý nghĩa của chữ rentrée! Nếu tôi nhớ lơ mơ thì xin một chữ đại xá! Tại vì lâu quá lâu rồi.
William Shakespeare và Anne Hathaway thành vợ chồng vào năm 1582. Chàng mới mười tám tuổi, nàng hai mươi sáu và đang mang thai. Một năm sau, Susanna ra đời. Đến năm 1585, cặp song sinh Judith và Hamnet xuất hiện, khiến căn nhà nhỏ ở Stratford-upon-Avon đầy thêm tiếng trẻ. Trong khi Anne ở lại quê chăm con và giữ nếp nhà, Shakespeare phần lớn thời gian sống giữa London—cách Stratford gần trăm dặm—nơi ông theo đuổi sân khấu và chữ nghĩa. Những năm tháng ấy, ông vẫn đều đặn đi về, nhưng cuộc sống gia đình đa phần đặt trên vai Anne.
Nói đến thi ca “một thời” của Thầy thì khả năng nào để nói, chữ nghĩa nào để diễn đạt, và tư tưởng – tình cảm nào để thấu ý thơ. Thôi thì mình nói bằng tấm lòng chân thành, bằng chút ân tình quý kính mà Thầy trò một thời học tập, làm việc bên nhau. Do vậy, xin đừng bông đùa chữ nghĩa mà thất lễ. Tản mạn thi ca, người viết muốn nói đến vài ý thơ của Thầy đã rơi rớt đâu đó, ẩn núp dưới rặng chân mây, bên bờ vực thẳm, hay như là ủ mình nơi “không xứ” vượt thoát tử sinh của bậc Đại sĩ, mà hòa quyện với đời một thứ tình cảm thâm trầm, da diết của thi nhân.
LTS: Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ (1945-2023) là một học giả, nhà văn, nhà thơ, nhà phiên dịch Tam Tạng Kinh điển Phật Giáo của Việt Nam trong thời hiện đại. Thầy đã xuất bản hàng chục tác phẩm về Phật học, văn học và triết học. Thầy viên tịch vào ngày 24/11/2023 tại Chùa Phật Ân, Đồng Nai, Việt Nam. Việt Báo xin dành số báo đặc biệt kỳ này để tưởng niệm hai năm ngày Thầy viên tịch và cũng để tỏ lòng tri ân những đóng góp của Thầy cho nền văn hóa và văn học của Dân Tộc và Phật Giáo Việt Nam.
Với lòng kính cẩn và tri ân, xin được cùng hướng về vị Thầy chung của chúng ta: Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ, người đã một đời cống hiến cho sự nghiệp văn hoá, giáo dục và sự tồn vong của Chánh Pháp. Người là bậc Cao tăng, Thạc đức của Phật giáo Việt Nam. Người là hiện thân của Bồ-đề nguyện và Bồ-đề hành. Người là bậc Đại sĩ, bằng bi nguyện và hùng lực đã giữ vững con thuyền Đạo pháp trong lòng Dân tộc. Từ thuở thiếu thời, Người đã bộc lộ tài hoa, cốt cách và phẩm hạnh cao quý của Sa môn. Tuổi ba mươi đã phải khép lại những trang cảo thơm, lên rừng xuống biển, chịu lênh đênh cùng vận nước thăng trầm. Bản án tử hình không khiến Người dao động tâm tư, chỉ làm sáng thêm tinh thần “uy vũ bất năng khuất”. Tù đày và quản thúc không thể thay đổi được một người đã quyết tâm sống trọn vẹn với những giá trị mình đã lựa chọn.
Quán trọ là cõi tạm thế gian. Nẻo về là Niết-bàn lộ. Từ quán trọ đến Niết-bàn, nói xa thì muôn trùng vạn dặm của ba A-tăng-kỳ kiếp, mà nói gần thì chỉ cách nhau trong đường tơ kẽ tóc của một móng tâm. Tâm khởi động thì ở quán trọ. Tâm tịch lặng thì là Niết-bàn. Khi khởi tâm “nhớ nửa cung đàn” thì đang ở quán trọ. Nhưng hãy để ý chữ “nửa cung đàn” là cách ẩn dụ của nhà thơ Tuệ Sỹ. Nó diễn bày một cách tinh tế cảm thức siêu thoát của nhà thơ. Nhớ trọn cung đàn thì đó là thứ nhớ nhung bị vướng lụy của tình cảm phàm tình. Nhớ “nửa cung đàn” thì đó chỉ là dư âm lướt nhẹ qua tâm hồn rỗng lặng như cánh chim bay qua bầu trời xanh không để lại dấu vết gì. Thầy Tuệ Sỹ là người nghệ sĩ siêu thoát, như có lần nhà bình luận văn học Đặng Tiến đã viết về thơ của Thầy trong bài “Âm trầm Tuệ Sỹ”:“Thơ bao giờ cũng phản ảnh ba tính cách: môi trường xã hội trong lịch sử; ngôn ngữ trong những biến chuyển với thời đại; và tác giả, qua đời sống hàng ngày;
“Cụ tượng” – cái tên nghe vừa vụng, vừa ngang. Vụng, vì nó ngắt gọn một cách bất chấp quy phạm. Ngang, vì nó từ chối cả hệ thống gọi tên vốn dĩ đã quá đông đúc của nghệ thuật: nào “trừu tượng”, nào “biểu hiện”, nào “tối giản”. Bùi Chát không tham gia vào cuộc xếp loại ấy, anh chỉ muốn gọi đúng động tác của mình: cụ thể hóa những mảnh hỗn độn mù mờ bên trong.
Tôi không trừu tượng hóa thế giới hiện thực này. Khi vẽ, tôi chỉ cụ thể hóa những trừu tượng luôn có sẵn trong tôi. “Trừu tượng” đối với tôi không phải sự biến dạng hiện thực. Nó vốn tồn tại từ trước, trong những tầng hỗn độn mù mờ bên trong con người. Thứ đó không tên gọi, không hình dáng, như một khối đá chưa được đẽo gọt, một đám mây cuộn không thể nắm bắt. Khi vẽ, tôi chỉ làm công việc duy nhất: kéo nó ra ngoài, trao cho nó một hình thái bằng màu, bằng nét, bằng bố cục.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.