Thuế Quan (Tariffs), Thuế (Taxes) Và Di Dân Sẽ Quyết Định Kinh Tế Hoa Kỳ Năm 2025

Khi “biệt phái trưởng” biên giới Tom Homan đáp xuống Minnesota cuối tháng Giêng, ông mang theo nhiệm vụ gỡ một loạt rắc rối đang đè nặng lên chính quyền Tổng thống Donald Trump. Những chiến dịch truy quét di trú bừa bãi, nhiều khi kèm bạo lực, do chỉ huy Biên phòng Gregory Bovino điều khiển đã châm ngòi làn sóng phản đối rộng khắp, kéo mức tín nhiệm của ông Trump về hồ sơ di trú – vốn là “thương hiệu” chính trị của ông – tụt dốc. Nhân viên di trú đã nổ súng bắn chết hai người; các gia đình di dân né chợ búa, phụ huynh giữ con ở nhà, lo sợ những đợt kiểm tra giấy tờ diện rộng có thể cuốn luôn cả người có quy chế hợp pháp lẫn công dân Hoa Kỳ vào lưới.

Ngày 28 tháng 1, ông Newt Gingrich, cựu Chủ tịch Hạ viện, cho biết Hoa kỳ cần một cuộc đối thoại quốc gia về những người di dân bất hợp pháp nhưng sống tuân thủ pháp luật. Dư luận hiện đang phản đối chương trình trục xuất hàng loạt của T.T Trump. Ông Gingrich nói, “Chúng ta cần quyết định xem mình sẽ làm gì với những người đã đến đây, một số người trong số họ đã đến cách đây 20 năm, những người đã tuân thủ pháp luật, đóng thuế, là những người hàng xóm tốt, có con cái, tham dự các cuộc họp phụ huynh-giáo viên. Không có nhiều người dân Hoa kỳ muốn thấy ICE bắt giữ những người di dân và trục xuất họ. Nhưng mặt khác, nhiều người cũng không muốn trao cho họ quyền công dân. Vì vậy cần có một giải pháp trung dung nào đó cho mục tiêu lâu dài của họ.”

Theo Coral Murphy Marcos, viết trên nhật báo The Guardian ngày 19 tháng 2 năm 2026, một cựu quân nhân Hoa Kỳ đã đệ đơn kiện chính phủ liên bang sau khi bị nhân viên di trú bắt giữ và giam hơn 72 giờ, không được liên lạc với gia đình hay luật sư. Nguyên đơn là George Retes Jr., 26 tuổi, công dân Hoa Kỳ, sinh trưởng tại California. Ông gia nhập quân đội khi còn trẻ, từng phục vụ tại Iraq, rồi xin giải ngũ danh dự để có thời giờ bên các con. Sau đó, ông làm nhân viên an ninh cho một công ty thầu, được phân công bảo vệ một nông trại trồng cần sa hợp pháp theo luật tiểu bang tại quận Ventura, California.

Đối với các nhà đầu tư nước ngoài đang tìm kiếm con đường ổn định để trở thành thường trú nhân Hoa Kỳ, chương trình Đầu tư di dân EB-5 vẫn là một trong những lựa chọn mạnh mẽ nhất hiện có. Tuy nhiên, thời điểm đầu tư là vô cùng quan trọng.

Trước khi bước chân vào Trung tâm Xử lý Di trú Dilley mùa thu năm ngoái, bé Maria Vargas, 6 tuổi, là một đứa trẻ sống đúng nghĩa tuổi thơ: buổi sáng đến trường, buổi chiều về nhà ở New York, vừa vẽ vời vừa chơi với con mèo Milo, thỉnh thoảng ôm sách truyện đi ngủ trên chiếc ghế sofa trong căn hộ chật mà ấm. Chỉ vài ngày sau khi gia đình bị bắt và chuyển xuống trại Dilley ở miền Nam Texas, mọi thứ sụp đổ. Em bị bắt nhốt vào một nơi “giống nhà tù hơn là trung tâm chăm sóc”, lính gác đi lại suốt hành lang, ánh đèn trắng không bao giờ chịu tắt. Vốn đã bỏ tả từ lâu, em bỗng tè dầm trở lại, lúc thì ướt quần, lúc thì ướt cả chăn. Đêm nào Maria cũng khóc, hỏi mẹ bao giờ mới được về căn hộ của mình ở New York, về với cô giáo, với Milo. Có khi em còn van xin được… bú mẹ lại như hồi còn bé xíu, chỉ để tìm chút an toàn trong vòng tay mẹ.

Chính quyền T.T Trump đã đề xuất một thay đổi lớn về luật “gánh nặng xã hội”. Luật này được sử dụng để quyết định xem một người có đủ điều kiện để nhận thẻ xanh hoặc chiếu khán di dân hay không. Đề xuất này sẽ cho phép các viên chức Sở Di Trú từ chối đơn xin dựa trên đánh giá mang tính chủ quan của họ. Kể từ năm 1999, “Gánh nặng xã hội” đã có một định nghĩa rõ ràng: một người bị xem là gánh nặng xã hội nếu họ phụ thuộc chủ yếu vào chính phủ để đáp ứng các nhu cầu cơ bản, thông qua việc nhận (a) Trợ cấp tiền mặt (như SSI hoặc phúc lợi xã hội), hoặc (b) Chăm sóc dài hạn tại bệnh viện do chính phủ tài trợ.

Chính quyền Trump tiếp tục đẩy mạnh các hành động thực thi luật di trú trên khắp cả nước. Các cuộc đột kích mạnh mẽ, bắt giữ trên đường phố, việc sử dụng vũ lực của nhân viên ICE và CBP đã làm gia tăng nỗi sợ hãi trong nhiều cộng đồng. Sự leo thang lên đến đỉnh điểm với vụ nổ súng cướp đi sinh mạng của hai công dân Mỹ Renée Good vào ngày 7 tháng 1 và Alex Pretti vào ngày 24 tháng 1. Cả hai đều bị các đặc vụ di trú liên bang bắn chết trong các cuộc biểu tình ở Minneapolis. Nhưng cũng từ đó, sự phản kháng từ cá nhân, gia đình, những tổ chức cộng đồng, chính quyền địa phương tăng mạnh. Các cộng đồng đang tạo nên một làn sóng phản kháng ngày càng tăng dưới nhiều hình thức, từ biểu tình đến khiếu kiện về quyền công dân, đến việc tổ chức bảo vệ trường học, bảo vệ địa phương phối hợp.

Tổng thống Trump đã khẳng định rõ ràng rằng người di dân phải tự túc về tài chính và không trở thành gánh nặng tài chính cho người dân Hoa Kỳ. Bộ Ngoại giao đang tiến hành rà soát toàn diện tất cả các chính sách, quy định và hướng dẫn để đảm bảo rằng người di dân từ các quốc gia có nguy cơ cao này không sử dụng phúc lợi xã hội tại Hoa Kỳ hoặc trở thành gánh nặng cho xã hội.