Hôm nay,  

Sau Iraq

08/09/201000:00:00(Xem: 12486)

Sau Iraq

Lê Văn
Ngày 6-9-2010.
"It's time to turn the page" hay "Thời điểm sang trang"... đó là  lời tuyên bố của Tổng thống Mỹ Barack Obama ngày 2 tháng 9 vừa qua đã đánh đấu cho một chương sử mới mà ông gọi đó là "thời điểm của nước Mỹ mới", the "new America" sau khi tuyên bố rằng nhiệm vụ tác chiến của lính Mỹ tại Iraq đã chấm dứt và đồng thời các chương trình cải tổ y tế toàn quốc cũng như cải cách tài chánh quốc gia đã được Quốc hội thông qua.
Nhiệm vụ trung tâm của nước Mỹ nay đã khác ... đó là khôi phục nền kinh tế và củng cố vị thế hàng đầu của Hoa Kỳ (HK).
Lời tuyên bố của Tổng thống Obama về "new America" làm cho giới theo dõi thời cuộc liên tưởng đến 1 đề án trước đây gọi là "Project for the New American Century" - Đề Án Nước Mỹ trong Thế Kỷ Mới hay Đề Án Tân Thế Kỷ do nhóm bảo thủ diều hâu của Hoa kỳ công bố trước khi HK can thiệp vào Iraq và tổng thống G. W. Bush Cộng hòa đắc cử. Nhóm bảo thủ chủ trương rằng để duy trì an ninh và ổn định thế giới và ngay cho chính Hoa Kỳ, HK phải có sứ mạng dùng sức mạnh quân sự siêu đẳng và lý tưởng Tự Do & Dân Chủ để chuyển hóa Thế giới Ả Rập và kêu gọi Nhà Trắng chấp nhận thực hiện việc “đổi chế độ”, “regime change” tại IRAQ ... đã làm cho thế giới trãi qua những biến động chưa từng thấy. Nay thế giới lại đang chứng kiến một giai đoạn lịch sử mới sau kỷ nguyên Iraq nhưng nay dưới sự lảnh đạo của Tổng thống Obama Dân Chủ.
Giới truyền thông tại HK cũng như thế giới hầu không quá chú ý về chiến lược "nước Mỹ mới" nầy của ông Obama nhưng nó đã gây nên sự chú ý đặc biệt tại Trung quốc qua các bài xã luận liên tiếp mới đây trên tờ Global Times -Toàn cầu thời báo- phiên bản Anh ngữ của DCSTH.
Trong bài xã luận nhan đề "Dealing with a smarter US after Iraq" - "Đối phó với nước Mỹ khôn ngoan sau Iraq" đăng ngày 2 tháng 9, 2010 cho rằng "This is another significant "change" brought by the Obama administration" - "đây là một bước thay đổi quan trọng của chính quyền Obama" (trích nguyên văn) điều mà cách đây chưa quá 2 năm nhiều người Trung quốc còn nghi ngờ rằng không chắc O^ng Tổng thống Mỹ trẻ nầy có dọn sạch nổi đống rác khổng lồ do người tiền nhiệm để lại hay không và nay thi` ngày càng cho thấy ông đang thực hiện một phần trong lời hứa khi tranh cử tổng thống là ông đã trút được gánh nặng chiến tranh Iraq đang làm oằn vai nước Mỹ.
Trong hơn thập kỷ qua, cuộc chiến chống khủng bố, chiến tranh Iraq và khủng hoảng tài chánh đã đẩy cường quốc số 1 nầy rơi xuống hố sâu khủng hoảng chưa từng thấy từ sau đệ nhị thế chiến mà cũng chỉ trong vòng vài năm qua thôi dư luận tại Âu châu cũng như Trung quốc vẫn tin rằng sự suy trầm của nước Mỹ sẽ còn rất lâu dài thế nhưng hãy còn sớm mà biết được con tàu kinh tế đang đi đúng hướng theo con đường phục hồi của nó hay không.
Nhưng những gì đã xảy ra trong ngày 2 tháng 9 đã chỉ dấu cho thấy nước Mỹ đang có những chuyển biến ngoạn mục, cường quốc số 1 nầy sẽ không chỉ cố xoay sở một cách mệt nhọc trong đống rác suy trầm mà nó đang bật dậy một cách mạnh bạo chưa bao giờ thấy.
Một bài xã luận khác nhan đề "US looks to Asia after Iraq withdrawal" - "Mỹ nhắm tới Á châu sau khi rút khỏi Iraq" ...cảnh báo rằng "withdrawal from Iraq could give the Obama administration a stronger hand to deal with Asian issues" - Mỹ mạnh tay hơn tại Á châu sau khi rời Iraq và cáo buộc rằng Mỹ đang âm mưu gây xáo trộn và khuấy động các nước láng giềng TQ xung quanh biển đông (VN & ASEAN) chống lại TQ nhằm mưu cầu quyền lợi riêng của Mỹ đồng thời  tăng cường lực lượng quân sự của Mỹ tại Afghanistan nhằm đe dọa và gây bất ổn vùng tây bắc TQ và đưa các lực lượng đang "ẩn mình" của Phong trào Hồi giáo đông Turk xâm nhập vào TQ và các nơi khác. "But some experts believe that, an increased military presence in Afghanistan is bound to threaten the stability of China's northwestern region, since some "sleeper" members of the East Turkistan Islamic Movement or other terrorist organizations may infiltrate into China or other regions."(nguyên văn).
Bài báo nêu rõ là TQ hầu như không có lựa chọn nào khác hơn là phải chấp nhận các thử thách mới nầy và xuôi chiều với một nước Mỹ mới, khôn ngoan hơn sau chiến tranh Iraq."China needs to get along with this "new America," which is becoming smarter US is imposing a series of challenges to China. China will probably have no choice but to accept them (nguyên văn).
 TQ muốn chứng tỏ với HK rằng TQ sẽ không đối đầu với Mỹ ngược lại Mỹ cần để cho TQ khoảng không gian phát triển cần thiết ít nhứt trong giai đoạn trước mắt."China should help the US understand that it will not challenge the US in the near future, and the US should in turn leave China adequate space for its own development."(nguyên văn).
Và TQ chào mừng HK đã chấm dứt sứ mạng tác chiến tại Iraq và mong muốn HK chia sẽ sự vươn lên một cách ôn hòa của TQ. "China should extend its congratulations to the US for the end of its combat mission in Iraq. Meanwhile, it is expecting Americans' blessings toward its peaceful rise" (nguyên văn)
Trung Cộng đang tỏ ra xìu với Mỹ ít ra trong ngắn hạn thể hiện qua các biến chuyển mới đây


1/- Hồi tháng 5-2010 TQ đã ngưng cung cấp nhiên liệu và thực phẩm (3) để áp lực với BH rằng TQ không chấp nhận hành động phiêu lưu quân sự qua hành động bắn chìm tàu Cheonan của Nam hàn hồi tháng 3 vừa qua tạo ra nguy cơ nổ ra chiến tranh tại bán đảo Triều tiên điều mà TQ không muốn thấy vì các lý do sau:
 * TQ hiện đang trong giai đoạn chuyển giao quyền hành lảnh đạo đảng CSTQ cho thế hệ mới dự trù vào muà thu 2012.
* Nếu chiến tranh xảy ra thì Nam Hàn sẽ cùng với Mỹ và Nhựt sẽ đánh bại Bắc Hàn, các võ khí tối tân và phi đạn nguyên tử sẽ lọt vào tay Nam Hàn và Nhựt Bổn chưa nói đến một sự đe dọa nguy hiểm khác nữa cho TQ là lực lượng của Mỹ, Nhựt và Nam Hàn sẽ có mặt ngay sát biên giới phía đông của TQ là nơi có nhiều kỷ nghệ nặng và đang có nhiều xáo trộn lao động.
* Một bất trắc khác nữa là nếu chiến tranh Triều tiên xảy, để bảo vệ đàn em XHCN Bắc Hàn như trong cuộc chiến Triều tiên hồi năm 1950-1953 thì TQ sẽ phải chấp nhận đụng độ quân sự với HK. Điều nầy có thể sẽ đi ngược với di chúc của ông Đặng Tiểu Bình để lại là ông Đặng khuyến cáo giới lảnh đạo TQ nên tránh các cuộc đối đầu quân sự với Mỹ vì sẽ khó nắm được phần thắng mà còn có thể mang tai họa cho công cuộc đổi mới, còn nếu bỏ mặt cho đàn em CS-Bắc Hàn bị triệt hạ thì làm sao ăn nói với các đàn em khác và là nguồn cảm hứng cho Tây tạng, Tân cương, Miến điện nổi dậy.
* Nếu chiến cuộc Bắc Hàn nổ ra, sau chiến tranh đổ nát, kinh tế BH vốn đã kiệt quệ nên nhu cầu tái thiết sẽ vô cùng to lớn. Cũng như Tây Đức, sau khi CS Đông Đức xụp đổ, Tây Đức cần rất nhiều tư bản để đầu tư tái thiết qui mô cho Đông Đức thì Nam Hàn cũng sẽ phải rút vốn đầu tư nước ngoài về để tái thiết cho Bắc Hàn mà các nguồn vốn đó hiện đang có mặt ở TQ rất lớn là điều mà TQ không muốn xảy ra. Nhựt bổn cũng sẽ tranh với Nam Hàn để nhảy vào thị trường mới mẽ nầy dĩ nhiên cũng sẽ cần rất nhiều nguồn vốn.
2/- TC ép BH trở lại hội nghị 6 bên về phi nguyên tử hóa bán đảo Triều tiên nhằm mang lại tình trạng hòa hoãn tạm thời để đối phó với những thách thức mới của Mỹ, mặt khác cố tạo nên một hình ảnh tốt hơn sau khi phải muối mặt đi bênh vực cho tên Kim Jong-Il xấc xược cả thế giới đều ghê tởm.
Trước bối cảnh trên chúng ta nhận thấy những gì sẽ xãy diễn tại VN trong những ngày sắp tới.
Trung Cộng đang tỏ ra xìu với Mỹ ít ra trong ngắn hạn cho nên vấn đề đối đầu quân sự giữa Mỹ và TC ở biển đông khó có thể xảy nhưng vẫn có thể có sự chạm trán ở mức độ thấp hơn giữa TC - CSVN.
Cho dù Trung Quốc căm hận CSVN cành hông vì đồng tình với Mỹ qua giải pháp đa phương tại biển đông, vì vậy họ muốn “dạy cho nước này một bài học” mặc dù không phải theo cách mà Đặng Tiểu Bình đã thực hiện vào năm 1979. Bài học mới của kỷ nguyên 21 nầy mà TQ muốn dạy VN là bài học không cần súng đạn mà là chiến tranh quyết liệt ác độc mới đa diện đa dạng nhắm vào kinh tế, tài chánh, đầu tư, mậu dịch, năng lượng, môi trường, thông tin, đi lại kể cả tạo khủng hoảng tâm lý, hỗn loạn thị trường ...qua việc chận nước đầu nguồn, xả dầu dơ tràn vào các bãi biễn du lịch nổi tiếng của VN, tiền giả, hàng giả, hàng độc hại, cần sa ma túy ... một mặt khống chế nhóm lảnh đạo chóp bu của CSVN mặt khác trục vét mọi loại tài nguyên nào có thể lấy được từ VN. Tình trạng trớ trêu nầy đang đẩy nhóm theo TC trong đảng CSVN rơi vào thế rất khó khăn nguy hiểm và dễ trở thành mục tiêu cho cuộc tranh chấp quyền hành quyết liệt trong kỳ đại hội đảng sắp tới.
Kinh tế ngày càng suy xụp và bế tắc do cơ cấu kinh tế XHCN rối bù, khô cứng không ăn khớp, cán bộ bất tài, chủ quan, độc đoán gian dối vô trách nhiệm càng làm cho nền kinh tế èo uột ngày càng thêm trầm trọng khó cứu vãn.
Kinh tế CSVN đang ngày càng trở nên nguy ngập qua vụ Vinashin vỡ nợ, mức tín nhiệm của 2 ngân hàng lớn ngân hàng Thương mại Á Châu tức ACB và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam, tức Vietcombank đang xuy sụp do sự suy yếu của bảng cân đối kế toán do tăng trưởng tín dụng quá mạnh trong khi chất lượng tín dụng thấp.(cho vay nợ xấu quá nhiều mà vốn thì ít) theo tin Hãng thông tấn AP Thứ Sáu, 03 tháng 9 2010. Nhóm muốn dựa vào Mỹ để cản bớt sự bắt nạt của TQ cũng chưa đủ mạnh và chưa dám công khai vì tương quan lực lượng trong nội bộ, chưa nắm chắc được sự ủng hộ của Mỹ và lo ngại rủi ro vượt quá tầm kiểm soát như trường hợp Ông Gorbachev ở Liên sô.
Theo tổng quan mà nhận xét thì tương quan lực lượng trong nội bộ CSVN đang có chiều hướng nghiêng về phía dựa vào Mỹ vì quan hệ với TQ ngày càng xấu đi.
Sự xuất hiện và vai trò nổi bật gần đây của tướng CS Nguyễn Chí Vịnh khi căng thẳng ở biển đông nổ lớn thay vì vai trò đó phải là Bộ trưởng Quốc phòng CS Phùng quang Thanh hay ít ra cũng phải có mặt của Bộ trưởng ngoại giao CS Phạm gia Khiêm, điều đó có thể được coi như một sự nhứt trí miễn cưỡng của 2 phe, một bên thì chưa muốn ra mặt bên kia thì được lịnh cản đường nhưng nếu con voi khổng lồ Mỹ quyết tâm đi tới mà con chốt thí không làm được việc, không chừng ... con chốt chánh sẽ thành con chốt thí hoặc Vịnh tướng quân cũng dễ trở thành Vịnh thí quân.
Lê Văn
Tham khảo:
(1) Dealing with a smarter US after Iraq. Source: Global Times [01:59 September 02 2010].
(2) US looks to Asia after Iraq withdrawal. Source: Global Times [21:51 September 02 2010].
(3) Hit with regional blowback over its N. Korea policy, Beijng renews push for Six-Party Talks. INSIDE CHINA September 1, 2010.

Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
Tháng Tư đến, như sự chờ đợi hàng năm từ một thế giới đang oằn mình chống chọi với những vết thương do chiến tranh tàn khốc gây ra. Họ mong mỏi dù chỉ vài ngày, vài giờ ngắn ngủi, không có tiếng súng, bom rơi, đạn nổ, để thật sự được hít thở không khí hòa bình, nhất là vào dịp Lễ Phục Sinh – một mùa lễ tràn đầy thông điệp của hy vọng. Thế nhưng có những âm thanh lạc điệu, chói tai đã len lỏi vào niềm vui thiêng liêng nhất của người Kitô giáo vào buổi sáng ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 5/4/2026. Âm thanh đó khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng sững sờ.
Ngay trước khi tối hậu thư của Mỹ gởi cho Iran hết hạn, Mỹ và Iran đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn tạm thời cùng kế hoạch đàm phán cho một hòa ước dài hạn. Công luận và giới chính trị trên toàn thế giới thở phào nhẹ nhõm khi một thảm họa nhân đạo quy mô lớn đã được tránh khỏi, và nền văn minh rực rỡ của Iran không bị phá hủy như những lời đe dọa trước đó. Một niềm hy vọng mong manh về hòa bình cho Iran đã được nhen nhúm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên kỳ vọng quá mức...
Ngày xưa bên bờ sông Dịch Thủy nước Triệu, có một con bạng (sò) leo lên bờ mở to miệng nằm phơi nắng, con duật (cò) bay ngang liền sà xuống mổ lấy hạt ngọc trai. Con sò kẹp chặt lấy mỏ cò, đôi bên giằng co không ai chịu nhường ai. Đúng lúc ấy ngư ông đi qua, thản nhiên thò tay bắt cả hai vào rọ. Từ đó có câu “bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi”, nêu cảnh hai bên tranh chấp, tiêu diệt lẫn nhau, còn kẻ thứ ba ung dung thò tay hưởng lời. Trong cuộc chiến Iran hôm nay, Trump dùng sức mạnh hỏa lực và lời đe dọa tiêu diệt để ép đối phương, tưởng rằng chỉ cần ra tay siết cổ là có thể buộc thiên hạ phải khuất phục. Nhưng thế cục không vận hành đơn giản như vậy. Hai bên càng đối đầu, càng tự làm tổn hao sức lực, còn những nước đứng ngoài lại có cơ hội tranh thủ trục lợi. Người hiểu thời cuộc nhìn không khó đoán ra rằng trên bàn cờ này, bàn tay thứ ba đang chờ thâu tóm là ai.
Ngưng bắn, dĩ nhiên, vẫn hơn là không ngưng bắn. Phải nói điều này trước, và nói cho rõ. Bom đã thôi rơi xuống Iran. Tàu bè lại qua lại. Những người lẽ ra phải chết thì còn sống. Ai từng có mặt trong một vùng chiến sự đều biết: khi súng im tiếng, bầu trời không còn gào thét, chim lại bay, trẻ con lại nói ngoài đường, thì đó là một điều gần như thiêng liêng. Nhưng ngưng bắn không phải hòa bình. Và cuộc ngưng bắn này, nếu giữ được, có thể đã phải mua bằng một giá chiến lược rất đắt. Nếu mục tiêu chính của cuộc chiến là chấm dứt, hay ít ra làm suy yếu hẳn mối đe dọa từ chế độ Iran, thì sự thật khó nghe nhất lại là sự thật đơn giản nhất: Iran vẫn còn số uranium có độ tinh khiết rất cao. Và Iran cũng đã cho thấy họ có thể biến eo biển Hormuz, một trong những thủy lộ quan trọng nhất thế giới, thành một món hàng mặc cả mà không ai có thể làm ngơ.
Kể từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công Iran và ngày càng gia tăng cường độ với mục tiêu nhằm kết thúc chiến sự càng sớm càng tốt, đồng thời làm suy yếu hoặc lật đổ chế độ thần quyền. Hai mục tiêu chính được Trump công bố là phá hủy chương trình vũ khí hạt nhân và chấm dứt sự cai trị của giới giáo sĩ Hồi giáo...
Tình hình giữa Hoa Kỳ và Iran vào tháng 4 năm 2026 cho thấy sự tương tác phức tạp giữa các áp lực quân sự, ngoại giao và chính trị trong nước. Trong những tuần gần đây, đã xảy ra việc cách chức các lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ — bao gồm Tổng Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng Randy George, cùng hai vị tướng khác — như một phần của cuộc cải tổ rộng lớn ảnh hưởng đến hơn một chục sĩ quan cấp cao. Đồng thời, Tổng thống Donald Trump đã sử dụng những lời lẽ ngày càng thô tục và mang tính khiêu khích đối với Iran. Tổng thể, những diễn biến này phản ánh một chiến lược rộng hơn, trong đó đàm phán cưỡng ép đã chạm đến giới hạn, khiến khả năng leo thang quân sự và chuẩn bị cho các chiến dịch trên bộ quy mô hạn chế trở nên ngày càng cao.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.