Trừng Phạt Iran "
Đào Như
“Trừng Phạt Iran Trong Lúc Này Là Hạ Sách”, đó là câu phát biểu của ông Mohamed ElBaradei, Tổng Giám Đốc Cơ Quan Năng Lượng Quốc Tế, IAEA, từ Vienne thủ Đô của Áo hôm 18-10-2009. Ông Mohamed ElBaradei, trong nhiều năm qua là người dẫn đầu phái đoàn IAEA trong những chuyến thanh sát quan trọng các trung tâm tinh luyện uranium của Iran. Ông ElBaradei cũng vừa xác quyết là vấn đề hạt nhân của Iran cần phải được giải quyết qua các cuộc đàm phán trực tiếp và vô điều kiện. Theo ông, chính Tổng thống Barack Obama cũng nghĩ như vậy, cũng công nhân đàm phán là phuơng sách thích hợp duy nhất với Iran. Với Mỹ, Iran còn muốn thảo luận nhiều vấn đề khác nữa. Theo Tổng thống Obama, Iran có thể giữ vai trò trọng tâm trong khu vực Trung Đông, Afghanistan và Iraq. Trong cuộc phỏng vấn với tờ báo Die Presse của Áo, ông Mohamed ElBaradei đã thú thật mối đe đe dọa của chương trình hạt nhân của Iran đã bi phóng đại. Và ông cảnh báo rằng mối đe dọa nguy hiểm của khu vực Trung Đông hôm nay không còn là từ Iran nữa mà là khả năng của một cuộc không kích từ Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran.
Thật sư những nhận định của nhà bác học nguyên tử năng Ai cập, ông Mohamed ElBaradei, đưa ra rất chính xác. Trước đó, hôm hôm 13 tháng 10-2009, trong chuyến viếng thăm Moscow, Ngoại trưởng Hoa Kỳ, bà Hillary Clinton, nhân lúc đàm phán với ngoại trưởng Nga, Sergei Lavrov, về Tài giảm Vũ khí Hạt nhân- START- khi đề cập đến vấn đề Iran, cả hai nhà Ngoại giao đều nhìn nhận tình hình Iran đang diễn tiến tốt, và để giải quyết vấn đề Iran hôm nay tốt nhất vẫn là theo đuổi cuộc thương lượng. Bà Hillary Clinton cho rằng trong lúc này nói đến trừng phạt Iran thì còn quá sớm. Ngoại trưởng Nga, Sergei Lavrov liền nhấn mạnh thêm, không những chỉ là quá sớm mà còn hoàn toàn không có lợi.
Trong lúc đó tại Bắc Kinh, trong dịp tiếp kiến Đệ nhất Phó Tổng thống Iran, Reza Rahimi, hôm 15-10-2009, Thủ tướng Trung Quốc, ông Ôn Gia Bảo nói rằng mặc dù Iran đang dưới áp lực quốc tế về chương trình hạt nhân, Trung Quốc vẫn tiếp tục hợp tác với Iran bao gồm việc phát triển những hợp đồng mậu dịch song phuơng về dầu hỏa. Và Thủ tướng Ôn Gia Bảo xác nhận Iran là một trong những nước cung cắp nhiều dầu lửa nhất cho Trung Quốc. Trung Quốc sẵn sàng tìm kiếm một giải pháp hòa bình cho vấn đề hạt nhân của Iran. Trung Quốc sẽ tích cực trợ giúp Teheran để khai thác các quặng dầu lửa hiệu năng hơn.
Tại Teheran, hôm 09-10-2009, Lãnh tụ Ayatollah Ali Khamenei tuyên bố là Teheran sẽ trà đũa Israel nếu Iran bị Hoa Kỳ hay Israel tấn công. Ngày 13-10-09 chính phủ Iran tuyên bố gạt bỏ hoàn toàn sức ép của phương Tây. Iran sẵn sàng nhận các thanh uranium tinh chế từ các nước ngoài. Điều đó không có nghĩa là Iran lệ thuôc vào các cường quốc bên ngoài. Chính phủ Iran cũng hứa chắc chắn Iran bảo đảm an toàn cho các nhu cầu về nhiên liệu của Iran. Hôm 12-10-09 phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran, ông Hassan Qashqavi, bác bỏ mọi lời đe dọa về hạn định thời gian của Hoa Kỳ. Và Iran cũng thông báo khẳng định sẽ tự mình tiếp tục làm giàu uranium nếu cuộc đàm phán đa phương hay song phương bị đổ vỡ. Như vậy, Iran giữ vững ý chí sắt đá, không nhượng bộ trong đàm phán và quyết chí tinh luyện uranium càng cao, càng nhiều, càng tốt cho khả năng nguyên tử của Iran. Đó là niềm tin, đó là huyết lộ dẫn đến tương lai sống còn của dân tộc Iran.
Một sư thật ai cũng thấy là vấn đề Iran thật sự được giải quyết không phải tại hội nghị 2 phe 7 bên, mà tại những hội nghị song phương diễn ra giữa Mỹ và Iran tại Geneva và kết qủa sau đó là 2 ngoại trưởng Mỹ và Nga gặp nhau tại Moscow hôm 13 tháng 10-09- và Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo và phó Tổng thống Iran, ông Reza Rahimi, gặp nhau tại Bắc kinh hôm 15-10-09. Và biết đâu cũng có những cuộc tiếp xúc song phương khác mà chưa được tiết lộ.
Vấn đề giải quyết vũ khí hạt nhân của Iran không phải là đơn giản. Đó là một thực tế không ai chối cải được. Ngay trong nội bộ của Nhóm 6 cũng lủng củng, cũng có những xung đột quyền lợi-interest conflict- Hoa kỳ, Nga, Anh, Pháp, Đức và Trung Quốc đều có cái nhìn khác nhau về Iran. Trong quá khứ các quốc gia này đều có đầu tư tại Iran trong những chiều hướng khác nhau. Hồi đầu năm nay, 2009, Nga vẫn tiếp tục xây cho Iran lò phản ứng hạt nhân tại Bushehr và sẽ hoàn tất cuối năm nay. Nghĩa là chỉ còn hơn một tháng nữa nhà máy nguyên tử tối tân này sẽ đi vào hoạt động. Cả Nga lẫn Iran không ai chịu nói rõ là nhà máy này có phải là nhà máy tinh luyện và làm giàu uranium ở độ cao-high enriched uranium- hay không" Và tại buổi đàm phán ngày 1 tháng 10 vừa qua tại Geneva, liệu có ai đặt câu hỏi về nhà máy này không" Và nhà máy mới này có nằm trong danh sách thanh tra của ông Tổng Giám đốc IAEA, Mohamed ElBadarei hay không" Tất cả đều chưa được trả lời thich đáng vì nội dung của những buổi đàm phán đa phương hay song phong đến hôm nay vẫn chưa được hoàn toàn tiết lộ.
Thế mới biết, giải quyết vấn đề nguyên tử năng của Iran còn nhiều nhiêu khê. Chúng ta thử chờ xem kết quả của những buổi đàm phán trong tương lai tại Vienne. Liệu quốc tế có biết được những gì xảy ra trong các buổi đàm phán này không" Hay những buổi đàm phán tai Vienne vẫn tiếp tục bị che phủ bởi một màng bí mật như tất cả các buổi đàm phán với Iran trong quá khứ./.
Đào Như
Bác sĩ Đào Trọng Thể
[email protected]
Oak park,Ill. USA
Oct-19-09
