Hôm nay,  

‘Trật Tự Mới’ Của Putin

05/09/200800:00:00(Xem: 10367)
...Sau khi nổ súng, Nga đặt lại luật chơi...

Thế rồi Sarah Palin xuất hiện.

Những người đàn bà thông minh (Hillary Clinton) thường nghĩ rằng mái tóc ngắn sẽ phản ảnh sự thông minh đó. Những người đàn bà năng động (cũng vẫn Hillary), thì cho rằng mặc quần mới thể hiện sức năng động ấy. Chứ không ai để tóc dài và mặc váy mà đòi đi cứu nước!

Tối Thứ Tư mùng ba, Sarah Palin lại xuất hiện đúng như vậy, với mái tóc dài - chứ không còn búi theo kiểu "tổ ong" như đối phương xuyên tạc - và mặc váy, rất phụ nữ thon thả dù đã có năm mặt con. Nàng xuất hiện theo kiểu cổ điển và khi lên tiếng thì người ta mới thấy định nghĩa của nàng chính xác chừng nào. Một bà mẹ chơi hockey (một loại khúc côn cầu, môn thể thao rất dữ) là một con chó pitbull rất hung, nhưng môi có thoa son!

Sarah Palin đã thắng lớn trong lần thử nghiệm đầu tiên, làm ngây ngất các đảng viên Cộng Hoà trong Đại hội. Bà đọc bài diễn văn quá hay, đứng từ vị trí của một phụ nữ có gia đình và kinh nghiệm điều hành tấn công ngược vào đối phương và ngợi ca John McCain là sẽ giương cờ tiến vào thủ đô Washington để cải cách nước Mỹ.

Việc McCain chọn Sarah Palin đứng chung liên danh đã tạo ra một màn ảo thuật kỳ diệu.

Đảng Cộng Hòa chiếm đa số tại Quốc hội từ 1995 tới 2007 và đã kiểm soát Hành pháp trong tám năm của Bush, vậy mà trong cuộc tranh cử này, lại là một đảng chủ trương cải cách, chấn chỉnh lại sinh hoạt chính trị tại thủ đô, với lão tướng 72 tuổi! Theo đà này, người ta nên chờ đợi cuộc tranh luận giữa hai ứng cử viên Tổng thống, vào tháng Chín năm 2012, giữa Phó Tổng thống Sarah Palin và Nghị sĩ Hillary Clinton!

***

Nhưng trong khi truyền thông say mê theo dõi hai Đại hội đảng, lãnh đạo của Liên bang Nga lại không chú ý đến mấy trò phù du như vậy của nền dân chủ Mỹ. Chân không nhấc khỏi xứ Georgia, Tổng thống hàm Dmitri Medvedev tuyên bố ngon lành: "Tổng thống Mikhail Saaskashvili của Georgia chỉ là xác chết chưa chôn!" Trước đó hai hôm, khi truyền thông Mỹ còn lùng xục chuyện đời tư của gia đình Sarah Palin, cũng Medvedev đã nói rõ cho truyền hình Nga, vào ngày Chủ Nhật 31, năm nguyên tắc đối ngoại của nước Đại Nga.

Với truyền thông Mỹ, chuyện này không nặng bằng cái bầu của cô bé Bristol trong gia đình Palin! Nhưng sẽ ảnh hưởng mạnh đến nước Mỹ trong mấy năm tới.

Chúng ta hãy nhớ lại chuyện cũ:

Từ tháng 10 năm 2001, Hoa Kỳ lâm vào một cuộc chiến toàn diện chống lại quân khủng bố Hồi giáo ngụy danh "Thánh chiến" với hai mặt trận nóng là Afghanistan và Iraq. Chuyện Iraq đang đi vào ngã ngũ, chính quyền Baghdad đã có thể đứng một mình, vừa tiếp nhận từ các đơn vị Hoa Kỳ việc quản trị tỉnh Anbar xưa kia khét lẹt khói súng. Thủ tướng Nouri al-Malaki dõng dạc chứng minh rằng Iraq không là tay sai của Mỹ mà cũng chẳng là chư hầu của Iran.

Còn lại, Afghanistan vẫn là chiến trường nóng và sẽ càng nóng khi xứ Pakistan lân cận đang lâm khủng hoảng. Nhưng, gỡ được một chân khỏi Iraq, Hoa Kỳ đã có thể rảnh tay hơn để nhìn ra thế giới, là công việc của Tổng thống thứ 44 sẽ được cử tri bầu lên vào ngày bốn tháng 11 tới đây.

Đó là tình hình trước ngày Liên bang Nga xua quân qua Georgia, mùng tám tháng Tám. Nga chọn thời điểm thuận tiện nhất - khi Hoa Kỳ bận tranh cử, chưa giải quyết xong mâu thuẫn với Iran và chưa rút chân khỏi Iraq. Ba tuần sau, Medvedev thông báo chủ trương đối ngoại của Nga: quy luật đấu tranh của "Chiến tranh lạnh" đã được đề ra. Đây chính là "Chủ thuyết Putin", xuất phát từ Thủ tướng mà thực thế là thủ lãnh của Liên bang Nga.

Chủ thuyết ấy gồm có năm điểm.

Thứ nhất, nước Nga công nhận các quy tắc công pháp quốc tế là nền tảng của quan hệ giữa các nước. Không có gì đáng nói. Thứ hai, thế giới phải là đa cực, chứ không thể có tình trạng độc bá của Hoa Kỳ. Điểm này dễ hiểu mà rất khó chịu, cho Mỹ. Thứ ba, Liên bang Nga không muốn đối đầu với bất cứ ai, mà sẽ phát triển quan hệ hoà hiếu với Âu châu, Hoa Kỳ và các nước khác. Cũng tốt thôi. Thứ tư, ưu tiên của Nga là bảo vệ mạng sống và nhân phẩm của dân Nga ở bất cứ nơi đâu. Đây mới là nguyên tắc đáng sợ nhất: bất cứ quốc gia nào có kiều dân Nga cư ngụ từ nay sẽ phải coi chừng. Sau cùng, thứ năm, nước Nga có quyền lợi đặc biệt trên một số khu vực xưa nay đã có quan hệ lịch sử gắn bó với mình. Nói cho dễ hiểu và đáng sợ: Nga có những vùng ảnh hưởng chiến lược bao trùm lên một số quốc gia, và thế giới, hay Hoa Kỳ, nên chấp nhận điều ấy!

Sau khi Mevedev công bố chủ trương đối ngoại như vậy, và trong khi Đại hội Cộng Hoà đang khởi sự, Âu Châu bắt đầu nhảy luân vũ. Các Ngoại trưởng họp hành để phơi bày sự thiếu thống nhất: Đức muốn luồn lách để khỏi gây hấn, Anh muốn có lời nói hùng hồn để khỏi hành động, nước Pháp thì mềm giẻo hơn: Âu Châu không nên có biện pháp trừng phạt nước Nga vì tội xâm lăng Georgia. Lý do: Nga là nguồn cung cấp năng lượng cho Âu Châu chứ không là nơi tiếp nhận hàng hoá của Âu Châu. Ta cần nó hơn là nó cần ta...

Còn lại, các nước Âu Châu kia mới tính nhẩm về sự ổn định của mình khi trong lãnh thổ có nhiều khu vực sinh sống của người Nga, trường hợp của ba nước Cộng hoà vùng Baltic hay bán đảo Crimea trong Hắc hải, hoặc là khi mình đã từng là lãnh thổ của Liên bang Xô viết, như Ukraine hay Georgia, hoặc đã từng nằm trong quỹ đạo Xô viết, như Ba Lan hay Hung Gia Lợi...

Chúng ta cần nói lại cho rõ: trong khi Hoa Kỳ chuẩn bị đề cử lãnh đạo mới, Liên bang Nga công bố Trật tự mới. Không chấp nhận tư thế siêu cường độc bá của Mỹ, chủ trương xây dựng một quỹ đạo riêng trên các vùng phiên trấn, và có thể can thiệp vào nước khác để bảo vệ quyền lợi của người Nga. Một thí dụ mong là giả tưởng được nêu ra ở đây cho dễ hiểu: Bắc Kinh tuyên bố mình có quyền tấn công Hà Nội nhân danh việc bảo vệ quyền lợi của người Hoa ở Chợ Lớn! Mà loại trường hợp đó lại rất phổ biến vì chánh sách cưỡng bách di dân của Liên Xô thời Stalin, nên nhiều khu vực Đông Âu là nơi sinh sống của đông đảo người Nga.

Khi phân nửa miền Tây Âu Châu cúi đầu, phân nửa miền Đông Âu Châu thì e ngại lập trường ngang tàng như vậy của Liên bang Nga, Hoa Kỳ có thể làm gì"

Trong tám năm của Bush, Hoa Kỳ có bảy năm xoay trở với thực tế Hồi giáo và hầu như thả nổi các khu vực khác, nhất là đại lục địa Âu-Á, từ Anh Pháp chạy qua Viễn Đông, của Nga và Trung Quốc. Đây cũng lại là một khu vực chiến lược cho quyền lợi của Hoa Kỳ. Trật tự mới của một cường quốc chỉ có 142 triệu dân - chưa bằng phân nửa dân số Hoa Kỳ - nhưng có võ khí nguyên tử và rất nhiều tài nguyên năng lượng, là bài toán mới cho nước Mỹ, từ 1948 đến nay mới được đặt lại.

Nếu không đối phó, Hoa Kỳ sẽ trở lại chuyện cũ, từ 1948 đến 1991. Tốn kém và nhức đầu lắm! Nếu muốn đối phó trước khi Trật tự mới ấy thành hình, Hoa Kỳ có thể làm gì"

Hoà giải với Iran để sớm ổn định hầu rút chân khỏi Iraq" Hoà giải với Nga để vẽ lại bản đồ Âu châu theo quan điểm của Putin" Phó mặc cho các nước Âu Châu giải quyết thách thức của Nga" Chuyển trọng tâm chú ý từ Iraq về Hắc hải và chặn đà bành trướng của Nga trước khi quá muộn" Liên kết với các nước Hồi giáo Sunni, thí dụ như Saudi Arabia, để gây rối tại các khu vực Hồi giáo trong lãnh thổ Nga" Tăng cường quan hệ với Turkey để đóng chốt Hắc hải và có đầu cầy yểm trợ các nước Âu Châu trong khu vực Balkans và vùng Caucasus"...

Nếu chỉ liệt kê ra một vài giải pháp khả thể như vậy, người ta cũng đã thấy là Hoa Kỳ đang ở trước một bước ngoặt mới và tất nhiên là không có giải pháp lý tưởng. Chỉ trong một cuộc tranh cử, người ta mới có giải pháp lý tưởng. Trong thực tế, Tổng thống tân cử của Mỹ sẽ bị thách đố ngay trước khi nhậm chức. Đây là một đề tài tranh luận rất hấp dẫn cho Sarah Palin khi gặp gỡ Nghị sĩ Joe Biden của liên danh Obama-Biden.

Và đấy cũng là lúc nàng nên nhắc lại: Alaska là nơi mà lãnh thổ Mỹ tiếp cận với nước Nga (080903).

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.