Hôm nay,  

Tinh Thần Dân Tộc Việt

05/07/200700:00:00(Xem: 8916)
LTS: Bài này của nhà báo Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh viết năm 2003, nhưng vẫn rất mới trong cuộc chiến nhân quyền ở quê nhà. Làm thế nào dân chủ hóa quê nhà" Đơn giản là tự mình dựa vào sức mình, không thể nghĩ là phaỉ dựa vào sức thế lực ngoại qúôc nào cả. Dân tộc Việt Nam không cần Thái Thú nào cả, dù là Thái Thú Nga, Tàu, Mỹ, Nhật... và cả những Thái Thú xác Việt nhưng hồn Mác-Lê...

*

Hai mươi tám năm đã trôi qua kể từ ngày Cộng sản chiếm miền Nam Việt Nam bằng vũ lực. Nhắc lại quá khứ để rút tỉa những bài học kinh nghiệm là điều nên làm, nhưng ngày nay thời thế đã đổi thay, cũng cần phải tính đến những chuyện sắp tới không phải chỉ riêng cho miền Nam mà cho toàn thể lãnh thổ Việt Nam khi đất nước thoát khỏi ách độc tài đảng trị. Chế độ Cộng sản không thể tồn tại mãi mãi, trước sau nó cũng phải sụp đổ. Nhưng khi nào nó sụp đổ và sụp đổ cách nào, đó là hai câu hỏi day dứt nhất. Năm 1995, kỷ niệm đúng 20 năm ngày 30-4, nhiều vị cao niên sống trong cộng đồng người Việt tị nạn ở Mỹ nêu câu hỏi "khi nào"", để rồi lắc đầu thở dài. Các cụ nghĩ rằng khó có hy vọng nhìn thấy đất nước thoát khỏi nạn cộng sản trước khi nhắm mắt lìa đời.

Tình hình ngày nay đã khác, ở trong nước cũng như ở ngoài nước, nhất là những diễn biến quốc tế trong mấy tháng gần đây khiến người ta có thể nhận định ngày đó sẽ đến sớm hơn dự tưởng. Nhưng bằng cách nào" Ở trong nước, tình hình xã hội đã thay đổi nhiều so với thời kỳ chiến tranh mới chấm dứt. Khi bắt buộc phải chấp nhận kinh tế thị trường thay thế cho kinh tế xã hội chủ nghĩa để cứu nguy kinh tế quốc dân và cũng cứu nguy luôn chế độ, những người Cộng sản Việt Nam đã bị thời thế dồn đến thế bắt buộc phải thay đổi đến gốc rễ tư tưởng giáo điều của họ. Họ đã hiểu nguyên lý thà tự mình diễn biến hòa bình còn hơn để người ngoài làm giùm họ. Tuy nhiên trong thế "chẳng đặng đừng" đó, một số những người bảo thủ nắm uy quyền tuyệt đối trong bộ máy đảng vẫn ôm hy vọng sẽ thực hiện được sự thay đổi từ từ, kéo dài được bao lâu càng hay để bảo đảm một lối thoát êm đẹp, quyền lợi và hậu vận của họ và thân thuộc. Tuy nhiên hy vọng kéo dài ngày càng mờ dần vì một số yếu tố khách quan. Trước hết những biến cố dồn dập trên thế giới không chờ đợi họ. Thứ hai, xã hội Việt Nam sau khi mở cửa với thế giới bên ngoài, cũng đang diễn biến theo một nhịp độ mau lẹ hơn trước, nhất là những đòi hỏi công khai của những người ngang nhiên phản kháng chế độ với sự tiếp tay của đa số thầm lặng đã thúc đẩy ban lãnh đạo phải cải thiện chế độ mau hơn trước. Và sau hết nhưng không kém phần quan trọng là những phong trào tranh đấu của những đoàn thể người Việt ở hải ngoại đã vạch trần những thủ đoạn dàn áp, bưng bít, chần chờ để vá víu chế độ đang rạn nứt. Những áp lực đó đang thúc đẩy chế độ cộng sản Việt Nam đi vào tiến trình "nội nổ". Để cứu vãn nguy cơ này, trong những tháng gần đây, chế độ Hà Nội đã có một vài sự cởi mở để làm giảm bớt áp lực, nhưng càng hé ra cho bớt ngột ngạt thì những luồng gió từ trong và ngoài càng thúc vào để làm tiến trình nội nổ gia tốc.

Ngoài sự nội nổ, người ta cũng có thể tính đến một sự "ngoại nổ" lật nhào chế độ. Việc Mỹ dùng vũ lực lật đổ chế độ độc tài Saddam Hussein khiến người ta nghĩ đến chuyện này. Nhưng trong khi Mỹ còn phải nương tay với vấn đề vũ khí nguyên tử của chế độ Cộng sản Bắc Hàn, việc dùng vũ lực từ bên ngoài lật đổ chế độ Cộng sản Việt Nam không thể nào xẩy ra, ít ra trong lúc này. Vả lại trong các mối liên hệ quốc tế, có một sự thật phũ phàng cần phải nhìn cho rõ: không nước nào đem quân đi "giải phóng" giùm một dân tộc khác nếu không có lợi riêng và cái lợi này phải lớn hơn những tổn phí chiến tranh và những hậu quả của chuyện binh đao. Vậy chế độ Cộng sản Việt Nam sẽ bị lật đổ theo cách nào" Tôi thiết nghĩ việc này nên để cho dân tộc Việt Nam quyết định, chớ không phải để người ngoài quyết định. Nhưng nếu đem câu hỏi "cách nào" đặt ra cho người Việt Nam ở trong và ngoài nước sự trả lời thật phức tạp. Ở trong nước có nhiều thế hệ tuổi tác khác nhau, lối suy tư cũng không đồng nhất. Từ giới trẻ đến giới già, tư tưởng có thể khác nhau, và ngay trong giới già cũng có ý kiến khác biệt tùy ở nơi họ đã sống ở miền Bắc hay miền Nam. Vào lúc chiến tranh kết thúc, chỉ có một thiểu số ở miền Nam chạy được ra nước ngoài còn đa số lớn kẹt lại ở trong nước. Ý kiến của đa số này quan trọng hơn. Lật đổ cách nào, đổ máu hay không đổ máu, nhanh hay chậm" Những ý kiến có thể khác nhau, nhưng tôi tin phản ứng của người Việt Nam vẫn có một mẫu số chung làm nền tảng để tìm lời giải đáp. Mẫu số đó là tinh thần dân tộc do tổ tiên nòi giống để lại từ ngàn xưa. Nếu đa số người dân trong nước ngày nay chán ghét chiến tranh và không thích có đổ máu thêm nữa, đó cũng là điều dễ hiểu. Nhưng đó không phải là tinh thần chủ bại, mà là tình nghĩa đồng bào, máu chảy ruột mềm, và chính tinh thần này đã tạo ra ý chí quật cường chống ngoại xâm. Trong lịch sử, dân Việt Nam đã bao lần đứng lên hy sinh xương máu đánh đuổi quân ngoại xâm, từ thời một ngàn năm lệ thuộc Tầu cho đến 100 năm bị Pháp đô hộ. Chính những người Cộng sản đã lợi dụng tinh thần dân tộc đó để chiến thắng. Bởi vậy những sức mạnh vũ lực bên ngoài không nên để cho Cộng sản lợi dụng tinh thần đó một lần nữa.

Cũng vì tinh thần dân tộc đó, người dân Việt Nam xưa cũng như nay đều không thể chấp nhập một chế độ hay những người lãnh đạo được thả dù xuống hoặc do chiến hạm ngoại quốc đem đến đặt lên đầu họ. Đây không phải là tinh thần bài ngoại mà do kinh nghiệm của quá khứ. Người Việt Nam sẵn sàng chấp nhận những luồng gió trong lành của những nền văn hóa tốt đẹp từ thế giới bên ngoài đem lại, để rồi cải biến cho phù hợp với những nét đặc thù của dân tộc tính. Nhưng họ chống lại những thứ ngoại lai phản lại dân tộc. Chế độ Cộng sản là chế độ ngoại lai tệ hại nhất, bây giờ nó chỉ còn chờ ngày phế thải. Dân tộc Việt Nam thời xưa đã không chấp nhận những quan Thái thú, ngày nay họ cũng không thể nào chấp nhận những loại "Thái thú" được nấu lại và đúc khuôn mới bằng máy móc hiện đại.

(GHI CHÚ: Nhà báo Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh sẽ ra mắt "Những Mùa Xuân Trở Lại" tại Phòng Sinh Hoạt Nhật Báo Người Việt, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Từ 2 giờ chiều đến 6 giờ chiều ngày Chủ Nhật 8-7-2007. Trân trọng kính mời đồng hương tham dự.)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.