Hôm nay,  

Lúa Gạo Cũng Là Gươm Giáo

26/04/200800:00:00(Xem: 9364)

Những ý đồ hắc ám - hay hoang tưởng - trong chén cơm của chúng ta...

Tuần qua, khi các hệ thống phân phối quy mô tại Hoa Kỳ như Costco hay Sam's Club mà phải đặt ra định mức bán gạo cho khách, dân Mỹ bắt đầu chú ý đến miếng ăn. Thật ra, nguy cơ đói ăn vì thóc cao gạo kém xảy ra từ đã lâu, khiến bạo động đã bùng nổ ở nhiều nơi sau khi nhiều chính quyền đã thất cử, nội các bị lật đổ. Những chuyện xa xôi ấy, người Mỹ không lý tới.

Nhưng khi dân Mỹ chú ý đến chuyện ấy thì dân ta, trong cộng đồng Việt Nam, càng thấy rằng đấy là sự hốt hoảng của một số người chưa gột bỏ được phản ứng tích trữ thời tao loạn, loại phản ứng luôn luôn có lợi cho bọn đầu cơ.

Nghĩa là một sự ngớ ngẩn dại dột khi Koa Kỳ là một quốc gia sản xuất nông nghiệp và xuất khẩu nông sản, kể cả ngũ cốc.

Sức mạnh nông nghiệp quá lớn của xứ này còn khiến Chính quyền phải nâng đỡ nông gia, một thành phần dân số rất nhỏ, bằng chánh sách trợ cấp và khuyến khích họ giảm bớt diện tích canh tác hầu hạn chế sản lượng và giữ giá cho cao. Trong một xứ như vậy mà nói đến nạn đói ăn vì thiếu gạo đến nỗi lật đật đi mua về tích trữ!

Nhưng hốt hoảng bậy vốn là phản ứng dễ hiểu của nhiều người, cho nên nhân một cuối tuần nhàn hạ - khi hai ứng viên Dân chủ còn đang quần thảo - tại sao mình không... chơi trò rung cây nhát khỉ"

Nghĩa là tưởng tượng ra vài kịch bản kinh hoàng nhất để... dể bề hốt hoảng...

Nhiều người vẫn cho rằng lãnh đạo Hoa Kỳ lắm mưu mô và thường có những kế hoạch mờ ám. Bàn tay nhám của CIA là cái gì đó đã in vào não trạng của họ. Vậy mà con quái vật ba đầu sáu tay ấy lại ôm đầu bó tay khi nước Mỹ bị vụ khủng bố 9-11.

Bây giờ, nếu quân khủng bố lại... đánh ngay vào chén cơm của mình thì sao"

Năm vừa qua, sản lượng ngũ cốc của thế giới đã lên tới mức kỷ lục, mà vẫn còn thấp hơn kỷ lục của số cầu, khiến dự trữ ngũ cốc trên toàn thế giới đang ở mức thấp nhất, kể từ năm 1960 đến nay. Hậu quả của tình trạng cung cầu bấp bênh ấy là giá lương thực tăng vọt, nhiều nơi bị đói đến độ dân chúng biểu tình trong bạo động. Chuyện ấy, dù có nhắm mắt không nhìn và bịt tai không nghe thì nhiều người cũng có thể biết. Trong số đó, có quân khủng bố.

Ở một nơi hắc ám điên cuồng nào đó, quân khủng bố có thể tự hỏi: đương khi thiên hạ đói ăn như vậy, sao không gây loạn" Thí dụ như đánh vào hệ thống canh nông và phân phối lương thực của Mỹ. Hoặc phá vỡ hệ thống cung cấp thực phẩm của thế giới.

Không chỉ có khủng bố al-Qaeda mới nghĩ tới chuyện ấy. Ngay sau vụ 9-11 tại Mỹ, nhà chức trách Hoa Kỳ đã cảnh báo nguy cơ khủng bố có thể tấn công vào hệ thống phân phối thực phẩm của Mỹ.

Nhưng, nếu muốn tấn công thì quân khủng bố có thể làm gì" Muốn dự đoán để phòng ngừa, mình cần tự hỏi thêm là quân khủng bố muốn gì"

Có thể gây ra đói kém trong nước Mỹ để chính quyền và dân chúng đều bị điêu đứng hỗn loạn. Hoặc đầu độc thực phẩm của người dân để gây ra hoang mang hốt hoảng. Mục tiêu là phá hoại xã hội, bằng cách khai thác nỗi sợ hãi - hay tánh hốt hoảng - của dân chúng. Định nghĩa của khủng bố luôn luôn bao hàm yếu tố tâm lý là gây sợ hãi cho một số nhỏ để đa số phải cúi đầu phục tòng.

Đồng ý như vậy rồi, ta hãy tưởng tượng tiếp.

Nếu muốn đánh vào gốc để gây ra nạn đói, quân khủng bố phải làm sao hủy diệt mùa màng và gia súc bằng những độc tố khiến lúa hết mọc và heo bò gà qué gì cũng chết sạch. Tìm đâu ra loại độc tố ấy" Có thể là trong kỹ nghệ hoá chất, như thuốc trừ sâu bọ hay diệt cỏ cây, hoặc trong kho vi trùng gây dịch bệnh, thí dụ như bệnh lở mồm long móng, độc chất E-Coli, v.v...

Nếu muốn đánh vào ngọn để đầu độc người tiêu thụ - chuyện không mới lạ nếu ta nhớ đến việc bỏ thuốc độc xuống giếng nước hay trên đầu sông - quân khủng bố có thể nghĩ đến việc cấy chất độc vào nông thực phẩm từ khi còn sống qua tới ngần ấy giai đoạn chế biến hay phân phối. Chỉ cần một số người bị trúng độc là cả khu vực hay xã hội có thể hốt hoảng và hết dám ăn... 

Nhưng, nói ra hay nghĩ tới là chuyện... dễ nhất trong kế hoạch. Thi hành mới là khó.

Làm sao lén lút phá hủy được việc canh tác nông sản trong một xã hội rộng lớn như Hoa Kỳ" Khi siêu cường vĩ đại và hung hăng này muốn tiêu diệt một số cơ sở trồng cần sa hay cây thẩu - nguyên liệu cho ma túy và thuốc phiện - mà còn làm không nổi, thì làm sao quân khủng bố có thể rải thuốc khai quang hay diệt lúa trên những diện tích bạt ngàn của xứ này"

Tinh vi hơn trong mục tiêu diệt lúa, quân khủng bố có thể nghĩ tới việc cấy mầm độc ngay vào cây lúa hay hạt bắp để một vài vụ mùa sau, lúa bắp gì cũng bị còi và hết mọc. Nghĩ ra thì dễ, tìm ra lại khó hơn, và sản xuất đủ loại độc tố ấy để đem đi cấy lại là chuyện gần với bất khả. Người ta có thể đã tìm ra các loại võ khí sinh hoá để giết người, nhưng làm sao diệt lúa trên một diện tích đủ lớn để gây ra khủng hoảng sản xuất"

Nông gia, bộ Canh nông và các cơ quan kiểm phẩm Hoa Kỳ đã dày kinh nghiệm đối phó với đủ loại độc tố sinh học hay hoá học, từ E-coli tới vi khuẩn salmonella, cho nên trừ phi quân khủng bố có thể cùng lúc ra tay trên một quy mô lớn, các trường hợp tấn công lẻ tẻ không thể có kết quả quyết định. Và lối tấn công này đòi hỏi những phương tiện không dễ huy động.

Bây giờ, nói đến chuyện đầu độc thực phẩm để gây hốt hoảng cho thị trường. Ta không quên rằng Mỹ đã từng bị tấn công với loại anthrax vào năm 2001, hay trái nho nhập cảng từ Chilea bị bơm chất cyanide vào năm 1989, hoặc năm 1978, cam của Israel bán qua Hoà Lan và Tây Đức đã bị quân khủng bố của tồ chức Abu Nidal vấy thủy ngân để phá hoại kinh tế Do Thái...

Mấy trường hợp ấy có xảy ra, nhưng không đạt kết quả. Một số người có bị bệnh, nhưng thiệt hại thật ra không đáng kể, và vận chuyển độc dược để giết hại người khác là chuyện vô cùng nguy hiểm cho... thủ phạm.

Thủ phạm có thể là một người khùng, vì điên bệnh mà thù oán xã hội và đánh độc dược... cho bõ ghét. Thủ phạm có thể là một nhóm khủng bố rất nhỏ, cố chơi bạo để lấy tiếng, chứ không phá hủy được hệ thống sản xuất, chế biến và phân phối thực phẩm. Chỉ có một quốc gia dưới sự lãnh đạo của một chế độ khủng bố mới có thể nghĩ tới kế hoạch có tầm cỡ toàn quốc như vậy. Venezuela, Iran, Liên bang Nga hay cả Trung Quốc cũng không dám đánh đòn khủng bố loại ấy. Vì ngậm chất độc phun người là cách tự sát mau nhất, và trước tiên sẽ gây họa cho kỹ nghệ thực phẩm của chính mình!

Cho nên, dù có đẩy trí tưởng tượng đến chân trời mở ảo nhất, người ta cũng khó tìm ra lý cớ hốt hoảng vì nước Mỹ hết lúa gạo và thực phẩm Mỹ có đầy chất độc. May lắm thì có một đề tài dựng truyện gián điệp chính trị giả tưởng cho vui mà thôi. Tôi ơi, xin đừng hốt hoảng!

Nhưng, theo đúng truyền thống của dân Mỹ, nếu không hốt hoảng bậy thì tại sao không... hồ hởi sảng"

Quân khủng bố có tà ma đến mấy cũng chưa thể làm bể bát cơm của chúng ta, chứ trong hoàn cảnh ngặt nghèo vì miếng ăn như thế này, một đế quốc hắc ám như Hoa Kỳ có thể nghĩ ra nhiều trò quỷ lắm!

Muốn nghĩ ra, trước hết, hãy ra khỏi bếp mà nhìn xuống nhà xe...

Dân Mỹ đang bị chấn động vì dầu thô lên giá, hôm qua đã vọt tới gần 120 đồng một thùng. Dầu thô lên giá kéo theo giá xăng dầu, nay vượt mức trung bình là ba đồng rưỡi một ga lông. Người Mỹ không biết rằng dân Âu châu đổ xăng đắt gấp ba, và đã từ lâu rồi, họ chỉ thấy rằng có cái gì đó không ổn trong thế giới này.

Đệ nhất siêu cường mà lại để cho mấy quốc vương rậm râu sâu mắt ở đất Á Rập làm mình mất vui vì xăng lên giá!

Thật ra, chuyện xăng dầu và cơm gạo có đi đôi với nhau. Và đấy là nơi nước Mỹ có thể tung ra ngón võ phản công.

Thế giới có loại thương phẩm gọi là "commodity" - Hà Nội ta dốt nát dịch ra "hàng hoá" theo kiểu Mác-xít Mác-xiêng - là các loại nguyên nhiên vật liệu mua bán trên một thị trường riêng. Đó là phẩm vật cần thiết cho kỹ nghệ chế biến, chủ yếu gồm năng lượng (dầu, khí), kim loại và nông sản, như lúa, mì, ngô, bắp, đậu nành, nước cam, v.v... Từ năm 2005 đến nay, giá thương phẩm đã tăng vọt vì cả nguyên nhân cung cầu, an ninh lẫn nạn đầu cơ của các nhà đầu tư.

Các nước kỹ nghệ giàu có thì chú ý đến nạn dầu thô lên giá vì đấy là máu huyết của kinh tế. Chẳng vậy mà các chính quyền Âu Mỹ vừa lên tiếng yêu cầu hiệp hội OPEC của các quốc gia xuất cảng phải bơm thêm dầu để nới giá trên toàn thế giới. Các nước nghèo thì chú ý đến chuyện lương thực tăng giá.

Hai khối "giàu-nghèo" có hai mối quan tâm khác nhau. Nhà nghèo sợ đói, nhà giầu sợ xăng dầu lên giá sẽ làm đời mất vui và kinh tế suy thoái.

Nhưng, hãy nhìn theo giác độ của... quỷ dữ mà xem.

Xăng lên giá, nhà giàu mất vui nhưng không ai mất mạng. Gạo lên giá, nhà nghèo chết đói và xã hội loạn to: cùng một mối lo, bên to bên bé. Năng lượng là sản phẩm chiến lược, lúa bắp là sản phẩm sinh tử. Khi đối đế, ai sẽ chết trước" Đó là một câu hỏi của ma quỷ.

Bài toán khắc nghiệt được đặt ra như vậy rồi, ta hãy lùi lại mà xem toàn cảnh.

Lúc bấy giờ mới thấy ra một nghịch lý của nhân loại.

Các nước đã phát triển đến độ không còn coi miếng ăn là trọng cũng lại là các quốc gia dư thừa thực phẩm để xuất cảng ra ngoài. Ngược lại, đa số các nước chưa phát triển thì cũng thuộc loại thiếu ăn. Tại đây, miếng cơm chiếm một tỷ lệ rất cao, từ 55 đến hơn 70%, của ngân sách chi tiêu gia đình. Các xứ này phải nhập cảng thực phẩm. Chỉ cần vài ba nước trời cho điều kiện canh tác thuận lợi - Việt Nam chẳng hạn - mà tạm ngưng xuất cảng gạo là các nước kia bị loạn vì đói.

Nghịch lý ấy còn khoả lấp một sự kiện éo le trái khoáy khác.

Các nước kỹ nghệ hoá có sức mạnh nông nghiệp rất cao, dù dân số gọi là nông gia ngày càng ít, và phải ban hành chánh sách bảo hộ nông nghiệp để bảo vệ quyền lợi nông gia. Chính là chánh sách bảo hộ nông nghiệp của Hoa Kỳ và Liên hiệp Âu châu đã khiến vòng đàm phán Doha về tự do mậu dịch lâm vào bế tắc từ tháng 11 năm 2001 đến nay!

Nông gia Âu Mỹ được trợ cấp để... sản xuất ít hơn. Nếu trồng ngô bắp để cất thành cồn chạy xe - hầu thay thế xăng dầu - họ còn được nâng đỡ nhiều hơn nữa. Vì vậy, thiên hạ càng đói tợn!

Mà chiều hướng này sẽ còn kéo dài.

Đất canh tác tại các nước nghèo đang bị thu hẹp dần vì tiến trình kỹ nghệ hoá và đô thị hoá, hoặc nhờ công lao của... đảng, cho đảng viên cán bộ đầu cơ đất đai kiếm tiền bỏ túi. Đây là chưa kể biệt tài của nhiều xứ lạc hậu - trong đó có Việt Nam - là hủy diệt môi sinh và diện tích trồng trọt.

Bây giờ, chúng ta dựng lại bàn cờ quốc tế về chuyện áo cơm mả xem.

Một bên là các nước nhà giàu thừa cơm, bên kia là các nước thiếu gạo. Có dư thừa dầu khí ngoài sa mạc, thì các nước Á Rập bán dầu cũng vẫn thiếu gạo. Về dài, loài người còn có thể tìm ra giải pháp năng lượng thay dầu - kể cả giải pháp nguyên tử nếu dân Mỹ không quá sợ chết - hoặc giải pháp chế biến rong biển hay cellulose làm cồn thay vì ngô bắp... Chứ về dài, người ta chưa thể tìm ra giải pháp kiểu Hà Nội "với sức người sỏi đá cũng thành cơm". Miếng ăn vẫn là chuyện sinh tử cho nhiều nước, và có thể là đòn bắt bí của nhiều nước khác!

Ba chục năm về trước, Liên bang Xô viết còn say đòn Mác-xít nên trồng lúa tại Ukraine và.. gặt mì tại vùng Midwest của Hoa Kỳ! Nạn thiếu ăn triền miên khiến Liên Xô phải giấu súng đi tìm lúa trên các thị trường quốc tế. Hoa Kỳ thời ấy đã cát tạn thị trường để nói chuyện áo cơm với đối thủ, và chỉ bán lúa với một số điều kiện thuộc phạm vi địa dư chiến lược! Bảo rằng Liên Xô sụp đổ vì thiếu ăn thì ít ai tin, nhưng không mấy sai sự thật!

Bây giờ, khi thị trường đang bị khan hiếm và sẽ còn khan hiếm rất lâu, Hoa Kỳ và Âu châu có thể làm gì" Trên bàn cờ áo cơm toàn cầu ấy, ta thấy họ thừa gạo, còn dư đất và có thể xoay chuyển hay phối hợp chánh sách canh nông để còn có nhiều nông sản hơn nữa... Với trình độ kỹ thuật cao về sản xuất lẫn tồn trữ, các nước này có cái thế rất mạnh để lấy lương thực làm võ khí! Và có khi còn lũng đoạn thị trường lương thực mà không sợ dân mình bị đói.

Ai sẽ làm khó ai trong hoàn cảnh ngặt nghèo ấy"

Và đã nói đến những âm mưu hắc ám hay ý đồ ma quỷ của Mỹ, sao không nghĩ đến hiệp hội các quốc gia xuất cảng lương thực - Organization of Foods Exporting Countries - OFEC" Lúc đó, trận đấu giữa OPEC và OFEC mới là trò ly kỳ và khi thị trường đang bị khủng hoảng như hiện nay, kẻ trường vốn sẽ là người thắng!

Khi đã nhịp giò nói chuyện hoang đưởng thì sao không đẩy chân trời hoang tưởng tới đấy, mà cứ sợ là Mỹ sẽ đói nên vùng chạy ra chợ như người khùng" 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.