Hôm nay,  

Khuôn Mặt Và Nét Mặt

16/02/201300:00:00(Xem: 6904)
Vào dịp đầu năm, tôi gặp lại vài người bạn cũ.

Có khuôn mặt rạng rỡ tươi cười như hoa xuân và tiếc thay, cũng có cả những khuôn mặt ỉu sìu như rẻ rách!

Như hồi ký sự đời được in thành từng nếp nhăn trên mặt họ nên vừa lúc bắt tay nhau, nhìn vào mắt nhau, không cần thăm hỏi đôi ba câu cũng đoán trước được một năm thành công hay thất bại, một năm gia đình chao đảo hay hạnh phúc, vận mệnh may mắn hay sui sẻo... Tất cả vô tình hiện rõ trên khuôn mặt bất chấp cả thời điểm linh thiêng đầu năm mới.

Buổi sáng thức dậy, ai cũng đều lo sửa soạn khuôn mặt gọn gàng, sạch sẽ, có khi còn tắm rửa cho toàn thân trang trọng trước khi nhập vào cuộc sống đời thường nhưng khi nhìn vào gương soi vừa chiếu thẳng vừa chiếu hậu, ít ai để ý đến nét mặt của mình lúc đầu ngày! Đã gọi là nét thì nó nửa thực nửa mơ, lẩn trốn đằng sau gáy mà nếu tò mò sờ vào gáy cũng chẳng biết nó ở đâu? Vui buồn hay đau khổ phát ra từ nội tâm ảnh hưởng đến khuôn mặt mà chúng ta gọi là nét mặt. Nơi xã hội chúng ta đang sống goi là "stress" bởi lẽ có người khổ cũng stress mà vui cũng stress... Đường nào cũng đến lo âu không rứt ra được thế nên thời sinh tiền cụ Nguyễn Hiến Lê mới viết cuốn sách "Quẳng gánh lo đi mà vui sống" giúp đời.

Nét mặt của người lạc quan yêu đời thường kèm theo nụ cười cảm thông nên dễ coi và chấp nhận ngược lại với nét bi quan, người đối diện sẽ thấy buồn lây, thương hại hay lánh xa. Hiện tượng này tựu trung là những khắc khoải âm ỉ trong lòng bởi việc làm xẩy ra chưa được giải quyết, tạo nên tâm trạng buồn bã có khi cay đắng toàn thân và phát sồi ra cửa mặt.

Dĩ nhiên, khi lòng buồn chẳng có cảnh nào vui nhưng trong cuộc họp mặt bạn bè buổi đầu năm, gặp gỡ một người mang nét mặt tang thương đưa đám sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến không khí hội hè mà người ấy vô tình không hay! Cứ ngỡ nỗi lòng đã dấu, tâm tư đã chôn nên chỉ một mình ta ôm trọn nỗi buồn... Sự kiện vừa kể gợi lại câu truyện không mấy hãnh diện của tôi trước đây hai thập niên:

Buổi sáng mùa đông, một ngày bận rộn như mọi ngày,tôi rời văn phòng, lái xe đến Home Depot mua vài vật liệu cần thiết cho hãng xưởng vừa thành lập mà đầu óc nặng nề không sao trút bớt được do những khó khăn thường nhật gây ra.

Rời nhà lúc tinh mơ để mở hãng cho hơn chục người thợ làm việc, tôi chỉ kịp rửa mặt bằng hai bàn tay và mấy ngón tay chải đầu vội vã. Vì không kịp nhìn thấy tôi ngay cả lúc soi gương làm sao biết được nét mặt ra sao lúc rời nhà? Có thấy chăng chỉ là trách nhiệm đối với bản thân và gia đình nên hăng say mỗi sáng như sắp sửa đối diện với trận đời, như "life is a fight that never ends". Khuôn mặt ấy có nét mặt nặng nề suốt cả ngày làm việc riết rồi thành quen và không thấy chút dị biệt nào!

Vừa ra khỏi xe, sắp sửa bước vào tiệm thì bên cạnh tôi, một giọng nữ nhẹ nhàng hỏi bằng tiếng Mỹ:

- Chuyện gì xẩy ra với ông đây? Sao nhìn ông khổ sở quá... remember whatever happens, it's not the end of the world...

Hoảng hồn với lời nhận xét như bị lột trần tâm gan giữa phố xá ban ngày, tức thì tôi ngoái đầu sang bên cạnh và ngạc nhiên thấy ngay nụ cười thản nhiên của cô gái Mễ tuổi trung niên, hình dạng giống như một người thợ làm việc trong hãng xưởng của tôi. Cô nhìn tôi với ánh mắt từ bi thông cảm có lẽ vì đoán được những khó khăn buồn khổ trên nét mặt nên muốn chia sẻ chút tình đồng loại mà cô nghĩ là cần thiết.

Một kẻ lạ không quen mà cho những nhận xét như thế quả là vô tiền khoáng hậu! Tôi bừng tỉnh ngay tức thì cả thần hồn lẫn thần xác. Hoàn toàn không thấy cô vô duyên mà biết mình có duyên nên may mắn tình cờ gặp được ân nhân. Tôi e thẹn với mình và chỉ biết rụt rè lịch sự phúc đáp kèm theo nụ cười miễn cưỡng sáng ngày hôm đó mà không bao giờ quên được.

- Thank you!

Hóa ra, bao lâu nay ôm đồm công việc tôi ôm cả nét mặt dữ dằn buồn thảm từ nhà đến sở từ sở về nhà mà không hay! Phản ứng ngược với những người chung quanh như thế thử hỏi gia đình vợ con thống khổ cỡ nào? Tôi tự nhủ lòng và ý thức để giác ngộ từ buổi sáng đó với một cô gái không quen, không biết tên và không bao giờ có cơ may gặp lại nhưng cuộc đời có những bất ngờ, có những người mà chúng ta chỉ gặp trong thoáng giây lại nhớ mãi trăm năm...

Đó là câu chuyện của tôi với một cô gái Mễ gặp một lần duy nhất, tặng một bài học thiết thực... Một người thầy chỉ dậy tôi một câu mà gây phản ứng mạnh, thấm thía suốt quãng đời còn lại. Tôi muốn tặng lại những ai chưa kiếm soát được "stress" của cuộc sống để rồi nét mặt triền miên sầu thảm vô tình gây liên hệ đến người thân mà không hay...

Cao Đắc Vinh

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.
(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.
Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật
Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”
Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.
Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.
Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...
Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên số, nơi mọi thứ đều được đo bằng thuật toán: nhịp tim, bước chân, năng suất, thậm chí cả tình yêu. Thuật toán không có tình cảm, nhưng khôi hài vì chúng ta điều khiển thuật toán bằng cảm xúc.Máy móc có thể xử lý hàng tỷ dữ liệu mỗi giây, còn con người — chỉ cần một tưởng tượng — mọi thứ biến hoá. Cảm xúc lan truyền nhanh hơn tin tức, giận dữ được tối ưu hóa bằng công nghệ, và hạnh phúc được đong đếm bằng lượt thả tim. Chúng ta tưởng mình tiến hóa thành sinh vật lý trí, nhưng thật ra chỉ là sinh vật cảm xúc có Wi-Fi. Trong khi AI đang thao túng mọi lãnh vực, chúng ta loay hoay với cảm xúc, thao túng mọi ý nghĩ, hành vi.
Năm 2025 sắp khép lại, và theo thông lệ hàng năm, các nhà từ điển trên thế giới lại đi tìm từ ngữ để chọn đặt tên cho cái mớ hỗn độn mà nhân loại vừa bơi qua trong năm. Oxford chọn cụm từ “mồi giận dữ” (rage bait). Theo các nhà ngôn ngữ học của Oxford, đây là cách tiếng Anh vẫn thường vận hành: hai chữ quen thuộc — “giận dữ” và “mồi nhử” — ghép lại trong bối cảnh trực tuyến để tạo nên một ý niệm mới: thứ nội dung bày ra để cố tình khêu gợi bản tính nóng nảy của người xem, người đọc, khiến thiên hạ phải lao vào vòng tranh cãi chỉ để cuối cùng bấm thêm một cú “tức” nữa.
Tài năng như ông vua tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung cũng chỉ có thể tạo ra những vị tướng phản diện nhưng có võ công cao cường và chí lớn, chứ không thể giả mạo làm tướng. Mộ Dung Phục, tức Nam Yến Quốc, là một trong nhiều ví dụ. Mộ Dung Phục là kẻ háo danh, không từ thủ đoạn để đạt mục đích. Hắn sẵn sàng bỏ quên nhân nghĩa, thậm chí phản bội anh em, bạn bè, để leo lên nấc thang quyền lực, khôi phục nước Yên. Nhưng vẫn là một kẻ võ công cái thế. Đối thủ của Mộ Dung Phục là anh hùng chính nghĩa Kiều Phong. Bởi vậy, mới có câu "Bắc Kiều Phong, Nam Mộ Dung" để chỉ hai cao thủ võ lâm mạnh nhất thời bấy giờ. Vậy mà nước Mỹ hôm nay lại có bộ phim kỳ quái về một kẻ giả danh tướng, khoác lên mình chiếc áo quyền lực để công kích một anh hùng, một đại tá Hải Quân, một phi hành gia của NASA, một người yêu nước đích thực.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.