Hôm nay,  

Rừng Cao Su Lạnh

26/02/201300:00:00(Xem: 6944)
Trần Thi Ca
(Tặng Dưa Hấu, N và những người bạn của tôi.)

Gần cuối năm, công việc cũng bộn bề như bao người nhưng lời hứa với một người bạn cùng lớp đại học đã cho tôi cơ hội về với Tân Uyên, huyện đất đỏ thuộc Bình Dương. Buổi sáng ngày 24, xốc lại balô sau mấy phút cà phê cà pháo, chiếc xe máy sẵn sàng cho một hành trình. Đồng hành là bạn N, người yêu cũ của người bạn dưới Tân Uyên nên tôi an tâm với lộ trình dù lần đầu về thăm, với lại chặng đường từ Sài Gòn đi đến đó cũng không xa lắm. Khí trời se se của ngày Noen dần thay thế cho niềm háo hức từ lời gọi hỏi thăm chân thành của chủ nhà đang chờ đón tiếp, còn dặn dò:"chạy xe cẩn thận nhen!". Xin nói ngoài lề một chút, tôi có cái sở thích là đi đó đây bằng xe máy, dù phương tiện này hơi nguy hiểm nhưng bù lại sẽ cho cảm giác hòa nhập và bình dân, lại cơ động: đi - mệt - lựa quán thường thường ven đường nghỉ ngơi - đi tiếp. Tôi đã lén gia đình từ hồi học đại học năm hai đi xe máy từ Sài Gòn về Bình Định mấy lần, nhiều kỉ niệm rất ấn tượng như đêm rét mướt cung đường Bình Thuận, đèo Cả biển núi hùng vĩ, những vịnh vắng người hay đơn giản là quán cà phê ăn sáng rất ngon ở một cái chợ không nhớ rõ tên. Lịch sử ham đi của tôi còn in dấu đến mảnh đất miền Tây hiền hoà sông nước, ngụp lặn trong dòng kênh đục và tình người chân chất, ở đâý, uống rượu cưa đôi ly đến quắc cần câu ... và chuyến đi Tân Uyên đầy hứa hẹn đang bắt đầu.

Giao thông đã tương đối thuận tiện, đường nhỏ trải nhựa, nhiều khúc quanh và vắng người chỉ vài mươi cây số khi bạn vượt qua "cuộc bao vây người - xe" nội thành thì đây: đất đỏ oa oa hai bên rìa đường với rải rác dốc lượn theo triền đồi chen kín cây cao su. Nắng ngày mới lan nhanh trên mặt đường vắng vẻ, dâng lên tán cây rừng thẫm phía xa, rớt từng lam xiên xiên kẽ lá, thỉnh thoảng một trảng rừng dày dừng lại để nhường chỗ cho khoảng cao su non đang vươn lên khỏe khoắn trong nắng.

Tân Uyên mến khách và dung dị của con người chất phát, họ đến đây lập nghiệp cũng từ hai bàn tay trắng, như câu chuỵên ba mẹ người bạn kể trong bữa cơm ấm cúng làm tôi thấy trân trọng nhường nào tình yêu của họ cho đất, cho cây và đất - cây đã không phụ lòng người. Ngôi nhà cấp bốn sáng đẹp với tiện nghi cần thiết cho cuộc sống với chủ trương không dựng tường rào xung quanh phần nào phản ánh sự phóng khoáng của gia chủ.

Buổi tối được chờ đợi đã đến, lần đầu tiên trong đời tôi sẽ đi cùng mấy người bạn đến nhà thờ địa phương vui lễ Noen. Được nhắc từ trước, tôi mặc áo ấm, từ nhà đi một đoạn trải nhựa, xe rẽ vào con đường đất đỏ đi cắt qua một khoảng rừng cao su tối thẫm. Lạnh, ngạc nhiên dồn đến khi cái lạnh đột ngột ập đến da mặt ta, luồn theo tay áo, ẩn hiện dưới mắt cá chân dù trời không mưa và không khí không đến nỗi có độ ẩm cao lắm. N ngồi sau lưng kể rằng từng nghe nói cây cao su về đêm sẽ toả khí lạnh, lại vào đêm Noen thì sẽ "cộng hưởng"lắm đây. Tôi hiểu tâm trạng của N, bạn về đây cũng một phần vì nể tôi, ngại tôi đi không có người dẫn đường và về nhà bạn là nữ thì cũng không tiện chứ N thế nào cũng buồn nhiều hơn vui trong đêm mừng chúa giáng sinh bởi người đi lễ thường từng đôi nép vào nhau chia sẻ hơi ấm và cầu mong những điều diệu kì sẽ đến với tình duyên của họ, còn N thì ...

Đêm thánh vô cùng bắt đầu bằng phần hội với những tiết mục cây nhà lá vườn ngoài sân khấu chính là khoảng hiên trước nhà thờ. Phần vì sau một chuyến đi dài và bản thân cũng ít thích sự ồn ào, tôi bứơc vào nhà thờ với những hàng ghế trống, chọn một chỗ gần cửa ở một góc hơi tối, ngồi lặng lẽ nghĩ về những điều đã qua trong một năm đầy sóng gió của đời mình, gia đình mình và ngoài xã hội. Nhà thờ với không gian tâm linh cao và ánh sáng dịu của hai ngọn đèn gần tượng chúa trên cây thập giá thật bình yên. Bên cạnh cữa ra vào là rừng cao su, tôi vô tình đưa mắt ra khoảng tối ấy, những thân cây thẳng, đứng lặng lẽ kể câu chuyện của mình theo cách riêng của cơn gió truyền tin, tôi cũng có câu chuyện của mình và N hình như đang ngồi trên một băng ghế phía xa. Bất giác tôi liên tưởng đời người với đời cây. Cao su cũng có những tháng năm yên bình dưới bàn tay chăm sóc. Đến tuổi trưởng thành, giai đoạn có ích nhất của cây lại luôn mang trong mình những vết thương cũ và mới, nhưng dòng nhựa trắng thì chảy mãi cho đời, giá trị của cây và của mỗi chúng ta phải chăng là khi đang mang những vết thương và biết tự làm liền nó, rồi bình thản chấp nhận vết cắt mới để tận hiến... Rừng cao su về đêm đứng cạnh nhau, tàng lá hoà vào nhau nhưng thân hình riêng biệt và chúng ta cũng thế, có những điều hoà nhập, cộng đồng và cả những điều giữ riêng chôn chặt vào gốc rễ làm động lực vươn lên.

Buổi lễ kết thúc với lời nói chân thành của cha bề trên: hãy là quà tặng của nhau trong cuộc sống này và giữ sự thanh thản thật sự trong tâm hồn mình chứ không chỉ là vẻ cố gắng bên ngoài. Lời nói ấy đã "cứu vớt" tôi rất nhiều bởi trong chuyến đi này tôi nhận ra giá trị của nỗi đau mà mỗi người trải nghiệm. Rừng cao su đã lạnh suốt đêm nhưng không phải là cái lạnh oán hờn và chết chóc, đêm vẫn có biết bao người làm việc cần mẫn với cây để ngày mai luôn nồng nàn quay trở lại.

Trần Thi Ca - ngày cuối năm 2011

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trump tắt CNN lúc ba giờ sáng. Không phải vì tức giận, mà vì ông vừa nảy ra ý tưởng điên rồ nhất đời mình. “Alexa, triệu tập Washington.” Câu lệnh vang lên trong bóng tối Phòng Bầu Dục như tiếng thần chú của một pháp sư già gọi linh hồn của quá khứ về để chứng minh rằng mình vẫn còn đúng. Thanksgiving năm nay, ông sẽ không ăn gà tây thật. Ông sẽ ăn ký ức. Phòng Bầu Dục rực ánh xanh lam – thứ ánh sáng lạnh của công nghệ và tự mãn. Trên bàn, con gà tây hologram vàng óng, chín hoàn hảo, không mùi, không khói, không có thịt thật. Một con gà tây ảo cho thời đại ai cũng sợ máu thật. Mọi thứ được lập trình để hoàn hảo: bàn tiệc dài, ly rượu đầy, bốn vị lập quốc hiện ra – George Washington, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, James Madison – được tái tạo bằng toàn bộ diễn văn, thư từ, và những câu họ chưa bao giờ nói. Bốn AI hoàn hảo.
Hội nghị khí hậu Liên Hiệp Quốc lần thứ ba mươi COP30 ở Belém, diễn ra trong bầu khí quyển nặng trĩu: trái đất nóng dần, còn các cường quốc vẫn cãi nhau về “mục tiêu” và “cam kết”. Biểu mức phát thải, phần trăm, hạn kỳ — tất cả lặp lại như những mùa họp cũ. Nhưng đằng sau lớp từ ngữ ấy, trật tự năng lượng của thế giới đã chuyển hướng. Cái trục quyền lực của thời đại đã dời khỏi phương Tây. Từ Tô Châu đến Quảng Đông, những nhà máy nối dài đã âm thầm định giá tương lai của mặt trời và gió. Trung Quốc không nói nhiều. Họ làm. Đến cuối năm 2024, Bắc Kinh vượt sớm mục tiêu 2030, đạt hơn một ngàn bốn trăm gigawatt gió và mặt trời — gấp bốn lần toàn Liên hiệp Âu châu. Tám phần mười chuỗi cung ứng quang điện nằm trong lãnh thổ của họ. Pin và xa điện xuất khẩu hàng chục tỉ Mỹ kim, kéo giá năng lượng sạch xuống một mức không còn cần trợ cấp.
Việc đình trệ gọi thầu dầu hỏa hai năm từ 1971 phải chờ qua 1973 rút cục đã giết chết chương trình tìm dầu của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) và theo đó đã đốt cháy một cơ may lớn lao có nhiều triển vọng cứu vãn, duy trì và phát triển miền Nam. VNCH đã tìm được dầu hỏa ở Mỏ Bạch Hổ trong tháng Hai năm 1975. Thật nhiều dầu mà lại thật quá trễ.
“Tôi từ chức để có thể lên tiếng, ủng hộ các vụ kiện tụng và hợp tác với các cá nhân và tổ chức khác tận tâm bảo vệ pháp quyền và nền dân chủ Mỹ. Tôi cũng dự định sẽ bảo vệ những thẩm phán không thể công khai lên tiếng bảo vệ chính mình. Tôi không thể chắc chắn rằng mình sẽ tạo ra sự khác biệt. Tuy nhiên, tôi nhớ lại những gì Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy đã nói vào năm 1966 về việc chấm dứt chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi: “Mỗi khi một người đứng lên vì một lý tưởng, hoặc hành động để cải thiện cuộc sống của người khác, hoặc chống lại sự bất công, người đó sẽ tạo ra một đợt sóng hy vọng nhỏ bé.” Khi những đợt sóng nhỏ bé này hội tụ đủ, lúc đó có thể trở thành một cơn sóng thần.
Khi lịch sử bị xem nhẹ, nó không ngủ yên mà trở lại, nghiêm khắc hơn. Và mỗi khi nước Mỹ bước vào thời kỳ chia rẽ sâu sắc, tiếng vọng ấy lại dội về – nhắc rằng ta từng đi qua những năm tháng hỗn loạn, và vẫn tìm được lối ra. Robert A. Strong, học giả tại Đại học Virginia, cho rằng để hiểu nước Mỹ hiện nay, ta nên nhìn lại giai đoạn giữa hai đời tổng thống Ulysses S. Grant và William McKinley – từ năm 1876 đến 1896. Hai mươi năm ấy là một bài học sống động về cách một nền dân chủ có thể trượt dài trong chia rẽ, rồi chậm chạp tự điều chỉnh để tồn tại.
Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (Indo-Pacific) đang nổi lên như trung tâm chiến lược của thế kỷ XXI, nơi giao thoa lợi ích của các cường quốc hàng đầu thế giới. Với 60% dân số toàn cầu, hơn một nửa GDP thế giới, và các tuyến hàng hải trọng yếu nhất hành tinh, khu vực này giữ vai trò quyết định trong ổn định an ninh, thương mại và năng lượng quốc tế...
Washington vừa bật sáng lại sau bốn mươi ngày tê liệt. Nhưng cái cảm giác “ổn rồi” chỉ là ảo giác. Đằng sau cái khoảnh khắc “chính phủ mở cửa trở lại” là câu chuyện nhiều tính toán, mà trung tâm của cuộc mặc cả chính là Obamacare – chương trình từng giúp hàng chục triệu người có bảo hiểm y tế – nay trở thành bệnh nhân bị đặt lên bàn mổ của chính quyền Trump, với con dao ngân sách trong tay Quốc hội.
Đã là người Việt Nam, nếu không trải qua, thì ít nhất cũng đã từng nghe hai chữ “nạn đói.” Cùng với lịch sử chiến tranh triền miên của dân tộc, hai chữ “nạn đói” như cơn ác mộng trong ký ức những người đã sống qua hai chế độ. Sử sách vẫn còn lưu truyền “Nạn đói năm Ất Dậu” với hình ảnh đau thương và những câu chuyện sống động. Có nhiều người cho rằng cũng vì những thăng trầm chính trị, kinh tế, mà người Việt tỵ nạn là một trong những dân tộc chịu thương chịu khó nhất để sinh tồn và vươn lên. Thế giới nhìn chung cho đến nay cũng chẳng phải là vẹn toàn. Dù các quốc gia bước sang thế kỷ 21 đã sản xuất đủ lương thực để nuôi sống tất cả mọi người, nạn đói vẫn tồn tại, bởi nhiều nguyên nhân. Có thể kể như chiến tranh, biến đổi khí hậu, thiên tai, bất bình đẳng, bất ổn kinh tế, và hệ thống lãnh đạo yếu kém.
Từng là một trung tâm thương mại sầm uất và biểu tượng cho niềm hy vọng đang dâng cao về tương lai dân chủ trong khu vực, Hồng Kông hiện đang đối mặt với các biện pháp kiểm soát ngày càng siết chặt của chính quyền Bắc Kinh. Từ năm 2019 cho đến nay, khoảng hơn 200.000 người đã ra đi để cố thoát khỏi bầu không khí chính trị ngày càng ngột ngạt. Với việc áp dụng Luật An ninh Quốc gia, quyền tự trị của Hồng Kông từng được cam kết trong mô hình “một quốc gia, hai chế độ” đã bị gần như hoàn toàn xoá bỏ. Xu hướng toàn trị của chính quyền Trung Quốc không những ảnh hưởng trực tiếp đến số phận nghiệt ngã của Hồng Kông mà còn gián tiếp đến trào lưu dân chủ hoá của Việt Nam.
Ở New York, khoảng 2 triệu cử tri đã đi bỏ phiếu cho cuộc bầu cử thị trưởng lần này, cao nhất từ năm 1969, theo dữ liệu của NBC. Tất cả người dân hiểu được tầm quan trọng của lá phiếu lần này. Mười tháng qua, có vẻ họ hiểu được mức an toàn cuộc sống của họ ra sao, và sức mạnh của nền dân chủ hơn 200 năm của Hoa Kỳ đang lâm nguy như thế nào.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.