Hôm nay,  

Nói Chuyện Với Buổi Chiều

11/05/201300:00:00(Xem: 8039)
- Chiều ơi! Tôi đã gặp chiều ở mọi nơi suốt quãng đường đời đi qua chẳng hạn trong văn chương “Thế rồi một buổi chiều”, “Những buổi chiều vàng”... hay âm nhạc là những bản tình ca nặng chĩu cô liêu như “Nương chiều”, “Nắng chiều”...

Mỗi ngày trong vạn ngày ấy, tôi đều nhìn em ra đi vội vã, chỉ thấy sôn sao khi hoàng hôn tắt nắng mà chẳng thật tâm chia sẻ nỗi lòng cùng em vì đời tôi còn nồng nàn dự tính, chồng chất những đam mê nhưng bây giờ thế thời đã đổi khác! Cuộc sống sắp ngả về chiều... lạnh và lẻ loi như thân phận em hàng ngày mỗi khi nắng quái nhạt dần! Tôi biết đời người là vòng tử sinh giới hạn, cuộc vui nào rồi cũng tàn, có khởi đầu thì sẽ có hồi chung cuộc... và chính hôm nay đây, năm tháng quạnh hiu ấy đang nhập dần vào đời sống của tôi!

Tôi muốn quen em... chúng mình thành đôi bạn cho đỡ cô đơn trên đường chiều từ nay chung lối về. Nếu có em là bạn đồng hành thì tưởng tượng vào lúc chiều rơi đôi khi cuộc sống lại khởi sắc nhộn nhịp như hội hoa đăng? Nhất là những buổi tối chẳng may trời chiều đổ mưa... sẽ ấm lòng khi bên nhau cùng nhỏ to an ủi!

Em sống từng đoạn đời ngắn, sau giấc ngủ qua đêm, ngày tái sinh vào lúc bình minh rồi hoàng hôn lại đến, em tỉnh giấc nên tôi mạnh dạn coi em như cô bạn bé nhỏ dù biết tuổi đời của em vượt cả không gian lẫn thời gian trở thành bất biến, trẻ mãi không già... Chiều nay, nắng vàng đang nhạt dần, tôi đăm chiêu nhìn em tan trên sóng nước mặt hồ và xa xa lặng chìm giữa đồi thông xanh thẫm một mầu đen. Chiều ơi! Có thấy tôi cạn lòng san sẻ nỗi niềm cùng em? Khi chiều tắt nắng là lúc chiều tàn, sức sống yếu mềm với hơi sương và gió lạnh... Vương vấn chi chiều nay mà sao chiều vẫn ngập ngừng chưa tan?

- Anh yêu! Cho phép “chiều” gọi anh bằng tiếng thân tình ấy ngay từ buổi ban đầu. Chúng mình chẳng có gì úp mở khi sống giữa bóng đêm lúc chiều về. Tất cả mọi vật kể cả tâm và thân, nếu khi xưa cảm nhận sự hữu hình thì nay cũng thành vô hình và sửa soạn đi vào cõi hư không.

Anh đã sống, đã yêu một thời trọn vẹn thì còn gì để lưu luyến thở than? Như em đây, chẳng phải chiều nào tiễn em đi nắng cũng vàng rực rỡ! Cũng có chiều âm u mây xám một mầu tro, em phải lạnh lùng từ giã ngày trong hiu quạnh... Anh hỏi em vướng bận gì chiều nay mà không nỡ tiễn ngày đi? Bởi vì chưa quen nên vô tình anh chẳng thấy hoàng hôn mặc áo vàng cam đang say sưa nhẩy múa cùng em đấy thôi!

Nhan sắc em thường làm buồn lòng người vì vẻ ngoài thờ thẫn, trang điểm bằng mầu nhạt của nắng vàng nhưng ngược lại, sức sống nội tâm mạnh mẽ... Vào lúc đêm về, bao phủ tất cả một mầu đen, em mở to mắt đối diện với chính em và sự thật... dù phũ phàng đến đâu cũng vẫn là sự thật. Giản dị thôi vì đó là cứu cánh như bản chúc thư của người ra đi.


Nắng đã tắt! Chiều qua đi... “Sự thật” trần truồng ôm em lõa thể nằm ngủ không cần che đậy vì tối trời, mọi hoạt động đã hết, chẳng ai dị ứng dòm ngó vào cõi hư không... Anh cũng thế! Về già, con người tránh đi ngang về tắt, luôn luôn tìm lối đi thẳng và phô bầy sự thật sống sượng như chưa bao giờ biết điêu ngoa. Cuộc đời khi đó là bãi chiến trường vừa tắt tiếng súng, lương tâm bừng dậy chiếm hữu lòng kẻ chiến bại.

- Em yêu! Tâm sự mà “chiều” vừa diễn tả thật tuyệt vời... Hóa ra ánh sáng chói chan của “ngày” tựa như đời người lúc còn trẻ bị lôi cuốn bởi lợi danh, tiền bạc, tình ái nhục dục nên “thân” và “tâm” dù đôi ngả cũng u mê kết hợp hướng ngoại tìm cầu, phương tiện có khi dùng đến bản chất độc tài, ích kỷ, gian dối... miễn sao thỏa mãn, no đủ tâm thân.

Thế rồi khi nắng chiều từ từ ngả bóng trên đường đời, lúc ấy ta mới đổi hướng tìm về nội tâm. Một phần vì cảnh chiều tàn, sức sống yếu mềm... phần khác do ý thức, thúc đẩy bởi tính vô thường của đời mình: hợp tan, có không... tuy hai là một, tuy một là hai nhưng trên tất cả để “tâm” khởi sắc làm chủ mọi đàng, con người phải nhận diện và tìm đến “sự thật” rồi can đảm thanh lọc, đề cao hay phê phán...

“Chiều” nói đúng! Khi bóng đêm buông xuống, em ôm sự thật ngủ trần truồng. Anh rồi cũng thế! Tựa như nhu cầu cần bỏ lại đằng sau mọi điều gian dối, ích kỷ kể cả cả sự tính toán bất lương, bất chính mà sống kiếp người ít nhiều ai cũng có trước khi hóa thân vào cõi hư không. Thành ra chúng mình là tri kỷ bởi từ nay lúc chiều về là lúc hai đứa cùng trần truồng tâm tình, viết và sống thật với “sự thật” phải không em?

Có một sự thật phải viết ngay để em hiểu. Khi còn trẻ, mọi điều trên cõi đời này anh cứ ngỡ dễ dàng như chiếc bánh, muốn là được, nằm sẵn trong túi áo: bằng cấp học là có, biết yêu là tình đến, tiền bạc tự túc tự đạt, ái quốc là đất nước phú cường chẳng cần bận tâm âu lo nhưng hôm nay, tuổi đời cao, từng trải mọi lãnh vực... Thế mà mọi chuyện như quay cuồng trong tâm trí và anh đi đến kết luận: Cuộc đời này mình chẳng bao giờ hiểu được! Thiên biến vạn nan bằng cả sự lọc lừa điêu ngoa...

Tình yêu chẳng hạn, có bao giờ tinh khiết trọn vẹn một mình một cõi? Suốt cuộc tình, tiền là môi giới nuôi dưỡng mà tiền thì con người không bao giờ biết đủ. Rồi đến tình bạn, sáng nắng chiều mưa, hết tiền hết tình. Càng tìm hiểu thì lại càng u mê. Chiều ơi! Đó là sự thực của đời người...

- Anh à! Chúng ta đã biết chỉ khi nào “tâm” “thân” tuy hai là một thì mới được an lạc, ý nghĩa của vô thường: hai chữ “có” và “không”. Tạm biệt và hẹn anh chiều mai khi trời bắt đầu nhạt nắng... Em sẽ chờ anh.

Cao Đắc Vinh (5 / 2013)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.