Hôm nay,  

Nhìn Lại, Ngụy Vũ

18/10/201300:00:00(Xem: 18272)
Trong ghi nhận của tôi, ở bất cứ lãnh vực sinh hoạt nào của một tập thể, cũng có những cá nhân tận hiến khả năng, tấm lòng mình cho cộng đồng -- Để rồi, cuối cùng, thời gian sẽ lặng lẽ trải tấm màn lãng quên lên những cống hiến tận tình ấy. Tôi không biết có phải đó là trò chơi ú tim / đuổi bắt của định mệnh? Hay đó cũng chỉ là một cây bài, trong bộ bài cay nghiệt đương nhiên của phần số? Điển hình cho trường hợp cống hiến và lãng quên vừa kể, ở lãnh vực VHNT, là Ngụy Vũ.

Là thị dân của miền nam Cali trên dưới mười năm qua, tôi nghĩ, nhiều người còn nhớ hay, tối thiểu cũng đôi lần nghe tới hai chữ Ngụy Vũ. Một cái tên, tự thân đã mang lại cho chính nó, những dư luận thuận, nghịch gay gắt! Không ít người chỉ nghe danh (không biết gì về người nghệ sĩ này), đã vội có ngay cho mình một thiên kiến!

Tôi muốn nói, không hiếm khi dư luận bước ra đường phố với đôi mắt nhắm nghiền hoặc cận thị… Do đấy, tôi nghĩ, đã tới lúc chúng ta nên bình tâm, nhìn lại những đóng góp của Ngụy Vũ cho tập thể người Việt hải ngoại - - Chí ít, cũng ở lãnh vực thuyền nhân tỵ nạn. Nhất là đã một năm trôi qua, kể từ khi người nghệ sĩ này, rời bỏ miền nam Cali, về vùng Đông Bắc Mỹ, giúp bằng hữu phát triển một đài phát thanh 24/24 bằng hệ thống HD Radio…Một kỹ nghệ HD Radio mới nhất tại Hoa Kỳ với vai trò “Generald Program Manager”.

Một năm, đơn vị thời gian tuy ngắn ngủi, nhưng giữa thời đại quá tải biến động như hôm nay thì, thời gian kia cũng đủ dài, cho một nhìn lại tĩnh lặng, không nhập nhòe cảm tính…

Để mọi nhìn lại có được tính khách quan cần thiết, đối với một cá nhân như Ngụy Vũ, người có một thời gian dài hiện ra ở nhiều quảng trường sinh hoạt tập thể. Từ bàn phóng truyền thông, ông đã ném mình vào nhiều lãnh vực khác nhau, như chính trị, xã hội, văn nghệ, thể thao…Chính tự những hăng hái, xông xáo nọ mà, một vài cơ sở truyền thông, báo chí (khởi tự nhu cầu riêng) đã dành cho ông nhiều “danh hiệu”, nhiều “tước phong” tựa những trang sức phù phiếm! Đáng tiếc! (Tôi nói đáng tiếc bởi đó cũng là một đầu mối đưa tới những nhăn mặt của dư luận).

Tuy nhiên, trong đám đông thầm lặng, có thể nhiều người đã quên rằng, những năm cuối thập niên (19)80, khi con số đài phát thanh ở miền nam Cali, đếm chưa hết mười ngón tay thì, tiếng nói Ngụy Vũ ở băng tần 106.3, mỗi khuya khoắt, đã là một tin cậy, an ủi lớn với nhiều thính giả. Nhất là với thính giả nữ giới.

Cũng thời gian này (1999), tự băng tần vừa kể, có thể nhiều người cũng đã quên, Ngụy Vũ là người duy nhất, cống hiến mọi tin tức, biến chuyển của biến cố chính trị lớn nhất thời đó. Biến cố mang tên Trần Trường.

Năm mươi ba ngày, đêm bám sát biến cố chính trị Trần Trường, trong vai trò một ký giả phát thanh yêu nghề, Ngụy Vũ, đã cung cấp cho tập thể người Việt, không chỉ ở Cali mà, khắp nơi trên thế giới, những gì mọi người cần biết… Rất nhiều đài phát thanh quốc tế, đã phải dùng tới, dựa vào phần tin tức Ngụy Vũ có được, để hoàn tất những bản tin của họ.
hanh-trinh-thuyen-nhan-resized
Bìa sách “Hành Trình Thuyền Nhân” bản Anh ngữ.

Ở mặt khác, mặt lắng tâm, sống với tình yêu, quá khứ, hoài niệm, vào những năm đầu thập niên 2000, có thể nhiều người cũng không muốn nhớ rằng, họ từng thả trôi tâm hồn họ theo tiếng hát của Ngụy Vũ ở Hội quán Thùy Dương của Hoàng Trọng Thụy. Đó là những đêm cuối tuần, khi toàn diện hội trường Thùy Dương chìm trong bóng tối; và trên sân khấu chỉ còn chút ánh sáng yếu, với cây guitar thùng, Ngụy Vũ hát: “Có khi mưa ngoài trời / là giọt nước mắt em / Đã nương theo vào đời / làm từng nỗi ưu phiền / Ngoài phố mùa Đông / đôi môi em là đốm lửa hồng / Ru đời đi nhé / cho ta nương nhờ lúc thở than / Chân đi nằng nặng / hoang mang ta nghe tịch lặng / rơi nhanh dưới khe im lìm…” (Trích “Ru đời đi nhé”- TCS)

Có thể nhiều người cũng đã quên, đầu thập niên 2000, chính xác là năm 2002, Ngụy Vũ, con người tựa như sinh ra để tận hiến khả năng và tấm lòng mình cho đám đông, khởi động cuộc thi viết “Hành Trình Biển Đông”. Cũng kể từ thời điểm này, liên tiếp năm năm sau (2002-2006), tại Hội trường Nhật báo Người Việt đường Moran, thành phố Westminster, Ngụy Vũ đã tổ chức mỗi năm, “Ngày Thuyền Nhân”.

Có nhiều năm, ông phải thuê người dựng rạp phía ngoài hội trường, để đáp ứng nhu cầu của đồng bào, khi lượng người tham dự vượt trên con số ngàn…

Năm 2003, tuyển tập “Hành Trình Thuyền Nhân” tức “Hành Trình Biển Đông”, tập 1, ra mắt. Khơi lại dòng lệ đau thương, bi đát của thân phận Thuyền nhân Việt Nam, trên biển khổ… Một năm sau, ông cho ra mắt tuyển tập “Hành Trình Thuyền Nhân” tức “Hành Trình Biển Đông” 2 và, cũng trong năm 2004 này, bản dịch tiếng Đức, được giới thiệu với độc giả Germany. Không đầy hai năm sau, bản dịch Anh ngữ hoàn tất - - Gửi biếu tất cả các vị dân cử ở Thượng cũng như Hạ Viện Hoa Kỳ. Như môt nhắc nhở xin đừng quên những oan hồn thuyền nhân Việt nơi mồ sâu đáy đại dương và, xin hãy nhớ tại sao? Vì đâu?…

Được biết, hai tập sách “hành trình thuyền nhân”, từng được ghi nhận là “best seller”, và cũng là tác phẩm được giới thiệu, tìm đọc khắp nơi trên thế giới, đang được Ngụy Vũ tái bản, phát hành trong năm nay.

Ở đây, tôi thấy không cần thiết phải nhắc tới những việc làm ý nghĩa khác của Ngụy Vũ. Như: Năm 2003, ông tham gia phái đoàn Truyền thông Báo chí tới Philippine để tranh đấu cho hơn 2,000 thuyền nhân không bị trục xuất về VN. Giúp số thuyền nhân tuyệt vọng này, được ở lại Phi Luật Tân, chờ chính phủ Mỹ cho phép định cư.

Ở đây, tôi cũng thấy không cần thiết phải nhắc tới đóng góp cụ thể của Ngụy Vũ cho phong trào Túc Cầu của người Việt ở Bắc Mỹ; khi ông là sáng lập viên, kiêm nhà tổ chức giải “Thanksgiving Cup” liên tiếp nhiều năm từ 2005 tới 2012 ở miền nam Cali; cùng nhiều hoạt động ý nghĩa khác nữa…

Tôi nghĩ, chỉ nội việc Ngụy Vũ tận hiến công sức, tiền bạc, tâm huyết của mình, cho hai bộ bộ sách kể trên, ông cũng đã xứng đáng được mãi nhớ; như một người lựa chọn sống để theo đuổi lý tưởng… Dù cho thời gian có lặng lẽ kiên trì trải tấm màn lãng quên lên những cống hiến tận tình ấy.

Những người như Ngụy Vũ, nếu quan tâm tới “cây bài, trong bộ bài cay nghiệt đương nhiên của phần số”, tôi tin họ đã và sẽ không thực hiện được những điều mà, không phải ai cũng có thể làm được!

Là một trong những người tự biết, không làm được những gì Ngụy Vũ đã làm, tôi viết bài này, như một lời cám ơn ông. Cám ơn một Ngụy Vũ không ngưng nghỉ tận hiến khả năng, tấm lòng mình cho cộng đồng và, xa rộng hơn, cho ngày mai, tập thể.

Du Tử Lê

Ý kiến bạn đọc
12/11/202521:24:38
Khách
Chỉ biết a Nguy Vu vài tháng này qua kênh Thể King channel nhưng vo cung ngưỡng mộ a!Chuc a luôn vui khỏe để có sức công hien cho cuộc đời này!
30/12/201920:18:24
Khách
Than gui toa soan
Xin cho toi biet nam nay ky gia Nguy Vu duoc bao nhieu xuan sanh roi
Than ai chao quy toa soan
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.
Ông X. Nguyễn bị trục xuất vào sáng sớm của một ngày trong tháng Tư. Cuối ngày hôm đó, vào lúc 5 giờ chiều, cô K. Nguyễn bay về Sài Gòn. Cô đến phi trường Tân Sơn Nhứt sau chuyến bay trục xuất anh cô khoảng một ngày.“Khi đến Tân Sơn Nhứt, họ đưa anh tôi và mấy người bị trục xuất một lối đi đặc biệt để vào nơi làm thủ tục hải quan. Họ phỏng vấn, lăn tay, làm giấy tờ. Rồi họ đọc tên từng người, nếu có thân nhân, họ sẽ dắt ra cổng, bàn giao lại cho người nhà. Với ai không có thân nhân, nhưng có tên trong danh sách của Ba Lô Project (BLP) thì tình nguyện viên của nhóm sẽ nhận. BLP cho mỗi người một ba lô, trong đó có những vật dụng cá nhân cần thiết, một điện thoại có sim sẵn và $50”, cô K. kể.
Tôi có một người bạn viết lách văn nghệ. Chị cho rằng mình có chút tài nghệ, đủ để khi cần móc túi lấy ra xài. Chị không viết đều. Chỉ viết khi thích – đôi khi chị viết gửi vài tạp chí mạng, có khi chỉ viết để đó, không gửi ai. Chị sống trên căn gác nhỏ, gọi đó là "giang sơn sáng tác" của riêng mình. Mỗi ngày chị dậy lúc gần trưa, pha ly cà phê nguội, rồi mở máy tính. Có bài chị viết ngay sau ngụm cà-phê đầu tiên – vài chục phút là xong – gửi đi ngay rồi gập máy, đi ngủ tiếp. Có bài để ba năm hôm, không sửa gì cả, gửi đi như vậy. Tôi hỏi: “Sao không đọc lại?” Chị nhún vai: Lúc viết là thật nhất. Sửa nhiều, mất hồn. Tôi hỏi tiếp: Không sợ thiếu sót? Chị cười, lấy ngón tay chỉ lên bức thư pháp trên tường:“Tri túc giả phú” (Biết đủ là đủ).


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.