Hôm nay,  

Trang Đất Việt: Tỉnh Bình Thuận

09/01/201400:00:00(Xem: 5900)
TỈNH BÌNH THUẬN

Tỉnh Bình Thuận, diện tích: 7.850 km vuông. Dân số năm 2011 là 1.180.300 người, mật độ 151 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Chàm, Ra Glai, Hoa, Cơ Ho... Gồm có: Thành phố Phan Thiết, thị xã La Gi và 8 huyện: Tuy Phong, Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Hàm Tân, Đức Linh, Tánh Linh, huyện đảo Phú Quí. Tỉnh lỵ ở thành phố Phan Thiết. Thành phố Phan Thiết cách thành phố Sài Gòn 185 km. Tỉnh Bình Thuận ở cực nam của miền Trung, bắc giáp Lâm Đồng, Ninh Thuận, tây giáp Đồng Nai, tây nam giáp Bà Rịa-Vũng Tàu, nam và đông giáp biển Đông (192 km). Nhiệt độ trung bình 26,5 độ C.

Các sông lớn chảy qua tỉnh Bình Thuận: La Ngà, Sông Quao, Sông Công, Sông Dinh.

Lịch sử tỉnh Bình Thuận: Năm 1653, chúa Nguyễn Phúc Tần đánh chiếm đất Phan Lang (sau này gọi Phan Rang), để lại đất phía Tây cho Chiêm Thành. Năm 1692, chúa Nguyễn Phúc Chu, lấy luôn đất còn lại đặt tên là Thuận Phủ, rồi đổi thành Thuận Thành trấn. Đến thời vua Minh Mạng đổi lại Bình Thuận phủ. Năm 1927, đổi Bình Thuận phủ thành tỉnh Bình Thuận. Năm 1976, Bình Thuận sáp nhập với Bình Tuy và Ninh Thuận thành tỉnh Thuận Hải. Tháng 4-1992, Thuận Hải lại tách ra hai tỉnh riêng: Bình Thuận và Ninh Thuận.

Giao thông: Bình Thuận, đường biển có cảng Phú Quý và cảng Phan Thiết. Đường hàng không có sân bay Phan Thiết. Đường sắt Bắc-Nam qua tỉnh với chiều dài 190 km. Đường bộ, quốc lộ 1A (chiều dài qua tỉnh là 178 km). Quốc lộ 55, đi Bà Rịa-Vũng Tàu. Quốc lộ 28, từ thành phố Phan Thiết đi huyện Di Linh và một số huyện thuộc Lâm Đồng.

Về di tích, lễ hội, Bình Thuận có nhiều chùa tháp trang nghiêm. Lễ hội Katê của dân tộc Chăm, xiển dương thần linh, anh hùng dân tộc, tổ tiên, và cũng là dịp gặp gỡ người quen.

Nhà lưu giữ bảo vật Vương quốc Chăm của bà Nguyễn Thị Thềm ở huyện Bắc Bình, bà là hậu duệ của vua Chăm, bà sưu tập được khoảng 100 di vật giá trị: Vương miện, áo bào, mũ, hia... của các vua Chăm.

Nước khoáng Vĩnh Hảo: Tương truyền, vào thế kỷ 13, người Chăm đã dùng nước khoáng của một suối nước để rửa tượng thánh và chữa khỏi bệnh phong cho vua Chế Mân. Công chúa Huyền Trân, cũng là hoàng hậu của vua Chế Mân thấy sự màu nhiệm của suối nước, nên đặt tên suối này là Vĩnh Hảo, nghĩa là “đời đời tốt đẹp”. Đến nay, nước khoáng Vĩnh Hảo đã cung cấp nước cho nhiều nơi và rất nổi tiếng.

Tỉnh Bình Thuận phát triển công nghiệp về chế biến gỗ, có hải sản rất dồi dào, nước mắm Phan Thiết rất nổi tiếng. Bình Thuận đang phát triển trồng cây thanh long và cây cao su. Nhưng diện tích trồng cây điều lại sụt giảm. Về cát thủy tinh: các mỏ ở Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình và Hàm Tân với trữ lượng dồi dào, đã sản xuất thuỷ tinh có phẩm chất cao, chế ra kính xây dựng, gạch thủy tinh. Đá granit cũng có trữ lượng phong phú ở nhiều nơi. Về dầu khí, tỉnh Bình Thuận có nhiều mỏ dầu có trữ lượng lớn đã được phát hiện ở ngoài biển khơi, cách đất liền khoảng 50-70 km: Các mỏ dầu Rạng Đông, Sư Tử Đen và Rubi đang khai thác.


Phong cảnh Bình Thuận: Chùa Hang (Chùa Cổ Thạch) ở huyện Tuy Phong, do thiền sư Bảo Tạng lập ở trong hang lớn, mé chùa là bãi đá nhiều màu sắc rực rỡ. Bình Thuận có nhiều bãi biển đẹp: Huyện Tuy Phong, gần Cà Ná (Ninh Thuận) có bãi biển dài tới 50 km, trông rất thơ mộng. Mũi Né, cách Phan Thiết 22 km về phía đông bắc, bãi biển dài khoảng 10 km, cát trắng, nước trong. Bãi biển Đồi Dương mát mẻ, nên thơ.Lầu Ông Hoàng là một di tích, nằm trên một ngọn đồi rất đẹp ở Bà Nài phường Phú Hải thuộc Phan Thiết, do ông hoàng Pháp là Ferdinand d’Orléans, Công tước De Montpensier, cháu nội vua Louis Philippe I của Pháp. Vào năm 1911, Công tước De Montpensier qua Việt Nam du lịch và săn bắn. Nhìn thấy phong cảnh nơi đây hữu tình, đã bỏ ra một số tiền lớn để xây một tòa biệt thự nghỉ mát. Địa danh này cũng gắn liền với cuộc đời đầy gian nan và lãng mạn của thi sĩ Hàn Mặc Tử.

Huyện đảo Phú Quí cách Phan Thiết 100 km (56 hải lý), diện tích 32 km vuông, là cụm đảo có 9 hòn: Hòn Tranh, Hòn Đen, Hòn Trứng... trên đảo có chùa: Linh Quang, Cao Cát, không khí luôn mát mẻ, cát mịn, nước trong, cảnh mỹ miều. Ngoài khơi có hòn Lao Câu thuộc huyện Tuy Phong, cách bờ 7 km, diện tích khoảng 10.000 mét vuông, trên đảo có những khối đá trông ly kỳ, với thảm cỏ xanh mượt mà. Bình Thuận còn những thắng cảnh khác: Hồ Biển Lạc, khu nghỉ mát Novotel Ocean Dunes.

Bình Thuận là một tỉnh gần thành phố Sài Gòn, lại ở ven biển, khí hậu quanh năm ấm áp, có nhiều bãi biển còn hoang sơ và thơ mộng, giao thông tiện lợi, nên Bình Thuận sẽ phát triển thành một trong những trung tâm du lịch nhộn nhịp.

Biển khơi Bình Thuận mênh mông
Núi sông xinh xắn, ruộng đồng thênh thang

Cảm tác: Non nước Bình Thuận
.
Đất đai Bình Thuận rộng thênh thang
Di tích xa xưa những tháp Chàm
Ninh Thuận láng giềng nơi hướng bắc
Biển Đông giáp giới phía đông nam
.
Gỗ cây Bình Thuận khá dồi dào
Mắm muối, cá tôm, có biết bao!
Kinh tế vững vàng, người tấp nập
Giao thông rộng rãi, chợ xôn xao
.
Người Chăm lễ hội rộn ràng thay!
Kèn trống sửa sang suốt mấy ngày
Van vái lâm râm, xin xỏ lộc
Cầu nguyền khấn khứa, ước ao may
.
Chùa Hang tịch mịch, chẳng xa xôi
Lặng lẽ cửa thiền, ở một nơi
Bãi đá muôn màu, san sát nước
Lao Câu một đảo, mịt mù khơi
.
Bến bờ Vĩnh Hảo, đẹp như tranh
Nước khoáng trong veo, hoa điểm cành
Cát trắng, trắng tinh, nà nuột trắng
Nước xanh, xanh lẻo, lạ lùng xanh
.
Xa xăm Phú Quí ngó lờ mờ
Cụm đảo chín hòn, sóng nhấp nhô
Riêng rẽ Linh Quang chùa tịch mịch
Vấn vương Bình Thuận cảnh nên thơ!


Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong ba năm học gần đây, PEN America đã ghi nhận hàng loạt trường hợp cấm sách xảy ra trên toàn nước Mỹ, đặc biệt trong các trường công lập. Những nỗ lực xóa bỏ một số câu chuyện và bản sắc khỏi thư viện trường học không chỉ gia tăng mà còn trở thành dấu hiệu của một sự chuyển đổi lớn hơn, đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về tương lai của giáo dục công lập. Việc kiểm duyệt này phản ánh một xu hướng đáng lo ngại: sự tập trung vào việc kiểm soát nội dung văn hóa và giáo dục, thay vì khuyến khích học sinh tiếp cận kiến thức đa chiều.
Syria đang sống trong một bước ngoặt lịch sử sau khi chế độ độc tài sụp đổ nhanh chóng và Bashar al-Assad trốn sang Nga để tị nạn. Các nhóm nổi dậy chiến thắng đang cố gắng duy trì trật tự công cộng và thảo luận về các kịch bản cho tương lai. Lòng dân hân hoan về một khởi đầu mới đầy hứa hẹn pha trộn với những lo âu vì tương lai đất nước còn đầy bất trắc. Trong 54 năm qua, chế độ Assad đã cai trị đất nước như một tài sản riêng của gia đình và bảo vệ cho chế độ trường tồn là khẩu hiệu chung của giới thân cận.
Các số liệu gần đây cho thấy những thách thức mà nhà lãnh đạo Trung Quốc phải đối mặt để phục hồi kinh tế cho năm 2025, khi quan hệ thương mại với thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc có thể xấu đi cùng lúc mức tiêu thụ trong nước vẫn sụt giảm. Và thật sự thì nền kinh tế Trung Quốc tệ đến mức nào? Việc đặt câu hỏi này ngày càng trở nên hợp lý khi Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng sản xuất trì trễ và tiền tệ mất giá kéo dài trong những năm gần đây. Đặc biệt, chính quyền Bắc Kinh dường như không muốn công khai toàn bộ thực trạng.
Chiều ngày Thứ Ba 17/12, tòa án New York kết án Luigi Mangione 11 tội danh, bao gồm tội giết người cấp độ 1, hai tội giết người cấp độ 2 cùng các tội danh khác về vũ khí và làm giả danh tính. Theo bản cáo trạng, một bồi thẩm đoàn ở Manhattan đã truy tố Mangione về tội giết người cấp độ hai là tội khủng bố. Tòa đã kết tội hành động của Luigi Mangione – một hành động nổi loạn khó có thể bào chữa dù đó là tiếng kêu cuối cùng của tuyệt vọng.
Ngay từ thời điểm này, cho dù chưa chính thức bước vào Tòa Bạch Ốc, tổng thống đắc cử Donald Trump đã hứa hẹn một chiến dịch bài trừ di dân lớn nhất lịch sử Mỹ. Những cuộc kiểm soát, bắt bớ, trục xuất di dân dự kiến sẽ diễn ra với qui mô lớn trong vài năm tới. Nhiều sắc dân nhập cư ở Mỹ sẽ phải lo lắng, nhưng cộng đồng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất sẽ là cộng đồng di dân gốc Mỹ Latin. Lời hứa này đang làm hài lòng những người Mỹ xem dân nhập cư là kẻ cướp đi việc làm và quyền lợi của mình. Rất đông trong số này thuộc các cộng đồng di dân, trong đó có cộng đồng gốc Việt. Tuy nhiên, có bao nhiêu người thấy được toàn cảnh ảnh hưởng của những chính sách bài trừ di dân đến nền kinh tế và xã hội Hoa Kỳ?
Trong tài liệu của Thư Viện Quốc Hội ghi rằng, nguồn gốc của quyền ân xá trong Hiến Pháp Hoa Kỳ đến từ lịch sử Anh quốc. Quyền ân xá xuất hiện lần đầu tiên dưới thời trị vì của Vua Ine xứ Wessex vào thế kỷ thứ bảy. Mặc dù tình trạng lạm dụng quyền ân xá ngày càng tăng theo thời gian, dẫn đến những hạn chế sau đó, nhưng quyền ân xá vẫn tồn tại trong suốt thời kỳ thuộc địa của Mỹ.
Tôi cộng tác với tuần báo Trẻ (tờ báo có nhiều ấn bản nhất tại Hoa Kỳ) gần hai chục năm qua. Sự gắn bó lâu dài này không chỉ vì tấm lòng yêu nghề (và thái độ thân thiện cởi mở) của ban biên tập mà còn vì chút tình riêng. Mỗi tuần Trẻ đều dành hẳn một trang báo, để trân trọng giới thiệu đến độc giả hai ba vị thương phế binh (Việt Nam Cộng Hòa) đang sống trong cảnh rất ngặt nghèo ở quê nhà. Nhìn hình ảnh đồng đội của mình đang ngồi trên xe lăn, hay nằm thoi thóp trong một gian nhà tồi tàn nào đó – lắm lúc – tôi không khỏi băn khoăn tự hỏi: “Liệu có còn ai nhớ đến những kẻ đã từng vì đời mà đi không vậy?
Đến đây thì như nước vỡ bờ, hầu như tất cả chúng tôi cùng lao mình vào cuộc. Kẻ bênh cũng sôi nổi không kém người chỉ trích. Buổi gặp mặt của chúng tôi hôm ấy, đương nhiên, đã không tránh được nhiều căng thẳng. Riêng tôi, cho đến giờ vẫn khá ngạc nhiên trước sự phản đối mạnh mẽ mà ông Biden phải gặp phải trong quyết định ân xá con trai Hunter Biden. Điều gì đã khiến mọi người có phản ứng mãnh liệt như vậy? Tôi đi tìm câu trả lời...
Kể từ năm 2011 nội chiến đã bắt đầu bộc phát tại Syria và kết quả cuối cùng là chế độ độc tài của Tổng thống Bashar al-Assad đã bị Liên minh Hồi giáo do Hayat Tahrir Al-Sham (HTS) lãnh đạo lật đổ vào ngày 8/12...
Vài giờ sau khi Donald Trump dành chiến thắng cuộc bầu cử 2024, các tìm kiếm trên Google liên quan đến 4B – một “phong trào nữ quyền” ở Hàn Quốc nổi tiếng vào giữa đến cuối những năm 2010 – tăng vọt tại Hoa Kỳ. “B” là cách viết tắt của từ “No (비)” nghĩa là “Không,” theo tiếng Hàn Quốc. Phong trào 4B là một phong trào gồm bốn “Không”: Không tình dục (No sex); Không hẹn hò (No dating); Không cưới đàn ông (No marrying men); Không con (No children). Thành viên chính của phong trào 4B là các phụ nữ trẻ trên Instagram và TikTok.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.