Hôm nay,  

Chia Xẻ Cùng Giới Già

21/02/201400:00:00(Xem: 8184)
Vào những ngày đầu Xuân, tôi có viết bài: Mùa Xuân – Hy Vọng - Tuổi Trẻ, trong đó tôi có nhắc lại câu nói của một danh tướng Pháp (!): “Tương lai đất nước thuộc về giới trẻ. Nhưng giới trẻ mà không có giới già là một thiếu sót. Tôi xin bù đắp vào chỗ thiếu sót đó”. Bài viết hôm nay, tôi xin được đề cập về giới già, để bù đắp vào chỗ thiếu sót trong câu nói trên.

Giới già mà tôi muốn được đề cập ở đây xin được đóng ngoặc giới hạn trong lứa tuổi dưới 80 và trên 60. Chúng ta thật sự đã già chưa???

Thế hệ tuổi này đã đóng vai trò quan trọng trong quá trình vận hành đất nước suốt thời gian qua, là nhân chứng cụ thể cho tình trạng đất nước hiện nay, và phải nhận lãnh phần trách nhiệm này đối với lịch sử. Chúng ta đã làm gì trong mỗi vị trí của chúng ta cho đến ngày hôm nay.

Thật đáng buồn khi nhìn lại ở lứa tuổi chúng ta đã có quá nhiều thứ bệnh, bệnh từ trong cơ thể là chuyện đương nhiên của luật: “sinh lão bệnh tử”, nhưng bệnh về não trạng đã làm lão hóa con người chúng ta mới là điều đáng nói.

Những căn bệnh này không loại trừ bất cứ nơi nào, từ Bắc vô Nam, từ trong nước ra đến hải ngoại, đâu đâu cũng thấy xuất hiện các triệu chứng những căn bệnh này, chỉ ít hay nhiều mà thôi, nó làm ảnh hưởng đến đời sống từng cá nhân lây sang xã hội.

Đó là căn bệnh:

1 - Bảo thủ - Cực đoan: Một số trong chúng ta vẫn có lối sống, lối suy nghĩ bảo thủ, cực đoan; người ta thường gọi là “bình vôi”, cứ cho mình là trên hết, mình là chủ gia đình, mình nói là đúng, mọi người phải nghe theo. Chuyện gì thuận với mình là đúng là hay; trái ý mình là sai và ít chiụ lắng nghe. Chính căn bệnh này mà chúng ta bỏ qua nhiều cơ hội tốt phục vụ cho đất nước dân tộc được tiến bộ và phát triển

2 - Thời cơ – Cơ hội: Căn bệnh này cũng không ít trong lứa tuổi chúng ta, vì lợi ích cá nhân, vì “tham sân si” mà chúng ta đã không từ bỏ bất cứ cơ hội nào, thời cơ nào để thủ lợi về mình, bất chấp thủ đoạn. Từ những căn bệnh đó, chúng ta đã làm tổn hại, thiệt thòi, mất mát rất nhiều cho quê hương, đất nước, dân tộc trong giai đoạn lịch sử vừa qua.

3 – Thầm lặng – Tiêu cực: Trước thế lực một thiểu số cầm quyền, sự khó khăn đời sống gia đình và sự an nguy mỗi cá nhân, đã làm cho nhiều người trong nước yếm thế, nhắm mắt làm ngơ, sinh ra bệnh tiêu cực. Còn ở hải ngoại cũng vì muốn được an thân, yên ổn gia đình, thoát ra được bên ngoài, dứt khoát được quá khứ, trách nhiệm, an phận mà sống cho qua tháng ngày còn lại, từ đó sinh ra căn bệnh thầm lặng.

Với những căn bệnh vừa nêu, đã lão hóa con người ở lứa tuổi trên. Vậy làm sao chúng ta “bù đắp vào chỗ thiếu sót” cho giới trẻ được ? Hay để một lần nữa “tinh thần trách nhiệm” của thế hệ tuổi này lặng lẽ, âm thầm trôi qua một cách vô cảm.

Trong cuộc sống hàng ngày, trong những buổi trà đàm hay những lần tửu yến, chúng ta thường hay nói đùa: “tại tuổi tôi lớn, chớ tôi đâu có già...”. Câu nói đùa ấy, một phần nào xác nhận chúng ta chưa già. Nhiều lúc, khi chúng ta còn trẻ, nhưng đã già từ bao giờ, là tự chúng ta đã làm cho tâm hồn chúng ta cằn cỗi bởi những toan tín quá mức, những nghi ngờ thành kiến, những cố chấp cứng ngắt, những bảo thủ quá đáng... hoặc có khi chúng ta đã đánh mất niềm tin và lý tưởng.

Vậy chúng ta phải làm gì, để chữa chạy những căn bệnh già trên.

Một nhà tâm lý học Pháp đã nói: “la jeunesse n’est pas une pe’riode de la vie; elle est un e’tat d’esprit, un effet de la volonte’, une qualite’ de l’imagination...” “tuổi trẻ không phải là một giai đoạn của cuộc sống, đó là một trạng thái của tinh thần, một hệ qủa của ý chí, một phẩm chất của trí tưởng tượng,vv...”

Có nghĩa là chúng ta phải làm mới chính mình, làm trẻ tâm hồn mình. Chúng ta phải tự làm mới mình bằng niềm tin, lý tưởng chính mình. Chúng ta hãy giữ cho mình luôn trẻ bằng cách tự tập luyện cho mình biết học hỏi những cái hay, cái đẹp cao cả, phải biết tiếp nhận từ thiên nhiên, từ con người, từ thời gian và không gian vô tận...

Được vậy, chúng ta mới chữa hết những bệnh trạng trên. Được vậy, chúng ta mới bù đắp vào chỗ thiếu sót cho giới trẻ. Bởi giới trẻ rất cần sự quan tâm và trao truyền kinh nghiệm của các thế hệ đàn anh như chúng ta.

Hồ Văn Khởi (20-02-14)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuối năm là lúc con người nhìn lại về giá trị cuộc sống. Một bài viết trên trang mạng The Conversation nêu vấn đề về những vực thẳm chính trị, các cuộc chiến tranh, áp bức… và con người vì thế cảm thấy vô vọng và bất lực khi chứng kiến những thế lực đen tối diễn ra khắp nơi trên thế giới. Liệu chúng ta có thể làm được điều gì đem lại thay đổi trước những bi hoại này hay không?
Danh hiệu “Nhân Vật Của Năm” do TIME bắt đầu từ năm 1927 – theo truyền thống được trao cho những người có ảnh hưởng đáng kể trong các sự kiện toàn cầu, từ chính trị đến văn hóa, môi trường, nghệ thuật. Những người được chọn đóng vai trò như một “thước đo phong vũ” về sức lan tỏa trong xã hội đương đại. Ảnh hưởng đó, theo tiêu chuẩn do chính TIME đề ra, có thể là “for better or for worse – làm cho thế giới tốt đẹp hơn hoặc tệ hại hơn.”
Tiễn 2024, thế giới sẽ chào đón một năm mới 2025 mang theo cả bóng tối lẫn ánh sáng. Các cuộc xung đột, sự phân cực chính trị và những rủi ro khôn lường là lời nhắc nhở về sự bất ổn của thời đại. Nhưng đồng thời, khả năng phục hồi kinh tế, sự phát triển công nghệ, tinh thần hợp tác quốc tế, hơi thở và sự sống còn bất khuất của từng người mẹ, từng đứa trẻ vực dậy và vươn lên từ những đống gạch vụn đổ nát ở Ukraine, ở Gaza, ở Syria… cũng là cảm hứng và hy vọng cho tương lai nhân loại. Nhà văn Albert Camus đã viết: “Giữa mùa đông lạnh giá nhất, tôi tìm thấy, trong mình, một mùa hè bất khả chiến bại.”* Thế giới năm 2025, với tất cả những hỗn loạn, vẫn mang đến cơ hội để con người vượt qua và xây dựng một cuộc sống tốt đẹp, tử tế hơn. Đó cũng là lời chúc chân thành cuối năm của toàn ban biên tập Việt Báo gửi đến quý độc giả: một năm 2025 tràn trề cơ hội và hy vọng.
Trong ba năm học gần đây, PEN America đã ghi nhận hàng loạt trường hợp cấm sách xảy ra trên toàn nước Mỹ, đặc biệt trong các trường công lập. Những nỗ lực xóa bỏ một số câu chuyện và bản sắc khỏi thư viện trường học không chỉ gia tăng mà còn trở thành dấu hiệu của một sự chuyển đổi lớn hơn, đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về tương lai của giáo dục công lập. Việc kiểm duyệt này phản ánh một xu hướng đáng lo ngại: sự tập trung vào việc kiểm soát nội dung văn hóa và giáo dục, thay vì khuyến khích học sinh tiếp cận kiến thức đa chiều.
Syria đang sống trong một bước ngoặt lịch sử sau khi chế độ độc tài sụp đổ nhanh chóng và Bashar al-Assad trốn sang Nga để tị nạn. Các nhóm nổi dậy chiến thắng đang cố gắng duy trì trật tự công cộng và thảo luận về các kịch bản cho tương lai. Lòng dân hân hoan về một khởi đầu mới đầy hứa hẹn pha trộn với những lo âu vì tương lai đất nước còn đầy bất trắc. Trong 54 năm qua, chế độ Assad đã cai trị đất nước như một tài sản riêng của gia đình và bảo vệ cho chế độ trường tồn là khẩu hiệu chung của giới thân cận.
Các số liệu gần đây cho thấy những thách thức mà nhà lãnh đạo Trung Quốc phải đối mặt để phục hồi kinh tế cho năm 2025, khi quan hệ thương mại với thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc có thể xấu đi cùng lúc mức tiêu thụ trong nước vẫn sụt giảm. Và thật sự thì nền kinh tế Trung Quốc tệ đến mức nào? Việc đặt câu hỏi này ngày càng trở nên hợp lý khi Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng sản xuất trì trễ và tiền tệ mất giá kéo dài trong những năm gần đây. Đặc biệt, chính quyền Bắc Kinh dường như không muốn công khai toàn bộ thực trạng.
Chiều ngày Thứ Ba 17/12, tòa án New York kết án Luigi Mangione 11 tội danh, bao gồm tội giết người cấp độ 1, hai tội giết người cấp độ 2 cùng các tội danh khác về vũ khí và làm giả danh tính. Theo bản cáo trạng, một bồi thẩm đoàn ở Manhattan đã truy tố Mangione về tội giết người cấp độ hai là tội khủng bố. Tòa đã kết tội hành động của Luigi Mangione – một hành động nổi loạn khó có thể bào chữa dù đó là tiếng kêu cuối cùng của tuyệt vọng.
Ngay từ thời điểm này, cho dù chưa chính thức bước vào Tòa Bạch Ốc, tổng thống đắc cử Donald Trump đã hứa hẹn một chiến dịch bài trừ di dân lớn nhất lịch sử Mỹ. Những cuộc kiểm soát, bắt bớ, trục xuất di dân dự kiến sẽ diễn ra với qui mô lớn trong vài năm tới. Nhiều sắc dân nhập cư ở Mỹ sẽ phải lo lắng, nhưng cộng đồng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất sẽ là cộng đồng di dân gốc Mỹ Latin. Lời hứa này đang làm hài lòng những người Mỹ xem dân nhập cư là kẻ cướp đi việc làm và quyền lợi của mình. Rất đông trong số này thuộc các cộng đồng di dân, trong đó có cộng đồng gốc Việt. Tuy nhiên, có bao nhiêu người thấy được toàn cảnh ảnh hưởng của những chính sách bài trừ di dân đến nền kinh tế và xã hội Hoa Kỳ?
Trong tài liệu của Thư Viện Quốc Hội ghi rằng, nguồn gốc của quyền ân xá trong Hiến Pháp Hoa Kỳ đến từ lịch sử Anh quốc. Quyền ân xá xuất hiện lần đầu tiên dưới thời trị vì của Vua Ine xứ Wessex vào thế kỷ thứ bảy. Mặc dù tình trạng lạm dụng quyền ân xá ngày càng tăng theo thời gian, dẫn đến những hạn chế sau đó, nhưng quyền ân xá vẫn tồn tại trong suốt thời kỳ thuộc địa của Mỹ.
Tôi cộng tác với tuần báo Trẻ (tờ báo có nhiều ấn bản nhất tại Hoa Kỳ) gần hai chục năm qua. Sự gắn bó lâu dài này không chỉ vì tấm lòng yêu nghề (và thái độ thân thiện cởi mở) của ban biên tập mà còn vì chút tình riêng. Mỗi tuần Trẻ đều dành hẳn một trang báo, để trân trọng giới thiệu đến độc giả hai ba vị thương phế binh (Việt Nam Cộng Hòa) đang sống trong cảnh rất ngặt nghèo ở quê nhà. Nhìn hình ảnh đồng đội của mình đang ngồi trên xe lăn, hay nằm thoi thóp trong một gian nhà tồi tàn nào đó – lắm lúc – tôi không khỏi băn khoăn tự hỏi: “Liệu có còn ai nhớ đến những kẻ đã từng vì đời mà đi không vậy?


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.