Hôm nay,  

Đi Tù Cộng Sản

12/04/201400:00:00(Xem: 5914)
Nguyễn Ninh Thuận
(Trích Tập Truyện Dài "ĐỜI" của Nguyễn Ninh Thuận" - chưa ấn hành, Đoạn 1)

Ngày đau buồn của dân quân cán chính miền Nam ập đến. Một số ít được Mỹ đã rước đi, nhưng đại đa số những người còn lại, có kẻ anh dũng tự sát chết theo vận nước suy tàn. Người đảm lược, rủ nhau vào rừng sâu chiến đấu chống lại kẻ thù chung của dân tộc. Kẻ cùng đường tiến thối lưỡng nan, uất hận, đành gạt nước mắt, buông súng đầu hàng lũ giặc gian manh, rồi tiếp nối bị lùa vào các trại tù khổng lồ được trá danh trường " Học tập cải tạo " Hai chồng Đẹp, dù là Thiếu úy nên bị ghép vào thành phần " ngụy quân, ngụy quyền " nên phải ngoan ngoãn thi hành chính sách Cộng Sản đề ra. Thế là cơm đùm gạo bới theo lời chính quyền mới để đi mười ngày "cải tạo"!

Cả một cuốn phim Hai đi "học tập cải tạo" hiện ra trước mắt Đẹp...

…Hơn ba tháng nay, Đẹp ăn ngủ không yên, người phờ phạc đi. Nỗi lo lắng bồn chồn cứ tăng thêm mãi. Mấy chị em bạn cùng cảnh ngộ, có chồng đang " cải tạo " thường liên lạc trao đổi tin tức cho nhau. Tin xấu liên tiếp truyền ra không mấy thuận lợi cho các đấng phu quân. Đẹp thở dài và tự trách mình:

- Sao mình không xếp nhiều áo quần cho Hai, mà chỉ có vài bộ. Rồi thì không chuẩn bị cả đồ ăn khô cho chàng. Đồ dùng cá nhân thì thô sơ, không đầy đủ, tiền bạc cũng chỉ vài trăm. Ôi tất cả đều quá ít ỏi, lấy gì đề chàng tiêu xài đây?!

- Anh chỉ tập trung một tuần lễ, đâu cần tiền thế! Để ở nhà mà lo cho con cái. Em yên trí, khi anh về, sẽ ra chợ phụ giúp em mua bán làm ăn thêm...Hai âu yếm nói cùng vợ.

Cũng như bao người khác. Đã nhiều tuần lễ trôi qua mà Hai vẫn biền biệt chưa thấy tăm hơi. Không biết Hai bây giờ ra sao? Có bệnh tật gì không? Nghĩ đến đó, Đẹp thốt lên…

- Thôi chết rồi, Hai đau bao tử, lại đau đầu kinh niên, phải uống thuốc thường xuyên. Mình chỉ xếp vào hành lý mỗi thứ một lọ. Bây giờ thiếu thuốc, chàng sẽ ra sao? Ra sao và ra sao? Bao nhiêu câu hỏi đặt ra trong đầu óc Đẹp, như một bài toán không tìm ra đáp số, lạc vào khu rừng âm u đầy gai góc không tìm được lối ra....

Với mấy đứa con còn thơ dại và chân yếu tay mềm, Đẹp phải bươn chải làm thêm. Còn một ít tiền dành dụm, Đẹp mua máy may cũ, để may vá mong tăng thêm thu nhập. Nhưng với thời thế này, ăn còn không có để ăn, phải ăn độn khoai, sắn, bobo, lấy đâu ra tiền bạc mua vải vóc mà may mặc. Áo quần tốt xấu lần lượt còn ra hết chợ trời. Đồ gì đạc quý trong nhà, cũng đội nón ra đi không một chút lưu luyến tiếc thương. Bàn ghế tủ giường, thì dẹp quách đi cho đỡ vướng bận. Trãi chiếu nằm đất cùng kham khổ với "cụ Hồ", để góp sức xây dựng đất nước tiến nhanh, tiến mạnh lên Xã Hội Chủ Nghĩa!

Một ý nghĩ chợt lóe ra trong đầu Đẹp là phải bươn chải ra ngoài mua bán thêm... "Phi thương bất phú" mà! Nhưng phải bắt đầu ra sao đây? Vốn lâu nay không có kinh nghiệm với thương trường, phải học hỏi ! Nhưng học hỏi ai đây? Ai là người chịu dìu dắt Đẹp? Thế gian có câu: " Thà cho vàng, không ai dẫn đàng đi buôn ! " Làm Đẹp cảm thấy lo lắng quá. Một ý nghĩ mạnh dạn đến với Đẹp: "Không vào hang Hùm, sao bắt được Hùm con !"

Thế là Đẹp quyết định, hôm sau bắt đầu ra chợ trời Quận tập tễnh mua bán. Mới đầu không có vốn liếng, Đẹp lựa những áo quần, đồ đạt trong nhà ra làm vốn ban đầu. Vạn sự khởi đầu nan. Mua bán cũng lắm gian nan, chụp giựt, tranh giành... Không đơn giản như nàng thường nghĩ đơn sơ trong đầu óc...!

Việc mua bán biết bao là lọc lừa, gian xảo rập rình trước mắt. Miệng bằng tay, tay bằng miệng. Với bản tính hiền lành, thật thà, nhút nhát, mới đầu, Đẹp chịu biết bao là thua thiệt, cũng khóc lóc, cũng uất ức vì bị chèn ép này nọ đủ thứ!... Nhưng rồi, nghề dạy nghề, ngày qua ngày Đẹp cũng quen đi. Bây giờ Đẹp không sợ ai, chỉ sợ lẽ phải. Mình không gian manh, lọc lừa, dối trá được! Có thể đó cũng là một lợi điểm, mà phần đông không ai nghĩ đến. Với cô bán hàng thật thà, dịu dàng, cũng thu hút biết bao khách vào ra mua bán khá hơn người khác. Đó cũng là niềm an ủi cho Đẹp, nhưng đây chỉ là mua bán kiểu cò con, nên tiền kiếm được cũng vẫn eo hẹp. Cũng may cho Đẹp, thỉnh thoảng có những mối hời do các người chuẩn bị đi định cư nước ngoài do gia bảo lảnh và họ đã đem những áo quần còn tốt bán tháo bán đổ để chuẩn bị ra đi cho nhẹ gánh. Ngoài ra họ thấy cô bán hàng nhỏ nhẹ dễ thương nên có cảm tình và cho địa chỉ Đẹp đến nhà bán trọn gói những vật gia dụng ở nhà như bàn ghế tủ giường, nồi niêu soon chảo…Biết được hoàn cảnh thảm thương của Đẹp, họ còn giới thiệu bà con, bạn hữu sắp đi xa đến viếng gian hàng của Đẹp để mua bán. Cũng từ đó mức thu nhập buôn bán của Đẹp khá và cuộc sống dễ thở hơn…

Đẹp được tin, có " trại học tập " ở Long Giao, nàng rủ vài người bạn lên Long Giao xem hư thực ra sao? Đẹp cùng các bạn ăn mặc giả dạng giống như người đi buôn bán -kẻ bưng, người xách trái cây, bánh ú, kẹo v.v. chạy song song theo từng đội, từng toán các anh "học viên cải tạo" mời mua. Nhưng thực tế, nhóm của Đẹp chỉ tặng, chỉ biếu cho các anh ăn đỡ đói lúc nào hay lúc đó mà thôi, hoàn toàn không lấy tiền. Các anh đi ra lao động, gặp nhóm bán hàng nầy mừng lắm, nhưng chỉ biểu lộ ra ánh mắt, không ai nói một lời.

Nhìn họ tiều tụy, áo quần tả tơi, mặt mày hốc hác. Đẹp không sao cầm được nước mắt. Đẹp theo bạn lên Long Giao mấy lần, nhưng chưa lần nào may mắn được gặp chồng. Nếu không gặp các anh đi ra ngoài lao động, thì đứng ngoài hàng rào -bên xóm nhà dân, nhìn vào mấy dãy nhà xa xa, chỉ thấy thấp thoáng bóng dáng các anh -không rõ ràng. Đi không lại trở về không. Nỗi buồn chồng chất nhiều thêm. Gặp một số anh em ra lao động, Đẹp hình dung ra Hai cũng như thế kia? Với hình hài gầy yếu, áo quần bạc thếch, tóc râu xồm xoàm, đâu còn nét mạnh khỏe, hiên ngang ngày nào? Đẹp không làm sao gởi được thuốc, đồ ăn vào trại cho chồng. Nàng chán nản không đi Long Giao nữa, ở nhà chờ tin. Ngưu Lang Chức Nữ, mỗi năm còn được gặp nhau một lần, còn Đẹp thì biết đến bao giờ mới được gặp mặt chồng đây!?


Vài tháng sau, có chính sách của nhà nước cho gởi quà nuôi tù nhân bằng bưu điện. Phân vân mãi, Đẹp không biết gởi món nào, để lại món nào vì món nào Đẹp thấy cũng cần thiết cho Hai cả. Đẹp suy nghĩ " mình ở nhà tuy thiếu thốn, nhưng quây qua ra vườn hái nắm rau, cắt miếng bầu, miếng bí cũng nuốt trôi bữa ăn...trong tù Hai thiếu thốn đủ thứ... mình nên nhịn ăn nhịn mặc, tâp trung mua thức ăn gởi cho Hai...." Nhưng trên thực tế chỉ được phép gởi có 3 ký lô.

Một thời gian sau nghe tin tất cả đã chuyển trại. Đẹp phân vân lo "không biết bây giờ Hai đang ở trại nào đây? Bắc hay Nam?" Thắc mắc cứ lảng vảng trong đầu óc Đẹp. Ngày đêm, nàng mong tin chồng, để gởi quà hay được đi thăm nuôi. Thời gian trôi thật chậm càng làm buồn thêm. Ngày vui nhanh như tên bay, mà ngày buồn lại chậm chạp hơn rùa bò?!

Vật lộn với cuộc sống hàng ngày quá mệt nhọc. Việc mua bán ngày một khó khăn, kẻ bán ngày càng tăng thêm, người mua thì ngược lại. Là một người năng nổ, Đẹp không bó tay trước sự việc, nàng chuyển đổi đủ nghề, buôn đi bán lại... Phần lo kế sanh nhai, phần lo nuôi dạy con thơ, đêm về, lại trằn trọc không ngủ được vì thương nhớ Hai....

Thời gian cứ thế trôi qua chậm chạp. Với bao lo buồn, cực nhọc đè lên vai, Đẹp âm thầm chịu đựng trong cực khổ bữa đói bữa no...

Sáu tháng sau, một buổi sáng đẹp trời, Đẹp đang mua bán ngoài chợ, Chị Huyền có chồng cùng cảnh ngộ đi " học tập cải tạo ", chị ù chạy ra chợ kiếm Đẹp với nét mặt vui tươi hớn hở, chị vừa thở hỗn hển, vừa vồn vã nói:

-Đẹp ơi! Có tin mừng cho bồ nè! Có giấy phường khóm gởi đến nhà Đẹp, Huyền nhận hộ. Đẹp phải có mặt ở " Sóng Thần " đúng 2 giờ chiều nay để đón anh Hai về.

Đẹp mừng đến rơi nước mắt và run cả người." Có phải mình đang nằm mơ hay không? chồng mình được về đoàn tụ với gia đình sao! "

Đẹp vừa mừng, vừa lo. Mừng, vì được chồng về sớm, nhưng lại lo cho sức khỏe của Hai " Chẳng biết có phải vì Hai bị bệnh nặng nên mới được trại thả ra sớm như vậy không?!"

Mừng quá, Đẹp thu xếp việc mua bán đồ cũ, chuẩn bị về nhà và đón xe tới trại Sóng Thần để đón Hai về. Đẹp vội vã về nhà, nàng lật đật soạn giấy tờ tùy thân, tờ hộ khẩu. Quá xúc động, Đẹp lính quýnh, thay cái áo cũng không xong. Chị bạn phải phụ giúp mới được.

Đẹp bồn chồn lo lắng, suy nghĩ miên man. Xe chở mẹ con Đẹp đến trại Sóng Thần hồi nào không biết. Để giết thì giờ chờ đợi, Đẹp dẫn con đi xem triển lãm những vật dụng do chính tay các anh " học viên cải tạo " làm ra.

Đẹp tấm tắc khen ngợi các anh ' cải tạo ' “Các anh giỏi quá! Không có tay nghề, không có dụng cụ, nhưng với khối óc thông minh, bàn tay khéo léo, từ mảnh sắt vụn, những mảnh máy bay còn sót lại trong đống rác, họ đã tạo ra những vật dụng để dùng. Từ ván ép và với những sợi dây điện thoại mà các anh đã làm thành những cây đàn " guita ", chiếc lượt, cây trâm cài tóc khắc hình rồng bay phượng múa, hoa lá cành đủ hết! Họ tạo ra những cái chén, cái tô, cái hộp sáng choang, nằm chen chân với chiếc tàu bay, chiếc ghe, chiếc tàu được chạm trổ rất công phu. Chắc các anh đã để hết tâm trí vào đó, hầu giết chết thời gian dư thừa của những tháng ngày trong nhà tù. Họ đã gởi gắm tâm tư tình cảm của một người bại trận, phải buông súng " nhục nhã qui hàng ", không làm tròn bổn phận đối với quê hương, với dân tộc! "

Đẹp cảm thấy lòng mình xót xa thương những người tù " cải tạo "! Thủ tục làm lễ tha những người tù cải tạo xong xuôi, Đẹp hồi hộp chờ đón Hai nơi nhà chờ đợi, nàng tự nhủ thầm...

- Kìa! Ai như chồng mình đang chống gậy lụm cụm bước đi không vững? Trước kia, vốn tóc Hai đã muối tiêu nay càng ngã màu thêm... Mới chỉ có sáu tháng thôi mà Hai lại tiều tùy đến thế sao?

Thật vậy, Hai với thân hình ốm yếu, xanh xao, bạc nhược, đôi mắt lờ đờ không còn thần sắc, trông như ông lão tám mươi không bằng? Sau giây phút ngỡ ngàng, Đẹp định tâm nhìn kỹ thì quả thật, ông lão kia chính là Hai của Đẹp rồi! Đẹp nhào tới ôm chầm lấy người chồng thân tàn ma dại, mà nước mắt chảy dài trên má trước sự ngơ ngác của các con...

Hai được tha về trong đợt sớm nhất, Đẹp cứ thắc mắc hỏi hoài, nên được Hai cho biết:

-Trong lý lịch, Hai khai có mấy người anh bà con chú bác, năm 1954 tập kết ra Bắc, có người nay mang cấp bậc Thiếu tá, Trung tá. Nhưng thật ra họ nào có dám đứng ra làm giấy tờ bảo lãnh gì cho Hai đâu, vì họ sợ liên hệ, sợ trách nhiệm, sợ mất chức. Đủ thứ lý do để họ né tránh, không đoái hoài tới mình. Họ chỉ tìm đến nhà khoe cấp bậc, chức vụ để lòe bà con làng xóm thế thôi! Họ là những trái tim đã được "Đảng” rèn luyện chai đá, lạnh lùng như băng tuyết rồi! Đối với những con người nầy, họ hàng, làng xóm đừng mong nhờ cậy bất cứ một việc gì cả, đừng nói chi đến việc dính dấp tới "ngụy quân, ngụy quyền của chế độ cũ."...

Đẹp thoáng nhanh nghĩ "Ngoài việc họ chỉ biết chìa tay thu lấy, vơ vét của mọi người bằng đủ mọi mánh khóe, lọc lừa gian xảo, nhằm thu lợi cho mình chứ chẳng hề nghĩ gì về nhân nghĩa, tư cách, đạo đức làm người..."

Hai kết luận " có thể vì trong suốt mấy tháng ở trại tập trung, anh đau liên tục, bệnh này chưa hết lại phát sinh thêm bệnh khác. Mà bệnh nào cũng chẳng có thuốc men để trị ngoài "Thần dược Xuyên Tâm Liên" của chúng. Bệnh này nối tiếp bệnh kia, hành hạ thể xác Hai đến thật tiều tụy. Bọn cai tù sợ những người đau ốm như Hai chết trong "trường cải tạo", chúng sẽ bị dư luận lên án ngược đãi với "học viên cải tạo" nên mới thả Hai về với gia đình sớm như vậy thôi!"

Ở trong trại "cải tạo " quá khốn khổ, Hai mơ ước được về với gia đình. Nhưng khi được về nhà lại càng khốn khổ hơn vì bị công an Phường, Khóm theo dõi từng ngày, từng giờ!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.
Ông X. Nguyễn bị trục xuất vào sáng sớm của một ngày trong tháng Tư. Cuối ngày hôm đó, vào lúc 5 giờ chiều, cô K. Nguyễn bay về Sài Gòn. Cô đến phi trường Tân Sơn Nhứt sau chuyến bay trục xuất anh cô khoảng một ngày.“Khi đến Tân Sơn Nhứt, họ đưa anh tôi và mấy người bị trục xuất một lối đi đặc biệt để vào nơi làm thủ tục hải quan. Họ phỏng vấn, lăn tay, làm giấy tờ. Rồi họ đọc tên từng người, nếu có thân nhân, họ sẽ dắt ra cổng, bàn giao lại cho người nhà. Với ai không có thân nhân, nhưng có tên trong danh sách của Ba Lô Project (BLP) thì tình nguyện viên của nhóm sẽ nhận. BLP cho mỗi người một ba lô, trong đó có những vật dụng cá nhân cần thiết, một điện thoại có sim sẵn và $50”, cô K. kể.
Tôi có một người bạn viết lách văn nghệ. Chị cho rằng mình có chút tài nghệ, đủ để khi cần móc túi lấy ra xài. Chị không viết đều. Chỉ viết khi thích – đôi khi chị viết gửi vài tạp chí mạng, có khi chỉ viết để đó, không gửi ai. Chị sống trên căn gác nhỏ, gọi đó là "giang sơn sáng tác" của riêng mình. Mỗi ngày chị dậy lúc gần trưa, pha ly cà phê nguội, rồi mở máy tính. Có bài chị viết ngay sau ngụm cà-phê đầu tiên – vài chục phút là xong – gửi đi ngay rồi gập máy, đi ngủ tiếp. Có bài để ba năm hôm, không sửa gì cả, gửi đi như vậy. Tôi hỏi: “Sao không đọc lại?” Chị nhún vai: Lúc viết là thật nhất. Sửa nhiều, mất hồn. Tôi hỏi tiếp: Không sợ thiếu sót? Chị cười, lấy ngón tay chỉ lên bức thư pháp trên tường:“Tri túc giả phú” (Biết đủ là đủ).
Kể từ khi Donald Trump tái đắc cử Tổng thống, giới sáng lập và đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao tại Thung lũng Silicon – gồm các tỷ phú như Elon Musk, Jeff Bezos và Mark Zuckerberg – đã được xem là những nhân vật có ảnh hưởng quan trọng đối với chính quyền mới. Họ xuất hiện trong lễ nhậm chức của Trump và nhanh chóng đóng vai trò chính trong việc định hình các chính sách "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại". Với niềm tin mãnh liệt vào tiềm năng của công nghệ hiện đại, những nhà lãnh đạo này tin rằng họ có thể vận hành nó trong khuôn khổ một nền kinh tế thị trường tự do. Họ cổ súy cho sự phát triển không giới hạn của một hình thái tư bản tự do tuyệt đối và công nghệ có thể giải quyết hầu hết các vấn đề xã hội và quốc gia. Trong tầm nhìn của các cá nhân tiên phong công nghệ, họ muốn có vai trò lãnh đạo trong việc xóa bỏ các thủ tục hành chính phức tạp của nhà nước phúc lợi. Đó là hai điều kiện tiên quyết để tăng tốc cho các tiến bộ xã hội,


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.