Hôm nay,  

Cái Chết Của Tèo

03/09/201500:00:00(Xem: 7261)

Cuối cùng Lan cũng gọi Mẹ mình. Bên kia đường giây nghe tiếng quen thuộc, Lan nói nhỏ, “Mẹ ơi, thằng Tèo nó, nó bị…”

“Chuyện gì đó con? Sao con không nói tiếp”, Mẹ Lan tiếp.

Lan chậm rãi nói, “Dạ, nó…”

Lan nghĩ thầm trong bụng, “Làm sao giải thích cho Mẹ đây”. Thằng Tèo, có tội tình gì, cũng như bao thanh niên khác trong thành phố này, nó học đại học ra mà chưa có việc làm. Ở cái tỉnh lẻ có bé tí vậy đó, mà nó đến chỗ nào cũng đòi con số khủng, từ 70 “chai” (70 triệu) trở lên. Tèo là con của chú Tư, gia đình chú là bạn cũ của ba mẹ Lan, sau giải phóng hai cô chú quyết định về quê sống, cuộc sống ở quê bám vào ruộng đồng đầu tắt mặt tối gần hết cuộc đời mà không ngóc đầu lên được. Gia đình nghèo, cố gắng chạy vạy lắm đủ nuôi cho Tèo đi học nhưng học xong gia đình không còn tiền để đút lót kiếm việc nữa. Không kiếm được việc, cô người yêu cũng bỏ Tèo đi theo một anh chàng con nhà giàu ở xã khác. Ngay cái hôm cô gái nói lời chia tay thì Tèo chắc buồn đời, ăn mặc không được tươm tất vào quán lạ, ở đó có vài thanh niên khác, đang trong cơn men rượu, cho biết là thằng Tèo có cái mặt “đểu giả”, nên đánh cho một trận cho vui. Không biết đánh kiểu gì mà bị chấn thương sọ não, và phải đưa vào bệnh viện cấp cứu.

Buồn lòng, rồi Lan nghĩ, “Cái xã hội Việt Nam có khốn nạn không nhỉ? Bao nhiêu người vào bệnh viện mà vẫn nằm rên la lây lất, ai mà thiếu thủ tục ‘đầu tiên’ thì cũng khó bề trị liệu. Nhưng may cho thằng Tèo là nó đang nằm ngay trên băng-ca chờ đợi bác sĩ khám và chữa bệnh, mà cũng bị mấy thằng côn đồ quái đảng đó chạy đến bệnh viện dùng dao chém chết.” Làm sao giải thích cho Mẹ đây chứ, Lan tự hỏi lòng mình. Cái chết của thằng Tèo “lãng xẹt” cũng như những cái chết của một một số người trẻ gần đây mà làm nàng ám ảnh. Những điều thật vu vơ, nhỏ nhặt mà dẫn đến những vụ chém giết, sát nhân đến dã man trên một đất nước thanh bình mà nàng không thể nào hiểu nổi.

Nàng nhớ có lần, vì bức rức quá nên có đặt câu hỏi đến với người chú họ tên Lưu mà nàng tình cờ gặp lại hơn 3 năm nay qua facebook. Nàng hỏi Chú mình rằng, “Có phải đất nước Việt Nam lại vô cảm, thiếu tử tế đến thế?” Chú Lưu từ tốn trả lời qua tin nhắn facebook, “Có lẽ, những đứa trẻ đó sinh ra, lớn lên và được giáo dục trong môi trường không có nhân ái, lễ nghĩa, đạo đức... mà chỉ dạy toàn thù hận, máu xương, chém giết thì lớn lên làm sao trở thành những con người tử tế được.” Nàng nửa tin, nữa nghi, nhưng vẫn chưa thuyết phục lắm. Nàng lại hỏi, “Vậy chú có trải nghiệm qua xã hội của cháu đang ở chưa mà Chú biết?” Chú có kỷ niệm gì với quê hương không, chú kể cho cháu nghe với?

Chú Lưu lại tâm sự, “Có chứ, Chú là nhân chứng sống mà. Những năm xưa, mới 10 tuổi, đang học lớp 3, quê mình bị “Cách mạng” chiếm, gia đình phải ở với Cách mạng hơn 2 năm. Dưới sự giáo dục đầy căm thù, nhiều đứa sau này lớn lên đi theo “Cách mạng” và làm đúng như những gì đã dạy. Hàng đêm bọn chú được cho theo đám du kích học cách gài mìn đường bộ, đường xe lửa. Lâu lâu chứng kiến cảnh chúng nó xử tử một người mà chúng bắt được, cho là ác ôn, bằng mã tấu. Chúng đào một cái hố, cột nạn nhân vào cây cột, chém lìa đầu rồi đạp thây xuống hố, bọn chú lấy đất lấp lại. Có những đêm mùa đông mưa lạnh, đứng giữa trời rét run, nghe chúng dạy hận thù, mà lòng mình trơ như gỗ. Bọn trẻ đứng nhìn, vô cảm, có muốn khóc cũng không dám thút thít vì sợ cho là có tình cảm với kẻ thù. Hai năm trời sống trong vùng bị chiếm, ngày trốn dưới hầm vì sợ máy bay, đêm vào lớp chong đèn dầu, không học được một chữ gì ngoài những khẩu hiệu tuyên truyền trống rỗng. Khi quân đồng minh (Đại Hàn) qua giúp, quê miền núi của em được giải phóng, xuống Qui Nhơn thi đậu vào lớp 6 Cường Để dù trong hơn 2 năm chỉ tự học ở dưới hầm…

“Thiệt vậy sao Chú Lưu?” Lan hỏi.

“Đúng vậy đó con, bây giờ chú nghĩ lại những năm tháng tuổi thơ đó mà rùng mình. Vì quá quen với những cảnh xử tử khi còn nhỏ, chú không sợ nhìn người chết, chỉ sợ người sống có dã tâm. Phải chăng xã hội Việt Nam bây giờ có nhiều loại người như thế?”

Câu hỏi cuối trong lời tâm sự của Chú Lưu làm Lan như chợt tỉnh. Tự nhiên nàng cảm thông với người chú họ của mình. Những ưu tư, khắc khoải và u uất từ những năm tháng cũ mà chú phải chôn lấp nó. Chú cũng không muốn nói ra vì như có lần chú tâm sự, “Sợ chính quyền hành hạ người thân mình bên nhà không cần thiết. Chú lại cần phải về đó để thăm mồ mả tổ tiên, chứ đâu có dứt bỏ đi được. Nay hồi tưởng, nhìn lại sao thấy tuổi thơ mình kinh hoàng quá. Bây giờ sống trên xứ bình yên, hàng ngày đọc báo trong nước thấy tội cho người thân của mình. Bây giờ chú sống hết mình với tình yêu dành trọn cho đồng bào đói nghèo, bất hạnh. Lâu lâu, nhớ lại những ngày xưa, tưởng mình đã chai đá, nhưng ngược lại rất dễ mủi lòng. Có đôi lúc ngồi khóc một mình khi nhớ về chốn cũ. Kinh hoàng, đau khổ, hận thù...là thế nhưng dù gì đó cũng là quê nhà mình. Bám vào quá khứ để sống, để biết mình còn có gốc. Bạn bè, người thân họ vẫn đang sống ở đấy. Quên làm sao được hả con?”

\Đọc tới đây, Lan có chút nghèn nghẹn trong tâm hồn. Nhưng rồi, dòng chữ kết tiếp của chú Lưu, “Mong được một ngày quay về đó nhìn thấy những điều tốt đẹp hơn. Hay đây mãi mãi chỉ là giấc mơ?” Lòng Lan như nức nở, lau vài giọt nước mắt xót thương. Nàng cố gắng giữ bình tĩnh. Nàng xin phép chú rời facebook vì đêm đã khuya. Nói chuyện xong, nàng lại tự thắc mắc với chính mình,

“Sao Chú mình lạ nhỉ, lúc nào kết thúc cũng bằng một dấu chấm hỏi.”

“Quên làm sao được hả con?” Ôi một câu hỏi mà chính nàng cũng đang tìm kiếm khi chính mình là nhân chứng cho cái chết dã man của Tèo.

“Biết nói gì đây với Mẹ?”, “Biết làm sao đây?”, “Biết làm sao đây?” Lan thiếp dần trong giấc ngủ.

Bên đầu dây kia, Mẹ Lan không còn nghe được tiếp câu chuyện, nhưng nghe nhắc đến tên thằng Tèo, Bà không khỏi bàng hoàng, vui buồn chồng chất. “Tèo ơi!” Bà gọi tên con. Tự nhiên bà muốn được hôn thật sâu trên gò má của thằng Tèo.

Cát Sương

Đầm Sen, Một ngày tháng 8.

Ý kiến bạn đọc
03/09/201521:11:15
Khách
Cái chết của Tèo là kết quả "trăm năm trồng người" của Hồ chí Minh và ác đảng CSVN. Xác Hồ và ác đảng cần phải đem chôn càng sớm càng tốt.
Những điều thật vu vơ, nhỏ nhặt mà dẫn đến những vụ chém giết, sát nhân đến dã man trên một đất nước thanh bình mà nàng không thể nào hiểu nổi. Tin tức hàng ngày trên báo tại VN
- Chém chết người vì cái nhìn
- Sát hại 4 người vì vợ đòi tiền hàng xóm không được
- Hỗn chiến gây chết người vì va chạm trong chợ
- Bị 'cấm yêu', đặt mìn trả thù gia đình bạn gái
- Hạ sát nữ chủ nhà khi không được vào ăn nhậu
- Ném bom xăng khủng bố tinh thần mẹ vợ
- 'Đại ca' ở Phú Quốc đưa súng cho Tuấn Em bắn chết 2 người
- Hạ sát vợ trong nhà tắm
- Đang chạy xe, người đàn ông bị đâm tử vong
- Nghi án chồng đoạt mạng vợ rồi tự tử
- Em trai đốt lò bánh mì của chị, 4 người bị thương
- Biển thủ tiền ngân hàng, cá độ hàng trăm triệu đồng mỗi trận
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Chiều thứ Sáu, chúng tôi ăn trưa với một người bạn mới ở Huntington Beach. Không biết vì men bia hay vì chọn quán giữa một thành phố “đỏ”, câu chuyện đang nhẹ nhàng bỗng rẽ thẳng vào chính trường. Nhắc đến những gì xảy ra kể từ ngày tổng thống Trump nắm quyền sinh sát, cô bạn tôi đề cập đến vật giá leo thang, vừa lạm phát vừa thuế quan, kinh tế bất ổn, đời sống bất an… Anh bạn mới của chúng tôi nghe đến đây lên tiếng cắt lời: “Dẫu có thế, so với nhiều người, nhiều xứ khác, người Mỹ vẫn còn đang sống trong may mắn. Và chúng ta nên biết ơn điều đó.” Anh khiến tôi liên tưởng đến thuyết “dân túy tàn bạo”, được Jay Kuo nhắc đến trong bài báo mới đăng của Ông trên Substack tuần qua.
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.
Ông X. Nguyễn bị trục xuất vào sáng sớm của một ngày trong tháng Tư. Cuối ngày hôm đó, vào lúc 5 giờ chiều, cô K. Nguyễn bay về Sài Gòn. Cô đến phi trường Tân Sơn Nhứt sau chuyến bay trục xuất anh cô khoảng một ngày.“Khi đến Tân Sơn Nhứt, họ đưa anh tôi và mấy người bị trục xuất một lối đi đặc biệt để vào nơi làm thủ tục hải quan. Họ phỏng vấn, lăn tay, làm giấy tờ. Rồi họ đọc tên từng người, nếu có thân nhân, họ sẽ dắt ra cổng, bàn giao lại cho người nhà. Với ai không có thân nhân, nhưng có tên trong danh sách của Ba Lô Project (BLP) thì tình nguyện viên của nhóm sẽ nhận. BLP cho mỗi người một ba lô, trong đó có những vật dụng cá nhân cần thiết, một điện thoại có sim sẵn và $50”, cô K. kể.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.