Hôm nay,  

Lá thư từ Đức quốc

29/11/201507:33:00(Xem: 5513)

Lá thư từ Đức quốc
 
Nguyễn Quang

Chuyến xe buýt từ Munich đến Vienna, cũng như từ Bonn đến Augsburg, ngoài những dấu tích lịch sử của các thành phố với những vĩ nhân làm thay đổi thế giới như Hegel, Einstein, Luther…tôi để ý nhất là trên những cánh đồng không có bóng dáng người nông dân lam lũ như trên đất nước tôi. Đặc biệt những ngôi làng nhỏ cũng không có kẻ lang thang. Tôi được biết trong giờ làm việc, nếu có em bé nào ở tuổi đi học còn quanh quẩn ngoài đường sẽ bị phạt.


Trong các thành phố đều có lối dành riêng cho người đi bộ và đi xe đạp. Phương tiện giao thông thật tuyệt vời, như thành phố cổ Augsburg với hơn hai trăm ngàn dân nhưng cứ năm phút là có xe tàu điện, đến xe buýt, đưa đón du khách với giá thành rất thấp. Cả hệ thống xe lửa đến tàu cao tốc nối liền đến các thành phố lớn cùng 19 nước trong Cộng Đồng chung Âu châu.


Trên những con đường xa lộ rộng mênh mông với nhiều làn xe, song yếu tố môi trường như xuyên suốt trong công việc điều hành đất nước, rừng thoai thoải thẳng tắp hai bên như thông, dương xỉ, những loại cây gỗ quí lâu năm được chăm sóc một cách cẩn thận. Đặc biệt những tường cao không phải là bức tường Bá Linh, nhưng là bờ thành hai bên đường để bảo vệ rừng. Tôi gọi các nước Đức và Áo nơi tôi đi qua có nền văn minh “ngăn chận, bảo vệ”, nghĩa là nhằm chữa trị và cứu vớt môi trường chứ không phá rừng, triệt hạ rừng vô tội vạ của những quan tham trên đất nước tôi. Ở đây bạn muốn đốn hạ một cây nào đó dù bạn đã từng trồng cũng phải xin phép, cho dù trong thành phố hay tận rừng sâu.


“Cuộc đời là một sự chuyển tiếp và suy tàn” như tư tưởng của Nietzche. Nhưng nơi đây có sự suy tàn để tạo nên sự hình thành mới cho sự phát triển, còn trên quê hương Việt Nam từ ngày có bóng cộng sản với quy luật “phủ định của phủ định”, đã đưa dân tộc đến bờ vực thẳm tận căn. Có một điều kỳ lạ khi tôi đi qua thành phố sinh ra Karl Marx, ông tổ cộng sản nhưng không ai còn nhắc đến Mác, trong khi trên quê hương tôi chỗ nào long trọng nhất đều có bàn thờ về ông. Cũng không ai nhắc đến Hitler vì mọi người “cảm thấy đó là tội lỗi”. Trong khi tại Việt Nam như một phong trào giới trẻ tôn sùng Hitler và xem ông ta như biểu tượng trỗi dậy cho một dân tộc. Song trong tôi với mối ưu tư từ thẩm sâu ý hướng của thanh niên thiếu nữ Việt Nam là muốn có một cái gì mới, một sự thay đổi mạnh mẽ và thực tế đó là muốn tiêu diệt độc tài cần phải có nhất tâm quyết liệt hơn trong khi mọi người đang cầu xin “Lạy Trời cho thuận gió nồm…” cho đất nước con có được những Moise dẫn đường.


Không có cảnh sát giao thông ẩn núp, rình rập hai bên đường để hối lộ, tài xế đều biết tự kiềm chế vì luật là để phục vụ chính mình, từ Vienna trở lại Đức tôi không thấy ai bắn tốc độ cũng như ai là nạn nhân.


Tôi mới đi qua một phần bề mặt của nước Đức, nửa phía Tây, bên phía Đông tại Berlin có cả chợ Đồng Xuân của người Việt. Nửa phía Tây sâu đậm đức tin Công giáo, ngày Chủ Nhật là ngày của Chúa, nên phố xá, siêu thị đều đóng cửa, có nơi nghỉ từ ngày Thứ Bảy.


Nhưng ngày Chúa Nhật, có lẽ sau một tuần làm việc vất vả giới trẻ đang say ngủ nên từ Áo đến Đức, không có mấy bạn trẻ dự lễ trong nhà thờ, rất ít người đi lễ ngoại trừ những người già. Họ đang nhắm đến mục đích sau cùng của đời người về một tương lai bất tử trong một thế giới họ đã từng kinh qua đầy những cái dễ chết, thật vô thường.


Từ thành phố Augsburg nhớ về kinh thành Huế, nhà bảo tàng như ôn lại quá trình phát triển của một vùng trũng sình lầy, đến thời kỳ nông nghiệp qua các công cụ được rèn đúc để hỗ trợ nhà nông và ngày ngay thật thịnh vượng với mũi nhọn công nghệ thông tin, viết phần mềm, chế tạo các linh kiện hàng đầu trên thế giới.


Thành phố cũng mang đậm dấu ấn sự hình thành của Đạo Tin Lành, di tích về nơi Nhà cải cách Luther viết lại Kinh Thánh, gồm những bản văn, nơi hội họp và công bố… Chính nhờ sự kiện này, người dân Đức có bộ chữ viết thành văn hoàn thiện đến ngày nay.


Du khách sẽ được hướng dẫn thăm viếng nhiều ngôi thánh đường nguy nga với một khoảng cách rất gần có thể dạo bộ, mỗi thánh đường mang dấu ấn thiết kế lưu lại về một nền văn minh thuộc lối kiến trúc hoàn toàn Trung cổ, Phục Hưng, cận hiện đại… khác nhau. Và đặc biệt những nơi này đều có mộ các Thánh đã sống, đã tử đạo, đã thật sự cống hiến cho cư dân thành phố này. Tất cả xây dựng nên một nền tảng tinh thần của thành phố: Kính Chúa, yêu người và phục vụ con người bằng chính mạng sống của mình, đó chính là giá trị vĩnh hằng của Thành phố.


Mọi người sẽ rời thành phố cổ nhưng rất hiện đại về tư duy với Tòa Thị chính cổ xây từ năm 1600 và nay vẫn còn với sảnh đường dát toàn vàng khắc ghi những câu thời danh của các Linh mục, Giám mục, các Thánh lưu truyền.


Nhưng du khách sẽ kinh ngạc khi quan sát các thành phố của Đức, đó là khả năng tổ chức trật tự ngăn nắp. Nói cách khác, đó là óc khoa học của các nhà hành chánh, quản trị…đến người dân, như hình ảnh ở đâu cũng có thùng rác và người dân còn ý thức phân loại các thứ phế thải từ ngay trong mỗi gia đình đến đường phố, đó là rác thuần túy giấy hay rác có kim loại, rác sinh học…


Trở lại với Cung đình Huế, nếu có dịp thăm quan một vòng, du khách sẽ chứng kiến việc vứt rác bừa bãi trên khắp các nẻo đường hoàng cung. Và chắc chắn chúng ta sẽ tự hỏi văn hóa là nếp sống, nếp nghĩ…vậy người Việt có óc khoa học hay không?


Người Việt chúng ta luôn tô hồng cái bề dày của quá khứ lịch sử, nhưng liệu những tiềm năng đó có cho phép chúng ta tin rằng toàn dân tộc có thể vươn lên trong thời gian rất ngắn, hay mãi mãi những nghệ thuật dụng binh kiểu du kích, sẽ tạo nên con người tản mạc, nhỏ nhặt, ghen ghét, hận thù… cùng cách sống của người Việt mà lịch sử chỉ để ghi lại những cuộc đánh nhau. Để rồi kết quả, dù là công cụ hay vay mượn, chiến tranh có thể mang lại những gì văn minh nhất nhưng chiến tranh sẽ lấy đi tất cả những thứ gọi là văn minh.


Một nông dân Việt Nam ở tận vùng xa xôi hẻo lánh có đầu óc bảo thủ cố chấp, thật sự cũng không khác với một lãnh tụ cộng sản Hà Nội, tuy rằng bối cảnh, không gian và thời gian khác nhau  nhưng sự thể hiện cái bản chất là giống nhau.


Tình trạng bế tắc mọi mặt: chính trị, kinh tế, giáo dục, xã hội… của Việt Nam hiện nay giống như một vòng xích sắt quấn chặt lấy vận mệnh dân tộc. Để thoát ra được khỏi tình trạng này, chúng ta cần phải đột phá khâu xích nào trước hết? Đó chính là con đường dân chủ để người dân có thể trực tiếp bầu chọn những công dân gương mẫu, xứng đáng nhất tại mỗi địa phương đến trung ương. Chế độ độc tài cộng sản đã tước đoạt mất của nhân dân quyền cơ bản trọng đại này.


Trong khi đó, chính quyền của các nước văn minh xem đây như điều kiện tối ưu hàng đầu để phát triển.


Tôi có xem các sách toán giáo dục học sinh một cách trung thực, không lồng vào những nội dung tuyên truyền cho các mục tiêu chính trị dẫn đến một nền giáo dục dạy con người tàn ác, mất nhân tính như bắn chết một lính Mỹ, một đồng minh khác…cộng lại là hai, hệ quả đưa đến việc gieo mầm giết người đối với các em bé từ tuổi thơ.


Ngày nay tại Việt Nam, chỉ cần một cái nhìn bị cho là “nhìn đểu”, nạn nhân có thể bị truy sát đến cùng và cái chết là đích đến như đã giết được một lính Mỹ ẩn sâu trong tiềm thức trước đây tại học đường. Giết một người chưa đủ, giết cả gia đình nạn nhân trở nên phổ biến tại Việt Nam hiện nay. Tại Bình Phước, Nguyễn Hải Dương, 24 tuổi, bị gia đình người yêu phản đối, đã giết sáu người trong gia đình, kể cả người y từng yêu, chỉ có một em bé chưa tới hai tuổi được tha mạng.


Trên cả hai bình diện nền tảng để phát triển, khoa học và đạo đức, kể từ ngày chủ nghĩa cộng sản thâm nhập vào đây, đã dẫn đưa cả một dân tộc đến vực thẳm của thứ ngụy khoa học và đạo đức giả.


Niềm tự hào của người Đức là thích giúp đỡ người khác, nhất là sự đúng giờ, nói lên năng lực của bạn trong công việc.


Chúng tôi có may mắn đặt chân xuống phi trường Frankfurt, khi lần đầu tiên đến nước Đức, một trung tâm thương mại, tài chánh với dân số chưa đến 800 ngàn dân cư, nhưng có bề dày 800 năm lịch sử tổ chức các hội chợ thương mại, và hiện nay là trung tâm địa lý của Liên hiệp Âu châu.Địa điểm chính tổ chức các hội chợ là Messe Frankfurt nằm ở ngay trung tâm với không gian triển lãm rộng 578.000 mét vuông và một Trung tâm Hội nghị.

.

Ngoài ra Frankfurt còn là nơi đặt trụ sở của Cơ quan Bảo hiểm và Cơ quan Hưu bổng Âu châu cũng như Trung tâm Trọng tài Quốc tế, cùng sự hiện diện của các công ty như DBV-Winterthur, ARAG, AMB Generali và R+V Versicherung cũng đặt trụ sở tại đây.

Nhưng Frankfurt không chỉ có chứng khoán, cổ phiếu và tiền tệ, chính nơi đây là trung tâm đầu não của hệ thống công nghệ sinh học, dược phẩm tự động công nghiệp trong một khu vực có 5, 52 triệu dân năng động.

Phần lớn hành khách đến Frankfurt rồi đổ ra đến các khu vực thuộc Liên hiệp Âu châu vì nơi đây có hệ thống tàu hỏa Deutsche Bahn với hơn 170 chuyến tàu cao tốc mỗi ngày đến mọi miền của châu Âu.

Một phi trường tấp nập nhất thế giới, thuận lợi trong giao thương gồm cả những chuyến bay đến Hàn quốc, Thượng Hải, sân bay cách trung tâm thành phố 13 km. Nếu các bạn có dịp vào Google Maps và xem bản đồ phi trường gồm hai sân ga số 1 và 2, rồi đường dẫn đến nơi đổ taxi, cũng như bên dưới tầng hầm dẫn đến đến các ga tàu điện S-bahn thật tiện lợi nhưng nếu bạn không có người hướng dẫn, hay đã nghiên cứu trước, sẽ rất dễ lạc lối ở một nơi quá hiện đại, khi chúng ta rời khỏi máy bay vào nhà nhà ga như đang hành trình đến một thế giới khác.

Trong một thành phố cực kỳ văn minh, nhưng các bạn cũng phải có tiền mặt, kể cả tiền xu vì với các dịch vụ như taxi, xe buýt, mua cà phê hay thức ăn nhanh, nhất là ở các máy bán hàng tự động.

Tất nhiên các thẻ tín dụng Mastercard và VISA được chấp nhận rộng rãi, và nhiều cửa hàng cũng chấp nhận thẻ American Express. Nhưng nếu các chi phí dưới 20 âu kim, bạn phải để ý thường phải thanh toán bằng tiền mặt.

Nét đặc trưng của văn hóa Đức là chào hỏi, dù chưa quen nhưng gặp nhau bất cứ nơi đâu mọi người đều nói lời chào nhau, họ coi trọng sự trung thực, thẳng thắn, nhưng mọi người đều biết giới hạn trong sự kiềm chế vì thân mật quá sẽ bị xem là suồng sã.

Khác với quê hương tôi, Việt Nam, khách sạn, nhà trọ, nhà nghỉ rất được ưa chuộng với nhiều người, thậm chí cho thuê tính tiền theo giờ. Người Đức ít thích ở khách sạn, ngoại trừ những du khách nhỡ đường. Ngay tại trung tâm Frankfurt có khách sạn bốn sao Manhattan với các dịch vụ văn phòng và quán bar phục vụ ngày đêm.

Bạn cũng có thể lên tầng thứ 53 của tòa nhà Main Tower để ngắm toàn cảnh thành phố Franfurt từ ban mai đến chiều về của một thành phố không ngơi nghỉ. Và bạn hãy thưởng thức một ly rượu vang trắng, đặc sản của Đức như bạn đã đồng hành bằng chính sức cần lao với người dân Đức.

Bên cạnh rượu vang trắng đỏ, có lẽ du khách vẫn thích các loại thịt như xúc xích bò hấp, chân giò heo và thịt sườn heo miếng to.


Nhà báo tàng, đó là đặc trưng của nền văn hóa Đức, từ một thành phố nhỏ xa xôi tôi cũng thấy có nhà bảo tàng cơ khí gồm nông cơ với những dụng cụ nông nghiệp thô sơ đến hiện đại trong công cuộc chinh phục thiên nhiên của con người. Ở nước tôi cũng đầy dẫy các nhà bảo tàng nhưng là để giết nhau và cổ xúy việc giết người.


Và nơi đây để tìm hiểu về một trong những nền mỹ thuật châu Âu đẹp nhất với lịch sử 700 năm, hãy đến Bảo tàng Staedel. Vừa kỷ niệm 200 năm thành lập vào năm nay, bảo tàng trưng bày các tác phẩm thuộc trường phái cổ điển của Vermeer, Rembrandt và Botticelli, các tác phẩn hiện đại của Degas, Monet và Picasso, và các bức tranh đương đại của Francis Bacon, Gerhard Richter và Yves Klein,


Từ một thành phố cổ nhưng tư duy hiện đại đến thành phố văn minh nhất nhì hành tinh, chúng ta không khỏi đặt lại vấn đề phát triển cho dân tộc mình. Đó có phải là sự tản mạc, phân tán, chụp giựt nhằm thu lợi cá nhân nhỏ nhặt thiếu sự đồng bộ thuộc phạm vi chiến lược nhắm đến toàn vùng hay cả quốc gia.

Ngay như sự chia tỉnh cũng để lại những trang sử buồn, cán bộ cấp cao hàng tỉnh giành nhau từng cái bàn, chiếc ghế…thậm chí phục kích để cướp lại tài sản như chuyện chia làm hai tỉnh Quảng Ngãi và Bình Định trước đây, chận đánh nhau trên đèo Cù Mông khi đoàn xe chở tài sản được chia  trở về phương Bắc.

Người dân rất lơ là với phát triển của cộng đồng trong quan niệm “nhà nước no”. Không có mối dây quan hệ tự nguyện giữa nhân dân và nhà nước, ngoài sự cưỡng bức. Và thật sự sẽ không có sáng tạo khi con người không có tự do. Khoa học không nhằm phục vụ con người nhưng chú tâm cho các mục tiêu chính trị, như lý luận “ba ký lô lá khoai mì bằng ký thịt bò”. Và câu chuyện ngày xưa, dưới chế độ cộng sản bao lâu chúng còn tồn tại vẫn “vũ như cẩn”.

Với cộng sản, chỉ có chủ trương chứ không có chính sách, nên con tắc kè có thay đổi màu thời cái đảng cộng sản cũng chỉ có một mục tiêu duy nhất là bảo vệ sự tồn tại của chúng, hà tất không thể và không bao giờ cho sự phát triển của đất nước.

.

Kết luận: chỉ có phương cách duy nhất để phát triển cho Việt Nam hôm nay là toàn dân xuống đường bất bạo động để xây dựng một chế độ mới văn minh: Dân chủ, Tự do và Nhân quyền được tôn trọng. Và trước tiên chúng ta phải phá tan những cái không tôn trọng để được tôn trọng.


Nguyễn Quang


.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.
Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.