Hôm nay,  

Đa Thê Ngay Ở Mỹ

29/11/201700:00:00(Xem: 9675)
TT Thành, WA

 
Trước đây khi nghe ai nói có chuyện đa thê ở Mỹ này tôi liền cươì lớn và nói là, thôi đi ông, thôi xạo vừa vừa chứ!  Mới hôm qua đây tôi mới thấy là mình đúng là “ ếch ngồi đáy giếng … Mỹ”!

Số là mỗi ngày tôi thường vào thư viện để lên internet để xem tin tức, đọc và trả lời emails.  Lần nào tôi cũng đi đến góc thư viện nơi những người hảo tâm đến bỏ những sách báo cũ mình đã đọc rồi để người khác tìm đọc.  Hôm đó tôi thấy có một chồng nguyệt san rất uy tín của Hội Điạ lý Quốc gia, National Geographic Society, tôi liền xem qua coi có số nào có đề tài mình thích đọc không.  Mắt tôi sáng lên khi tìm thấy số tháng Hai năm 2010, có bài viết với tựa đề là “Polygamy in America” (xin tạm dịch là “Đa thê ở Mỹ”) do ký giả Scott Anderson và nữ nhiếp ảnh gia Stephanie Sinclair bỏ ra cả năm trời sống trong cộng đồng của giáo phái này cung cấp chính xác với những hình ảnh và dữ liệu.  Nhìn hình bìa của một trưởng lão giáo phái tám mươi tám tuổi tên Joe Jessop chụp với năm bà vợ và 46 đứa con và 239 [hai trăm ba mươi chín] cháu chắt, tôi đem về đọc ngay.

Trước tiên xin phép được nói sơ qua về giáo phái cho phép đa thê này.  Trong khoản những năm 1840 thì giáo chủ sáng lập ra “đạo Mormon” ( Latter-Day Saints  hay LDS) [người Việt ta có người gọi là “”đạo Mặc môn”) tên là Joseph Smith  ở tiểu bang Utah với chủ trương đa thê để theo lời dạy của Bề  Trên là  cưới nhiều vợ  để  “nhân nhân số, làm sinh sôi con người trên trái đất.”  Sau đó ông Smith bị những người chống đối giết chết.  Người giáo chủ kế tiếp là ông Brigham Young có 5 người vợ và 57 đứa con.  Vì bị luật pháp cấm đoán và có biện pháp mạnh nên đạo Mormon từ bỏ chế độ đa thê.  Tuy nhiên có một nhóm tín đồ ly khai và thành lập chi phái gọi tên là Fundamentalists Latter –Day Saints hay FLDS ( xin tạm dịch là Những Người nồng cốt của các Vị Thánh Ngày sau) và vẫn giữ chế độ đa thê.

Vai trò của đàn ông trong cộng đồng của giáo phái này rất khiêm nhường kém hẵn so với các bà.  Trong một gia đình có ba bà thì bà thứ nhứt lo việc nấu ăn, bà nhì lo dạy học cho con cái (trẻ con thường được dạy học tại nhà không đến trường), bà thứ ba thì lo việc may vá.  Phụ nữ ăn mặc rất giản dị và theo cung cách cổ kính, váy dài tới gót, không kiểu cọ, tóc thì phía mái trước chảy bồng ngược lên phía trên theo kiểu thời xưa.  Trẻ con cũng ra đồng trồng trọt, không cho xem tv, không ăn qùa vặt và không bị ảnh hưởng bởi những xu hướng của xã hội bên ngoài.  Họ có tinh thần tương trợ rất cao.  Đám tang của một người sẽ được cả ngàn người đến dự dù đó là đám của một trẻ em.  Đám tang của người vợ đầu của giáo chủ Merril Jessop có đến năm ngàn tín hữu đến dự tại Colorado City.  Họ cùng giúp nhau xây dựng một căn nhà mới từ nền đến nóc chỉ trong một ngày.  Có người chỉ trích lối sống này là “lạc hậu”, là thụt lùi và bị áp lực chi phối của những người cầm đầu.  Nhà cầm quyền đã từng bố ráp trang trại tên là FYX Ranch của giáo phái này và giải tán  cộng đồng ở đó. Giáo chủ kế tiếp là ông Merille Jessop đã từng tuyên bố là: “Tuân theo luật đa thê để xây dựng Vương Quốc của Thượng Đế.”  Ở cộng đồng Hilldale Colorado, các tín đồ sinh sống bằng việc tự trồng các loại cây ăn trái, có người sống bằng nghề điều hành khách sạn hay làm việc trong các nhà máy chế tạo.


Trong cộng đồng kép kín này và theo chế độ đa thê này người đàn bà chấp nhận vai trò của mình vì theo họ thì  “đây là thử thách của Bề Trên” để họ vượt qua sự ganh ghét và lòng kiêu hãnh đối với các bà vợ khác của chồng mình.  Tuy nhiên không phải là không có sự xung đột ngấm ngầm trong nội tâm của họ.  Dù vậy rất hiếm có người ly khai khỏi cộng đồng này để ra ngoài xã hội.  Lý do là họ đã quen cách sống và sinh hoạt vốn được tổ chức chặt chẽ của cộng đồng giáo phái.  Người “bỏ đạo” khi ra ngoài xã hội sẽ bị đặt vào vị thế như bị lạc vào một hành tinh khác vì không quen với những  lề lối và qui luật của xã hội bên ngoài.  Họ sẽ không biết cách nào để tìm việc vì thiếu khả năng chuyên môn.  Có người, theo tác giả bài khào cứu, còn chưa biết cách cân bằng tạp chi phiếu ngân hàng là như thế nào!

 Ông bà  ta thường nói là: “Một vợ nằm giường lèo, hai vợ nằm chèo queo, ba vợ thì ra chuồng heo mà nằm!”  Câu này nếu đem ra áp dụng cho các “sư phụ có râu dê” của giáo phái đa thê này này thì coi như là sai bét!  Tôi tự nhủ là dù cho mình nay sức yếu , tuổi già, tài chánh eo hẹp nhưng thế nào cũng rán một ngày nào đó đế viếng thăm cộng đồng đa thê này.  Tôi sẽ tìm cách gặp các “sư phụ” để học bí quyết làm sao có được nhiều vợ vì có lẽ các ông này đã tìm được phương thuốc hay hơn toa thuốc của vua Minh Mạng ta!  Dù có thế nào đi nữa thì khi nằm liệt giường sẽ có được mấy bà xúm nhau khóc và mầy chục đứa con, hàng lới cháu chắt quỳ mọp kế bên.  Nghỉ ra cho cùng thì có thể nói là giáo phái này đã thực hành đúng như lơì các cụ đã từng xác định là “trai năm thê bảy thiếp, gái chính chuyên chỉ có một chồng”.  Ở khía cạnh này ta thấy tư tưởng Mỹ và Việt đã tay bắt mặt mừng, tâm đầu ý hợp  gặp nhau, có phải vậy không các bạn.  Hồi tối đêm qua mình còn nằm chiêm bao là đã “lên lớp” bà xã là : “ Em thấy không? Mỹ mà họ còn cho có nhiều vợ nữa đó!”  Bả liền nhéo bắt đùi non của mình một cái đau thấu trơì và nói: “Đừng có già mà ham!  Có mình tôi mà ông lo chưa xong bổn phận …bộ muốn lên chầu Trời  sớm phải hông!?”

Nếu bạn nào cùng tuổi và có cùng… chí hướng như mình thì xin liên lạc ngay với mình  đề chúng ta cùng “hành hương” đến miền cực lạc của các “sư phụ” kẻo trể!  Bởi vì:

Trăm năm nào có là bao

Chỉ có một vợ uổng đời nam nhi. /.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.
Ông X. Nguyễn bị trục xuất vào sáng sớm của một ngày trong tháng Tư. Cuối ngày hôm đó, vào lúc 5 giờ chiều, cô K. Nguyễn bay về Sài Gòn. Cô đến phi trường Tân Sơn Nhứt sau chuyến bay trục xuất anh cô khoảng một ngày.“Khi đến Tân Sơn Nhứt, họ đưa anh tôi và mấy người bị trục xuất một lối đi đặc biệt để vào nơi làm thủ tục hải quan. Họ phỏng vấn, lăn tay, làm giấy tờ. Rồi họ đọc tên từng người, nếu có thân nhân, họ sẽ dắt ra cổng, bàn giao lại cho người nhà. Với ai không có thân nhân, nhưng có tên trong danh sách của Ba Lô Project (BLP) thì tình nguyện viên của nhóm sẽ nhận. BLP cho mỗi người một ba lô, trong đó có những vật dụng cá nhân cần thiết, một điện thoại có sim sẵn và $50”, cô K. kể.
Tôi có một người bạn viết lách văn nghệ. Chị cho rằng mình có chút tài nghệ, đủ để khi cần móc túi lấy ra xài. Chị không viết đều. Chỉ viết khi thích – đôi khi chị viết gửi vài tạp chí mạng, có khi chỉ viết để đó, không gửi ai. Chị sống trên căn gác nhỏ, gọi đó là "giang sơn sáng tác" của riêng mình. Mỗi ngày chị dậy lúc gần trưa, pha ly cà phê nguội, rồi mở máy tính. Có bài chị viết ngay sau ngụm cà-phê đầu tiên – vài chục phút là xong – gửi đi ngay rồi gập máy, đi ngủ tiếp. Có bài để ba năm hôm, không sửa gì cả, gửi đi như vậy. Tôi hỏi: “Sao không đọc lại?” Chị nhún vai: Lúc viết là thật nhất. Sửa nhiều, mất hồn. Tôi hỏi tiếp: Không sợ thiếu sót? Chị cười, lấy ngón tay chỉ lên bức thư pháp trên tường:“Tri túc giả phú” (Biết đủ là đủ).


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.