Hôm nay,  

Đa Thê Ngay Ở Mỹ

29/11/201700:00:00(Xem: 9666)
TT Thành, WA

 
Trước đây khi nghe ai nói có chuyện đa thê ở Mỹ này tôi liền cươì lớn và nói là, thôi đi ông, thôi xạo vừa vừa chứ!  Mới hôm qua đây tôi mới thấy là mình đúng là “ ếch ngồi đáy giếng … Mỹ”!

Số là mỗi ngày tôi thường vào thư viện để lên internet để xem tin tức, đọc và trả lời emails.  Lần nào tôi cũng đi đến góc thư viện nơi những người hảo tâm đến bỏ những sách báo cũ mình đã đọc rồi để người khác tìm đọc.  Hôm đó tôi thấy có một chồng nguyệt san rất uy tín của Hội Điạ lý Quốc gia, National Geographic Society, tôi liền xem qua coi có số nào có đề tài mình thích đọc không.  Mắt tôi sáng lên khi tìm thấy số tháng Hai năm 2010, có bài viết với tựa đề là “Polygamy in America” (xin tạm dịch là “Đa thê ở Mỹ”) do ký giả Scott Anderson và nữ nhiếp ảnh gia Stephanie Sinclair bỏ ra cả năm trời sống trong cộng đồng của giáo phái này cung cấp chính xác với những hình ảnh và dữ liệu.  Nhìn hình bìa của một trưởng lão giáo phái tám mươi tám tuổi tên Joe Jessop chụp với năm bà vợ và 46 đứa con và 239 [hai trăm ba mươi chín] cháu chắt, tôi đem về đọc ngay.

Trước tiên xin phép được nói sơ qua về giáo phái cho phép đa thê này.  Trong khoản những năm 1840 thì giáo chủ sáng lập ra “đạo Mormon” ( Latter-Day Saints  hay LDS) [người Việt ta có người gọi là “”đạo Mặc môn”) tên là Joseph Smith  ở tiểu bang Utah với chủ trương đa thê để theo lời dạy của Bề  Trên là  cưới nhiều vợ  để  “nhân nhân số, làm sinh sôi con người trên trái đất.”  Sau đó ông Smith bị những người chống đối giết chết.  Người giáo chủ kế tiếp là ông Brigham Young có 5 người vợ và 57 đứa con.  Vì bị luật pháp cấm đoán và có biện pháp mạnh nên đạo Mormon từ bỏ chế độ đa thê.  Tuy nhiên có một nhóm tín đồ ly khai và thành lập chi phái gọi tên là Fundamentalists Latter –Day Saints hay FLDS ( xin tạm dịch là Những Người nồng cốt của các Vị Thánh Ngày sau) và vẫn giữ chế độ đa thê.

Vai trò của đàn ông trong cộng đồng của giáo phái này rất khiêm nhường kém hẵn so với các bà.  Trong một gia đình có ba bà thì bà thứ nhứt lo việc nấu ăn, bà nhì lo dạy học cho con cái (trẻ con thường được dạy học tại nhà không đến trường), bà thứ ba thì lo việc may vá.  Phụ nữ ăn mặc rất giản dị và theo cung cách cổ kính, váy dài tới gót, không kiểu cọ, tóc thì phía mái trước chảy bồng ngược lên phía trên theo kiểu thời xưa.  Trẻ con cũng ra đồng trồng trọt, không cho xem tv, không ăn qùa vặt và không bị ảnh hưởng bởi những xu hướng của xã hội bên ngoài.  Họ có tinh thần tương trợ rất cao.  Đám tang của một người sẽ được cả ngàn người đến dự dù đó là đám của một trẻ em.  Đám tang của người vợ đầu của giáo chủ Merril Jessop có đến năm ngàn tín hữu đến dự tại Colorado City.  Họ cùng giúp nhau xây dựng một căn nhà mới từ nền đến nóc chỉ trong một ngày.  Có người chỉ trích lối sống này là “lạc hậu”, là thụt lùi và bị áp lực chi phối của những người cầm đầu.  Nhà cầm quyền đã từng bố ráp trang trại tên là FYX Ranch của giáo phái này và giải tán  cộng đồng ở đó. Giáo chủ kế tiếp là ông Merille Jessop đã từng tuyên bố là: “Tuân theo luật đa thê để xây dựng Vương Quốc của Thượng Đế.”  Ở cộng đồng Hilldale Colorado, các tín đồ sinh sống bằng việc tự trồng các loại cây ăn trái, có người sống bằng nghề điều hành khách sạn hay làm việc trong các nhà máy chế tạo.


Trong cộng đồng kép kín này và theo chế độ đa thê này người đàn bà chấp nhận vai trò của mình vì theo họ thì  “đây là thử thách của Bề Trên” để họ vượt qua sự ganh ghét và lòng kiêu hãnh đối với các bà vợ khác của chồng mình.  Tuy nhiên không phải là không có sự xung đột ngấm ngầm trong nội tâm của họ.  Dù vậy rất hiếm có người ly khai khỏi cộng đồng này để ra ngoài xã hội.  Lý do là họ đã quen cách sống và sinh hoạt vốn được tổ chức chặt chẽ của cộng đồng giáo phái.  Người “bỏ đạo” khi ra ngoài xã hội sẽ bị đặt vào vị thế như bị lạc vào một hành tinh khác vì không quen với những  lề lối và qui luật của xã hội bên ngoài.  Họ sẽ không biết cách nào để tìm việc vì thiếu khả năng chuyên môn.  Có người, theo tác giả bài khào cứu, còn chưa biết cách cân bằng tạp chi phiếu ngân hàng là như thế nào!

 Ông bà  ta thường nói là: “Một vợ nằm giường lèo, hai vợ nằm chèo queo, ba vợ thì ra chuồng heo mà nằm!”  Câu này nếu đem ra áp dụng cho các “sư phụ có râu dê” của giáo phái đa thê này này thì coi như là sai bét!  Tôi tự nhủ là dù cho mình nay sức yếu , tuổi già, tài chánh eo hẹp nhưng thế nào cũng rán một ngày nào đó đế viếng thăm cộng đồng đa thê này.  Tôi sẽ tìm cách gặp các “sư phụ” để học bí quyết làm sao có được nhiều vợ vì có lẽ các ông này đã tìm được phương thuốc hay hơn toa thuốc của vua Minh Mạng ta!  Dù có thế nào đi nữa thì khi nằm liệt giường sẽ có được mấy bà xúm nhau khóc và mầy chục đứa con, hàng lới cháu chắt quỳ mọp kế bên.  Nghỉ ra cho cùng thì có thể nói là giáo phái này đã thực hành đúng như lơì các cụ đã từng xác định là “trai năm thê bảy thiếp, gái chính chuyên chỉ có một chồng”.  Ở khía cạnh này ta thấy tư tưởng Mỹ và Việt đã tay bắt mặt mừng, tâm đầu ý hợp  gặp nhau, có phải vậy không các bạn.  Hồi tối đêm qua mình còn nằm chiêm bao là đã “lên lớp” bà xã là : “ Em thấy không? Mỹ mà họ còn cho có nhiều vợ nữa đó!”  Bả liền nhéo bắt đùi non của mình một cái đau thấu trơì và nói: “Đừng có già mà ham!  Có mình tôi mà ông lo chưa xong bổn phận …bộ muốn lên chầu Trời  sớm phải hông!?”

Nếu bạn nào cùng tuổi và có cùng… chí hướng như mình thì xin liên lạc ngay với mình  đề chúng ta cùng “hành hương” đến miền cực lạc của các “sư phụ” kẻo trể!  Bởi vì:

Trăm năm nào có là bao

Chỉ có một vợ uổng đời nam nhi. /.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.