Hôm nay,  

Paris, Nước Và Chuột

03/02/201800:00:00(Xem: 5922)
Nguyễn Thị Cỏ May

 
Nước Lụt Hỏi Thăm Bạn


Ai lên nhắn hỏi bác Châu Cầu,

Lụt lội năm nay bác ở đâu?

Mấy ổ lợn con rày lớn, bé?

Vài gian nếp cái ngập nông, sâu?

Phận thua, suy tính càng thêm thiệt,

Tuổi cả, chơi bời hóa sống lâu.

Em cũng chẳng no mà chẳng đói,

Thung thăng chiếc lá, rượu lưng bầu.

 
Nguyễn Khuyến
 

Nhiều bạn bè ở xa coi TV thấy cảnh Paris bị nước ngập vội ới nhau hỏi thăm bạn, nhà cửa có bị chìm dưới nước không. Hết lòng cảm kích tình bạn. Rất may, Paris tuy bị nước ngập nhưng tình trạng hãy còn khà hơn ở những vùng nắng ấm của Miền Nam. Nơi đây, nước ngập mà còn bị lũ, đất sụp, rất kinh hồn.

Dân Paris bảo nhau nay là lần thứ ba của nửa thế kỷ sau này, Paris bị nhận chìm dưới nước. Sau nhiều tuần mưa liên tiếp, nước sông Seine dâng cao 5m 95. Cơ quan Phòng lụt (Vigicrues) của chánh phủ chờ đợi mực nước sông Seine sẽ lên tới đỉnh 8m để đứng lại và hạ xuống nhưng điểm cao nhứt đã đạt sáng Thứ Hai vừa qua. 2 con sông chảy qua Paris và vùng Paris là sông Seine và sông Marne cũng làm ngập lụt những thành phố nằm dọc bờ sống ngoài Paris. Chánh quyền loan báo có 240 thành phố bị ngập làm cho 1500 người phải di tản. Tại phía Tây Paris, từng trệt của nhiều tòa nhà biến mất dưới nước hoàn toàn và người dân phải sử dụng thuyền thay cho xe hơi. Một phụ nữ nhìn thấy trong garage vài con vịt từ đâu tới đang bơi lội thay cho xe hơi của bà. Trong khi đó các công ty tàu du lịch ở Paris bị thiệt hại khá nặng do lưu thông trên sông Seine bị tạm cấm. Nhiều cơ sở văn hóa ở Paris gần sông Seine chuẩn bị đối phó với tình trạng ngập lụt. Bảo tàng viện Louvres, Orsay, Nghệ thuật Trang trí, 2 khu vực của Thư viện quốc gia, đóng cửa. Cả Điện Elysée, Dinh Tổng thống, cũng trong tư thế có thể di tảng về lâu đài Vincennes ở ngoại ô phía Đông Paris.

Những trận lụt thế kỷ

Nếu mực nước sông Seine đã đạt đến 8,20m như mong đợi ở cuối tuần rồi thì trận lụt đầu năm nay sẽ chiếm kỷ lục của 50 năm qua, chỉ đứng sau năm 1910 mà thôi.

Tháng gìêng 1910 là trận lụt lớn nhứt của thế kỷ. Trong Paris, có 20000 tòa nhà, ngoại ô có 30000 ngôi nhà bị nước ngập, 150000 nạn nhơn.

Đường phố Paris, không phải xe cộ qua lại, mà thuyền bè chở người di chuyển và cập thềm nhà làm bến đưa đón người.

Nước trào lên miệng cống và cuồn cuộn cuốn đi trên các đại lộ, nhà ga lớn như Sint Lazare. Cả dinh Thủ tướng, từng hầm cũng ngập nước. Ngày 28/01/1910, mực nước sông Seine lên tới 8,62m.

Thành phố phải mất nhiều tháng để phục hồi. Métro ngưng hoạt động dài hạn. Sự thiệt hại to lớn, tính theo tiền euros ngày nay, có thể lên tới từ 1, 5 tỷ đến 2 tỷ (theo Tòa Đô chánh Paris). OCDE (Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế) ước tính nếu ngày nay một trận lụt ở tầm cở như vậy, sự thiệt hại sẽ lên tới 30 tỷ euros.

Năm 1924, nước sông Seine dân cao rất nhanh, tới 7,32m, nhưng lại rút xuống cũng mau. Khu vực tháp Eiffel bị ngập nước. Đường xe lửa chạy vào Paris biến thành kênh rạch. Ghe thuyền di chuyển được trong lúc xe lửa ngưng hoạt động.

Cuối tháng 1/1955, sông Seine lại dâng nước lên cao tới 7,12m nhưng không làm thiệt hại nặng thành phố nhờ những biện pháp phòng chống đã được chuẩn bị sẵn từ sau trận lụt vừa qua.

Qua tháng giêng 1982, sông Seine và cả những chi nhánh Loing và Yonne, mực nước lên cao 6,18m, nhưng không gây thiệt hại nặng nhờ đã có bìện pháp phòng lụt bảo vệ thủ đô.

Sau cùng là trận lụt mùa xuân năm 2016, mực nước sông Seine lên tới 6,10m. Vài trạm Métro như Saint-Michel, Cluny-Sorbonne, Austerlitz và Javel đóng cửa. Thư viện Quốc gia, Bảo tàng viện Louvres, Orsay phải di chuyển những tài liệu lưu trữ dưới hầm. Về thiệt hại, có 4 người chết và 24 người bị thương và cả tỷ euros.


Lụt và mưa làm mất đi nét lãng mạn cố hữu của Paris

Mấy hôm nay, du khách ngoại quốc tới Paris than phiền không thể đi dạo doc bờ sông Seine được vì nước ngập. Nhìn xuống sông Seine chỉ thấy nước trắng xóa một màu, không có du thuyền chở khách, với tiếng nhạc, tiếng người hướng dẫn giới thiệu từng điểm lịch sử của Paris cho du khách. Trên đường phố chỉ thấy đây đó những màu áo mưa xanh, đỏ của du khách.

Thường không riêng gì du khách, cả dân Paris cũng thích, vào buổi sáng, tới bên cạnh Cầu Mới (Pont-Neuf – Tên Cầu Mới nhưng đó là cây cầu xưa nhứt Paris, xây từ giữa thế kỷ XVI), ngồi uống café, ăn điểm tâm, thì tuyệt. Không còn gì thú vị hơn. Nhưng nay, nếu muốn làm như vậy thì phải chịu lội xuống nước.

Công viên dưới dạ cầu, gần nhà thờ Notre-Dame, nay không còn là nơi cô dâu, chú rể cùng họ hàng đưa nhau tới chụp hình, quay phim kỷ niệm ngày hạnh phúc trong đời, mà chỉ có đàn vịt tung tăng bơi lội thỏa thích.

Một thanh niên đến từ  Sydney, Australie, đứng nhìn bờ sông Seine, nói với người bạn bên cạnh “Cách đây 2 năm, chúng tôi làm lễ kỷ niệm đám cưới của chúng tôi, cùng ngồi trên băng, uống Champagne, ăn Camembert (Fromage) nhưng nay mọi kỷ niệm như biến mất dưới nước!”

Một du khách khác, áo mưa, đầu đội kết, tự chụp hình với Cầu-Mới làm kỷ niệm chuyến viếng thăm Paris. Ông khôi hài “Ở Nam Phi, chúng tôi hơn 4 triệu người đang thiếu nước. Ở đây dư thừa nước. Thật là bất công quá. Làm sao tôi có thể đem hết nước này về chia lại cho bà con của tôi?”.

Mưa và ngập lụt chẳng những làm mất vẻ đẹp thơ mộng của Parìs mà còn làm thiệt hại nặng nề về mặt kinh tế. Theo Tổ Chức Hợp Tác Và Phát Triển Kinh Tế (OCDE), dựa theo những kết quả nghiên cứu, thì ngập lụt có thể gây tổn thất từ 1, 5 tới 58, 5 tỷ euros, mất 400000 công ăn việc làm.

Nước ngập, chuột ra mặt

Không phải «cháy nhà ra mặt chuột” mà ngập lụt, chuột chạy ra khắp nhìều nơi trong Paris. Nhơn viên đổ rác của Paris đã phải la hoảng khi kéo thùng rác, thấy chuột lúc nhúc trong thùng rác. Ở Quận VII là một quận sang trọng của thủ đô (nơi có trụ sở Quốc Hội và nhiều cơ sở quan trọng), thử mở nắp mươi thùng rác 600 l, thùng nào cũng lúc nhúc chuột ở trong đó. Có lẽ vì nơi đây gần sông Seine. Nhơn viên Sở rác quay phim để báo động chánh quyền Paris Một nhơn viên, lúc kéo thùng rác, bị chuột phóng ra, bám vào cổ, vào tay cắn.

Trông con nào cũng mập ú. Nếu ở Việt nam, chắc chắn sẽ không có chuyện báo động chánh quyền mà chuột này sẽ được đem tới các quán  nhậu để làm thành nhiều món hấp dẫn đãi dân nhậu.

Paris vẫn bị nạn chuột khuấy phá nhưng chưa đạt tới mức này. Dân Paris coi báo thấy cảnh chuột như vậy, ai cũng lo sợ. Sở vệ sinh gom chuột lại và đem đi đốt, khử trùng.

Chánh quyền cho biết từ một năm nay, chuột trong Paris, ở khắp các quận, tăng trưởng rất mạnh. Nhứt là những quận nằm dọc theo sông Seine. Paris đã dành 1, 5 triệu euros cho chương trình diệt trừ chuột, làm sạch thành phố, thay thùng rác công cộng không nắp bằng thùng rác có nắp nhưng nhà chuột vẫn không giảm. Thảm hại hơn là chuột ngày càng không còn sợ và né tránh người nữa.

Một nhơn viên Sở Vệ sinh Paris giải thích hiện tượng chuột là do hang ổ của chúng bị ngập lụt nên chúng chạy ra tìm nơi sanh sống tạm. Khi nước rút sẽ là lúc để bài trừ. Nhưng một người khác có quan điểm trái ngược: “Ông sẽ thấy điều gì sẽ xảy ra khi nước rứt. Theo tôi, lúc đó sẽ không khác gì một thứ chiến tranh, máu đổ, thịt rơi. Tất cả chuột sẽ chạy lên”.

Thành phô Paris cam kết sẽ quyết tâm làm sạch thành phố, bảo đảm đời sống an lành cho dân.

Nguyễn Thị Cỏ May

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.
Ông X. Nguyễn bị trục xuất vào sáng sớm của một ngày trong tháng Tư. Cuối ngày hôm đó, vào lúc 5 giờ chiều, cô K. Nguyễn bay về Sài Gòn. Cô đến phi trường Tân Sơn Nhứt sau chuyến bay trục xuất anh cô khoảng một ngày.“Khi đến Tân Sơn Nhứt, họ đưa anh tôi và mấy người bị trục xuất một lối đi đặc biệt để vào nơi làm thủ tục hải quan. Họ phỏng vấn, lăn tay, làm giấy tờ. Rồi họ đọc tên từng người, nếu có thân nhân, họ sẽ dắt ra cổng, bàn giao lại cho người nhà. Với ai không có thân nhân, nhưng có tên trong danh sách của Ba Lô Project (BLP) thì tình nguyện viên của nhóm sẽ nhận. BLP cho mỗi người một ba lô, trong đó có những vật dụng cá nhân cần thiết, một điện thoại có sim sẵn và $50”, cô K. kể.
Tôi có một người bạn viết lách văn nghệ. Chị cho rằng mình có chút tài nghệ, đủ để khi cần móc túi lấy ra xài. Chị không viết đều. Chỉ viết khi thích – đôi khi chị viết gửi vài tạp chí mạng, có khi chỉ viết để đó, không gửi ai. Chị sống trên căn gác nhỏ, gọi đó là "giang sơn sáng tác" của riêng mình. Mỗi ngày chị dậy lúc gần trưa, pha ly cà phê nguội, rồi mở máy tính. Có bài chị viết ngay sau ngụm cà-phê đầu tiên – vài chục phút là xong – gửi đi ngay rồi gập máy, đi ngủ tiếp. Có bài để ba năm hôm, không sửa gì cả, gửi đi như vậy. Tôi hỏi: “Sao không đọc lại?” Chị nhún vai: Lúc viết là thật nhất. Sửa nhiều, mất hồn. Tôi hỏi tiếp: Không sợ thiếu sót? Chị cười, lấy ngón tay chỉ lên bức thư pháp trên tường:“Tri túc giả phú” (Biết đủ là đủ).


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.