Hôm nay,  

Las Vegas 2019 Countdown

13/01/201900:05:00(Xem: 6178)

  

Las Vegas 2019 Countdown
 

Ngự Thuyết

  

            Năm nay chúng tôi tham dự, hay đúng hơn, đi xem người Mỹ đón Giao Thừa Tây tại Las Vegas. Nghe nói Las Vegas lạnh lắm – thời tiết quá biến đổi – chúng tôi mang theo nhiều áo ấm, có cả găng tay và khăn quàng cổ.

Đi từ Orange County, chúng tôi trôi theo dòng xe như dòng sông chảy nhanh trên xa lộ 15 North. Mới 5 giờ chiều trời đã tối. Dòng xe trước mặt lẫn trong bóng đêm biến thành vô vàn chấm đỏ nối đuôi nhau dài bất tận; dòng xe chạy ngược chiều, cũng dài không kém, đèn pha chiếu sáng cả núi, rừng, sa mạc, truông, trảng và đèo. Thỉnh thoảng gặp dăm ba thị trấn đèn sáng choang nằm trùm lên trên những triền đồi, những thung lũng. Sau gần 4 tiếng, chúng tôi chạy qua mấy toà nhà tắm trong ánh sáng nhiều màu. Nếu gọi Las Vegas là căn cứ địa đầu não thì những tòa nhà sòng bạc này là những tiền đồn, những chuông báo động. Trông cũng rất “đáng nể”.

9 giờ tối chúng tôi đến. Chúng tôi đã đặt phòng ngủ tại Khách Sạn Cosmopolitan trước một tuần lễ, nếu không, giá phòng ngủ sẽ rất cao, hoặc cũng có thể không còn phòng trống vào dịp Countdown này.  

            Vào những cuối tuần, Las Vegas luôn luôn đông nghẹt. Năm nay, Tết dương lịch nhằm Thứ Ba, cộng thêm ngày bắt cầu là Thứ Hai, thế là có được một cuối tuần trọng đại nhất và kéo dài đến bốn ngày. Cho nên không biết cơ man nào là du khách và du khách, xe cộ và xe cộ, tràn ngập mọi khách sạn, sòng bạc, hang cùng ngõ hẻm.

Trên mặt đường, xe cộ liên miên chạy khít nhau, không chạy nhanh nổi, rồi đứng, rồi chạy tiếp, theo nhịp đèn xanh, đèn đỏ, đèn vàng nhấp nháy lia lịa. Chẳng khác những con bọ hung khổng lồ bò rù rờ. Trên lề đường người ta chen nhau xuôi ngược như kiến cỏ. Đa số kéo va li bánh lăn hăm hở đi nhanh từng dòng, rồi vào những khách sạn như kiến vào hang, rồi tới những quầy tiếp tân ghi danh, nhận chìa khóa, rồi kéo ngang qua vô số sòng bạc, vang dậy những tiếng rì rầm, xì xào, tiếng leng keng của máy chém – máy kéo cần chém con bạc như chém chuối – tiếng kêu thét lên khi có người trúng lớn. Cuối cùng những bầy kiến bò vào các thang máy, rồi bò lê trên những hành lang dài trước khi chui vào tổ, vào phòng riêng, mất hút.

            Trước khi đi Las Vegas tôi có chuyện trò với vài người bạn cũ. Sực nhớ thời còn làm công tác tìm việc cho người tỵ nạn. Một hôm thấy một nhà hàng Ý có đăng quảng cáo “Cần người làm”, tôi chọn ba “học trò” trẻ tuổi, khá tiếng Anh - hai từ Việt Nam, và một từ một nước có cái tên dài khó nhớ nên tôi phải nhớ, nước Cộng Hoà Xô Viết Xã Hội Chủ Nghĩa Kazakh. Chủ Nhà Hàng mời chúng tôi ngồi chờ phỏng vấn tại một góc phòng. Thực khách không đông lắm, nhưng chúng tôi chờ gần một tiếng, không một ai ngó ngàng tới. Tôi biết có nơi đăng quảng cáo cần người để tỏ ra ta đây làm ăn khấm khá nhưng thật ra đang xuống dốc. Quảng cáo chỉ để dụ người ta tới ăn thôi, chứ đâu có cần thêm người làm. Nhà hàng này thuộc loại đó chăng?

Tôi định đứng dậy xách xe chở họ đi tìm việc nơi khác, thì một “học trò” Việt Nam lanh trí hiến kế:

“Thầy trò mình hùn tiền lại gọi 4 ly cà phê. Tụi nó phải tới phục vụ. Rồi thầy tuỳ cơ ứng biến.”

“Ý kiến hay,” tôi trả lời. “Nhưng có bao nhiêu đâu mà hùn với hạp. Được, để đó tôi bao.”

“Cám ơn thầy. Không phải tụi tui sợ thầy tốn tiền, nhưng hùn mới hên. Em có kinh nghiệm đó.”

Có lẽ anh chàng này muốn từ chối khéo lòng “đại bác” của tôi chăng, tôi nghĩ, nhưng tôi không nói gì thêm. Quả đúng thế. Cuối cùng, sau khi bưng cà phê cho chúng tôi, xét đơn, và phỏng vấn một cách vui vẻ, ngắn gọn, chủ nhà hàng thuê hai trong ba người.

Nay tôi đi Las Vegas đón giao thừa, chắc sẽ ghé sòng bài. Đánh bài có hên xui, vậy  phải có chút dị đoan. Thử bắt chước người học trò, “hùn mới hên”. Tôi gạ gẫm ba ông bạn già. Với tôi nữa là bốn người. Thật ra “hùn mới hên” chỉ là cái cớ. Tôi đã sớm biết số tiền ít ỏi trong túi của tôi đem chọi với Las Vegas có khác gì mang trứng chọi đá, mang muối bỏ bể. Thêm chút “bổi”, họa may. Cái dã tâm ấy của tôi bị mấy người bạn có sạn trong đầu thấy rõ, nên chẳng ai chịu nghe tôi. Hay là thôi vậy. Không hơi sức đâu nữa để cháy túi hoài.

Thế là tôi cho cả nhà biết lần này lên đây tôi chỉ để coi Countdown, không “thử thời vận” nữa. Mọi người trố mắt nhìn tôi ngạc nhiên, nhưng cũng hoan nghênh nhiệt liệt, để tôi nằm yên trên giường xem TV, lục tục kéo nhau đi hết. Trước khi đi, nói sẽ mang thức ăn về, hơi trễ trễ. Tô phở Kim Long, hay mì vịt tiềm, hay bò lúc lắc, hay sushi? Tôi cà khịa, Mỗi thứ một chút.

Khi không còn ai, tôi ngồi dậy, đến đứng bên cửa kính dày. Từ lầu tầng 53 nhìn xuống dưới xa tít. Xe cộ di chuyển chậm chạp trông như kiến bò, những con đường dọc ngang trông như những sợi len lấp lánh, ánh sáng nhiều màu nhấp nháy của những tòa nhà trông như đám bụi cây trong rừng cháy lốm đốm. Xem chán, tôi lại coi TV. Nào tổng kết về tình hình thế giới; về chính trị, kinh tế, quân sự, ngoại giao; về các môn thể dục thể thao đủ loại; về ông Đỗ Năng Trâm chu mồm lên án những Fake News Tin Thất Thiệt; vân vân; và ngủ quên.

Tỉnh giấc nhìn quanh ngơ ngác, mình ở đâu đây? Phòng vắng teo. Nhổm dậy, mặc thêm áo ấm, đến bấm thang máy xuống tầng trệt. Vào toa lét rửa tay rửa mặt không phải để cho tỉnh táo chuẩn bị “ngồi bàn”, mà là để thoải mái đi nhiều vòng ngắm nghía thiên hạ điên khùng vùi đầu vào những cuộc sát phạt trong khi đã biết chắc mình sẽ lãnh đủ. Lãnh sẹo chứ không phải lãnh tiền. Không. Đã bao lần đi Las Vegas đều bị cháy túi, lần này quyết sẽ không “Đóng Tiền Điện.”

Đến một bàn Black Jack thấy còn hai ghế trống, tôi dừng lại vịn tay vào lưng một ghế trống đứng xem. Cái kiểu đánh bài bằng mắt. Tôi đứng khá lâu, mỏi, đổi chân trụ nhiều lần. Thấy thế, cô chia bài mỉm cười mời tôi ngồi. Tôi bảo chỉ coi thôi, không đánh. Không sao, cô đáp, trước sau gì  anh cũng đánh, tôi biết. Đã thế tôi ngồi lên ghế xem thử “ai thắng ai”, nghĩa là tôi có sẽ đánh bài như cô ta tiên đoán hay không. Cuối cùng, khỏi phải nói, tôi không thắng. Ngứa mắt, ngứa tay, một thua. Cháy túi, hai thua. Đúng ra, chưa cháy hết túi. Quân tử phòng thân.

Tôi đã để dành một ít tiền tới Quầy Hàng Ăn Uống. Những con bạc nghiệp dư thua bạc trăm, bạc nghìn, không tiếc, thì tiếc chi vài ba chục đô la lận lưng để gọi một lon bia và một dĩa thịt nguội. Có chết đi nữa cũng không làm con ma đói. Đánh ăn, dĩ nhiên tiêu rộng; đánh thua cũng không hà tiện từng đồng, từng cắc như khi không đánh. Las Vegas cực lực khai thác cái tâm lý  quái chiêu đó, tôi ngẫm nghĩ.

Nhìn vào đồng hồ tay, mới gần 11 giờ. Còn hơn một tiếng nữa, giao thừa.

Tôi định trở về phòng, nhưng nghĩ bụng chẳng còn ai trên đó. Thức ăn đem về như đã dặn? Cũng không cần nữa. Thì mình hãy thoát ly khỏi cái Casino đầy mộng mị này. Hãy ra ngoài trời nhập vào hàng triệu người đang đổ xô đón giao thừa. Nhân viên khách sạn cho biết đi ra thì dễ và mau, trở vào thì khó và lâu. Tôi hỏi tại sao. Nhe răng cười, tại vì ra rải rác kẻ trước người sau, thong thả; vô, khuya lạnh, lại cùng một lúc, kẹt cứng.

Mặc, tôi cứ đi.

Người ta đông nghẹt, cái lạnh nhờ thế có giảm dù tôi không kịp về phòng lấy găng tay và khăn quàng cổ. Tôi đi như mộng du, không dùng đến thị giác, thính giác, chân bước đều như máy theo hấp lực của dòng người bất tận. Đi những đâu không cần biết. Đi đã bao lâu cũng không cần hay.

Bỗng những tràng nổ vang rền, pháo bông lác mắt. Dòng người, không ai bảo ai, đứng khựng lại, mặt ngửa lên trời nhìn. Đồng hồ chỉ đúng số 12. Tiếng reo mừng trồi lên trụt xuống vang vang như sóng biển gầm, Happy New Year! Happy New Year! Nhiều cặp ôm nhau hôn say sưa, nghiến ngấu. Những chú bé con đầu đội mủ giấy sặc sỡ, những cô bé con đầu mang vương miện đính kim cương giả, tất cả đều ngậm tu huýt thổi tè tè đinh tai điếc óc. Trên nhiều quầy rượu lộ thiên, ông già bà cả chồm vào nhau cụng ly tới tấp. Trong khi đó pháo bông tiếp tục nổ và bay lồng lộng lên không trung từ các sân thượng của nhiều khách sạn lớn như Whynn, Aria, MGM, Ceasar Palace, New York New York ... Những hạt tuyết thật nhỏ vờn vờn, loang loáng.

Sau đúng 8 phút, tiếng nổ bỗng cùng một lúc rộ lên ầm ầm dồn dập, pháo bông bỗng loé lên nhiều màu, vút lên cao ngất. Rồi đột nhiên im bặt, tắt ngấm. Bầu trời đêm được trả lại cái mênh mông, thăm thẳm.

Lạnh. Sau 2 giờ sáng tôi mới vào được trong khách sạn.

 

Chúng tôi bàn với nhau chốc nữa phải trở về Cali sớm. 4 giờ sáng phải lên đường. Bằng không, có khi xe kẹt trên xa lộ suốt ngày.

Kéo va ly dọc theo hành lang dài để đến thang máy, tôi suýt cán một cô đầm trẻ tuổi đang nằm trước cửa lớn bên ngoài một phòng ngủ. Cô ngủ say. Chắc cô này quên mang theo chìa khóa phòng. Chắc cô này đi với bồ bị cho ra rìa. Hay cũng có thể cô là nàng tiên ngủ trong rừng người phàm. Có sao không?

Chúng tôi đều thiếu ngủ, có người còn nồng hơi rượu, thay nhau lái xe, chạy trên xa lộ 15 South. Trên xa lộ, thỉnh thoảng thấy một chiếc xe đậu sâu trong mép đường. Lại anh chàng hay cô nàng nào đó đang say xỉn, nhưng còn biết rằng lái xe trong tình trạng như thế rất nguy hiểm, đành cho xe nằm nép bên đường ngủ mê mệt.

Sắp tới “tiền đồn” Buffalo Casino cách Las Vegas khoảng 30 dặm. Đèn sáng rực. Thế nào cũng có người thù dai, thua tiền tại Las Vegas thì ghé Buffalo gỡ gạc. Biết đâu đổi chỗ đánh lại thua nhiều hơn nữa.

Qua khỏi Buffalo một quãng ngắn, nhìn phải, tôi ngạc nhiên thấy ba, bốn dòng sông xanh chảy kế nhau. Ô, không phải, mà là những tấm lợp nhà dùng năng lượng mặt trời (Solar panels) sắp xếp kế tiếp nhau. Chạy hơn 10 phút mới qua hết những “dòng sông” đó, có nghĩa là chiều dài của nó hơn 10 dặm. Chưa sáng mà những “dòng sông” đã hấp thụ ánh mặt trời toả ra màu xanh lam. Đến Trạm Kiểm Soát nằm giữa Nevada và California, không thất ai cả. Say rượu ngủ quên? Tết nhất, thông cảm.

Chạy tiếp. Đường vắng và êm. Nhìn trước, sau, không thấy xe Cảnh Sát, rồi nhìn kim chỉ tốc độ: quá số 90. Vậy là hơn 150 cây số một giờ. Gần đến Barstow, chợt nhìn xéo qua trái mắt đập vào hàng trăm chiếc xe tăng màu cát vàng nhạt, rồi phía phải tiếp theo lại là một số khá nhiều xe bọc thép cũng màu cát vàng. Sắp đánh nhau to? Có lẽ không phải. Chợt nhớ khi vào Thủ Đức, làm sinh viên sỹ quan, cánh tay đeo huy hiệu có dòng chữ “Cư An Tư Nguy”. Phải rồi, nước Mỹ hùng cường sống trong hoà bình cũng phải đề phòng chiến tranh. Hay là lính Mỹ hào hiệp lo canh chừng cho đám người hành lạc xây sòng.

Chạy hơn ba tiếng bỗng thấy mệt và buồn ngủ. Chúng tôi chăm chú nhìn những bảng hiệu bên xa lộ tìm một thành phố nào đó ghé lại nghỉ một chốc uống ly cà phê nóng cho ấm bụng. Hồi nãy sớm quá cũng chưa kịp điểm tâm. Kìa, một thị trấn lạ hoắc, Rancho Cucamonga.

 

Thị trấn vắng teo. Vắng lạ lùng. Chúng tôi từ từ cho xe chạy qua nhiều khu phố tìm quán xá. Đường sá trống trải. Không một bộ hành nào trên lề đường. Không một chiếc xe nào trên mặt đường. Ngoài chúng tôi ra. Các quán hàng đều đóng cửa. Nhà của cư dân cũng Thâm nghiêm kín cổng cao tường. Ở trong xe cửa đóng kín, tôi đoán gió nhiều. Những ngọn gồi, ngọn cọ, ngọn liễu, ngọn thông đu đưa giạt về một phía. Gió như thế này, nếu tràn qua vườn chuối ở quê nhà, thì còn gì nữa. Tôi ngẫm nghĩ. Một tiếng nói từ băng ghế sau, Thành phố bỏ hoang chắc. Một người khác góp ý, Có lẽ hôm nay mồng một Tết, thành phố ngủ nướng. Thì tiếng hát rất nhỏ, một bài hát của Trịnh Công Sơn, cũng từ băng ghế sau vẳng lên lọt vào tai tôi:

           

            Một hôm bước qua thành phố lạ

            Thành phố đã đi ngủ trưa     

            ...

            Nhiều khi bỗng như trẻ nhớ nhà

            Từ những phố kia tôi về

 

Tiếng hát buồn. Lời ca cũng không vui. Cái buồn hay lây, man mác không gian.

Tôi dò trên cell phone tìm được tiệm cà phê Starbucks duy nhất có mở cửa. Chúng tôi đến đó ngay. Bước xuống xe. Lạnh làm lập cập hai hàm răng, làm hơi hà ra thành khói; gió làm xiêu xiêu người. Chúng tôi bước vội vào tiệm. Hình ảnh đầu tiên, hai cặp thanh niên nam nữ ngồi ngủ, đầu gục, hai tay ôm choàng lấy cái mặt bàn tròn nhỏ. Lại chờ Countdown rồi thức suốt đêm chứ gì. Lại rượu nhiều vào. Lại đậu xe ngoài kia, đậu cho đến chiều, mới lấy lại sức đấy nhé. 

Khi rời quán để vào xa lộ 15 South tiếp tục con đường trở về Orange County, tay vô tình mò vào túi chiếc áo ấm mặc bên ngoài, tôi móc ra được một tấm thẻ nhựa. Đấy là cái chìa khoá phòng ngủ của khách sạn Cosmopolitan mà tôi quên trả lại cho bàn tiếp tân. Tôi bần thần nhìn tấm thẻ. Phải chi mình có thể lái xe quay ngược lại, chạy trên xa lộ 15 North, đến lại khách sạn đó, mở cửa cái phòng ấy ở tầng 53. Thì vui biết mấy! Buồn biết mấy! Muốn níu thời gian lại hay sao? Muốn trở về với 2018? Một năm nữa hẵng countdown? Ôi, 2019.

                             1/2019

   

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.