Hôm nay,  

Thân Phận Nhược Tiểu

14/03/202500:07:00(Xem: 2962)
 
Than phan nhuoc tieu 01

Một bệnh viện nhi đồng tại thành phố Mariupol, Ukraine sau khi bị Nga không kích vào ngày 9 tháng 3 năm 2022.(Photo: www.en.wikipedia.org)

 
Trong thế giới đấu tranh sinh tồn của loài vật, chuyện cá lớn nuốt cá bé là điều không thể tránh khỏi. Nhưng trong xã hội loài người ngày nay dù đã bước vào thiên niên kỷ thứ ba hơn hai thập niên và được mệnh danh là thời đại văn minh tiến bộ vượt bực vẫn không thiếu chuyện kẻ mạnh ăn hiếp người yếu trong mối quan hệ giữa người với người. Tình trạng mạnh hiếp yếu còn diễn ra khốc liệt hơn trong mối quan hệ ở cấp quốc gia: nước lớn bắt nạt hay xâm lăng nước nhỏ.

Ở đây cũng xin giải thích một chút về cách dùng chữ nhược tiểu trong tiêu đề của bài viết này. Chữ nhược tiểu dùng trong bài này hoàn toàn không có ý nghĩa đánh giá tiêu cực về quốc gia được đề cập đến. Chữ nhược tiểu dùng trong bài này là để chỉ cho sự yếu kém về quân sự và kinh tế so với những nước mạnh về quân sự và kinh tế đi xâm lược. Sự yếu kém về quân sự và kinh tế không đồng nghĩa với sự yếu kém về quyết tâm và đồng lòng bảo vệ đất nước của quốc gia bị xâm lược. Ngược lại, cuộc chiến tại Ukraine hiện nay và Việt Nam cách nay nửa thế kỷ cho thấy tinh thần quả cảm của dân và quân của hai dân tộc này thì chẳng yếu kém chút nào cả trước kẻ thù xâm lược.
         
Xin nhớ rằng, vào ngày Nga xâm lược Ukraine, 24 tháng 2 năm 2022, Mỹ đã đề nghị chở Tổng Thống Zelenskyy ra khỏi Ukraine để được an toàn, nhưng ông Zelenskyy nói một câu để đời rằng, “Tôi cần đạn dược, không phải một chuyến chở đi [đào thoát]” (I need ammunition, not a ride). Câu nói mang đầy sức mạnh quyết tâm của một nhà lãnh đạo dám chết cho quê hương tổ quốc của mình.

Câu nói này của TT Zelenskyy khiến tôi nhớ đến câu nói cũng đi vào lịch sử Việt Nam của Đại Tướng Trần Hưng Đạo vào thời nhà Trần. Vào năm 1285, khi vua Nguyên sai Thái Tử Thoát Hoan đem đại quân xâm lược Đại Việt và tiến vào Thành Thăng Long, Thượng Hoàng Trần Thánh Tông hỏi Đại Tướng Trần Hưng Đạo nên đánh hay hàng. Tướng Trần Hưng Đạo khẳng khái trả lời rằng, “Bệ hạ hãy chém đầu tôi trước rồi hãy hàng.” Và trong cuộc chiến chống quân Nguyên lần đó, quân Đại Việt đã đánh cho Thoát Hoan phải chui vào ống đồng để trốn về nước.

Nhờ những nhà lãnh đạo oai hùng của những nước nhược tiểu như thế mới đánh bại bản tánh kiêu ngạo, bắt nạt và tham vọng bá quyền của những lãnh đạo các đế quốc như Nga, Tàu.

Gần đây nhất, chúng ta nhìn thấy chiến tranh bùng nổ nhiều nơi khiến cho hàng triệu người thương vong và ruộng vườn, nhà cửa bị tàn phá. Hàng triệu người bị đói khát lầm than không chỉ vì thiên tai ngày càng khốc liệt do biến đổi khí hậu gây ra mà còn do chính con người góp phần tác hại, mà trong đó có những nhà lãnh đạo đầy tham vọng đế quốc.
 
Trường hợp Ukraine
 
Một trong những thảm họa đang phô bày ra trên thế giới là tham vọng đế quốc của nhà lãnh đạo độc tài Nga Vladimir Putin đưa tới cuộc xâm lược đất nước láng giềng Ukraine từ tháng 2 năm 2022 khiến cho hàng trăm ngàn binh lính và thường dân của Ukraine và Nga đã bị chết hay bị thương.

Vì đâu nông nỗi? Đó là cuộc chiến tranh bắt nạt của một nước mạnh đối với một nước yếu. Nếu Ukraine là nước có sức mạnh quân sự và kinh tế ngang tầm với Nga thì đời nào Putin dám đụng tới. Cũng may là dân tộc Ukraine còn có vị anh hùng kiệt xuất thời đại là đương kim Tổng Thống Zelenskyy đã thống nhất được lòng dân và vận động quốc tế hậu thuẫn để có thể đánh bại giấc mơ xóa sổ Ukraine trong vài ngày.

Nhưng trên đời này không phải chỉ có Putin mới biết bắt nạt kẻ khác. Chủ nhân của Nhà Trắng ở Mỹ Donald Trump cũng là một tay bắt nạt khét tiếng trong thời đại chúng ta.

Khi còn tranh cử Tổng Thống Mỹ, ứng cử viên Đảng Cộng Hòa Donald Trump đã từng nhiều lần tuyên bố chắc nịch rằng nếu ông đắc cử Tổng Thống Mỹ thì sẽ chấm dứt chiến tranh tại Ukraine trong vòng 24 giờ đồng hồ. Nhưng, tính đến nay đã hơn một tháng rưỡi vào Tòa Bạch Ốc, ông Trump vẫn còn đang loay hoay tìm cách để đưa Putin và Zelenskyy vào bàn hòa đàm.

Chấm dứt chiến tranh tại Ukraine thì ai mà không muốn. Nhưng phải coi lại các điều kiện để có thể thỏa hiệp có phù hợp với yêu cầu về an ninh quốc gia và quyền lợi của đất nước của mỗi bên tham chiến nữa chứ! Điều thấy rõ là Ukraine và Nga có những đòi hỏi không thể giống nhau được. Chẳng hạn, Zelenskyy đời nào muốn giao lãnh thổ do Nga xâm chiếm cho Putin. Ngược lại, Putin đời nào chịu bỏ Crimea và các tỉnh phía đông nam của Ukraine mà họ đã xâm chiếm.

Trong tình hình như thế, ông Trump muốn làm trung gian hòa giải là điều tốt thôi, nhưng ông phải đứng ở giữa chứ không thể đứng về phía nào, Ukraine hoặc Nga. Đó mới là vai trò của nhà trọng tài công bằng để được hai bên tin cậy. Đáng tiếc là ông Trump đã không làm như vậy. Sau đây là một số thí dụ điển hình cho thấy ông Trump đã đứng về phía Nga để bắt nạt Ukraine.

- Ngày 13 tháng 2 năm 2025, TT Trump đòi đưa Nga vào lại Nhóm G7. Nhóm này đã loại bỏ Nga ra khỏi thành viên của nhóm vì cuộc xâm chiếm bán đảo
Crimea thuộc Ukraine mà Nga đã thực hiện vào năm 2014.

- Ngày 18 tháng 2 năm 2025, TT Trump cáo buộc Ukraine một cách sai lầm là đã bắt đầu cuộc chiến với Nga và lên án TT Zelenskyy là “nhà độc tài không được dân bầu.”

- Ngày 18 tháng 2 năm 2025, phái đoàn Mỹ do Ngoại Trưởng Marco Rubio dẫn đầu và phái đoàn Nga do Ngoại Trưởng Sergey Lavrov dẫn đầu đã gặp nhau tại thủ đô Riyadh của Saudi Arabia để phát triển khung làm việc nhằm tiến tới các cuộc hòa đàm để chấm dứt chiến tranh tại Ukraine. Trong khi đó Ukraine đã không được mời tham dự.

- Ngày 20 tháng 2 năm 2025, các đại diện của Nhóm G7 nói rằng các viên chức Hoa Kỳ đã chống lại việc ghi “Nga xâm lược” trong một tuyên bố của nhóm này nhân dịp tưởng niệm 3 năm Nga xâm lăng Ukraine.

- Ngày 24 tháng 2 năm 2025, Mỹ cùng với Nga, Bắc Hàn và Iran bỏ phiếu chống lại nghị quyết của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc lên án cuộc xâm lược của Nga tại Ukraine.

- Ngày 28 tháng 2 năm 2025, TT Zelenskyy đến Bạch Ốc để ký thỏa thuận hợp tác giữa hai nước nhằm khai thác khoáng sản như là điều kiện khởi đầu để TT Trump giúp hòa đàm với Putin. Nhưng việc ký thỏa thuận đã không thành vì vụ khẩu chiến nổ ra ngay tại phòng Bầu Dục của Bạch Ốc trước giới báo chí quốc tế, mà trong đó TT Trump và PTT JD Vance bắt nạt, thóa mạ và áp lực TT Zelenskyy. Ngay sau vụ cãi vã này, TT Zelenskyy cùng phái đoàn Ukraine đã bị đuổi khỏi Bạch Ốc.  

- Ngày 3 tháng 3 năm 2025, Chính phủ Trump đã tuyên bố ngưng tất cả viện trợ quân sự cho Ukraine.

- Ngày 4 tháng 3 năm 2025, Mỹ ngừng chia sẻ tin tình báo với Ukraine.

Như vậy là sao? Putin là kẻ mở cuộc xâm lược vào Ukrane thì lẽ ra chủ nhân Bạch Ốc cho dù không cực lực chống đối việc vi phạm luật pháp quốc tế của kẻ xâm lược để đóng vai trò trung gian hòa giản thì cũng không thể đổi trắng thay đen để bênh vực chủ nhân Điện Kremlin như thế. Ukraine là nước bị xâm lăng nhưng đã dũng cảm chiến đấu để không những bảo vệ lãnh thổ của họ mà còn để bảo vệ an ninh cho Châu Âu, cho NATO, trong đó có Mỹ. Hơn nữa, cuộc chiến can trường của người dân Ukraine cũng để bảo vệ công lý, tự do và dân chủ cho cộng đồng nhân loại là những giá trị được Hoa Kỳ từ bao đời ra sức cổ võ và bảo vệ. Vì vậy, đáng lý ra Ukraine cần được bênh vực và bảo vệ chứ không phải Nga.
         
Ông Trump nói trong cuộc họp với ông Zelenskyy tại Bạch Ốc ngày 28 tháng 2 năm 2025 rằng ông Biden là “tổng thống ngu” mới đem 350 tỉ đô la tài trợ cho Ukraine – thực tế Quốc Hội Mỹ đã chuẩn thuận tổng số tiền viện trợ cho Ukraine trong 3 năm qua là 175 tỉ đô la, theo báo the Guardian cho biết hôm 4 tháng 3 năm 2025. Ông Biden có thực sự “ngu”? Hay Ông là người chiến lược nhìn xa thấy rộng, không vì lợi ích trước mắt và chắc chắn không vì lòng tham không đáy mà bóc lột đồng minh. Ông Biden thấy gì? Nếu bấy giờ Mỹ không giúp Ukraine để Nga thôn tính Ukraine xong thì sẽ đánh sang các nước trong khối NATO. Đến lúc đó Mỹ không những phải tốn tiền vô số kể mà cũng phải đưa quân sang đó để thực hiện Điều 5 của Minh Ước Bắc Đại Tây Dương là hễ một thành viên nào của NATO bị tấn công thì xem như cả NATO bị tấn công. Chưa hết, ông Biden còn thấy đây là cơ hội để làm cho nước Nga của Putin kiệt quệ và không còn khả năng xâm lược bất cứ nước nào nữa.

Ông Trump nói ông Biden ngu tức có ý nói rằng ông khôn chăng? Nhưng cái khôn của ông Trump để giúp Putin thoát khỏi sự cô lập của quốc tế và khỏi bị kết án là kẻ xâm lược và phạm tội ác chiến tranh, tội ác diệt chủng có phải là giúp một tên bạo chúa tay còn vấy máu đồng loại rửa sạch tội ác và hiên ngang ngồi xổm trên công lý và đạo đức của loài người chăng?  

Ngày 3 tháng 3 năm 2025, trên trang Web https://thebulletin.org, Steven Pifer, thành viên của Trung Tâm An Ninh và Hợp Tác Quốc Tế tại Đại Học Stanford, thành viên cao cấp tại Viện Brookings, cựu Đại Sứ Mỹ tại Ukraine, nhận định về sự chuyển hướng của TT Trump sang phía Nga như sau:

“Hoa Kỳ đã nhận được gì để đổi lấy việc nghiêng về phía Nga trên các vấn đề chính thương lượng hòa bình (bảo đảm lãnh thổ và an ninh), để giúp Putin thoát khỏi sự cô lập từ Tây phương, và để cố gắng bảo vệ Moscow khỏi bị chỉ trích là kẻ xâm lược? Chẳng có gì cả. Trên chương trình tin tức buổi sáng ngày 23 tháng 2 năm 2025, người đàm phán cho tỉ phú Trump là Steve Witkoff được yêu cầu nêu chi tiết việc nhượng bộ từ Nga. Ông đã không nói ra được một nhượng bộ nào mà Hoa Kỳ đã nhận từ Moscow, hay ngay cả một [nhượng bộ] mà các viên chức Mỹ yêu cầu Nga.”
 
Trường hợp Việt Nam
 
Về chuyện thân phận nhược tiểu thì Việt Nam là một bằng chứng rõ khác: một ngàn năm bị đô hộ bởi giặc Tàu và một trăm năm bị nô lệ bởi giặc Tây! Chưa hết, 20 năm cuộc chiến tranh Việt Nam được định đoạt bởi các thế lực quốc tế để rồi khi muốn phủi tay thì đồng minh Mỹ đã không ngần ngại bỏ rơi Miền Nam Việt Nam. Kết quả là hàng triệu người Việt liều chết bỏ nước ra đi và cộng đồng người Việt tị nạn Cộng Sản được hình thành khắp nơi ở hải ngoại đang chuẩn bị tưởng niệm 50 năm Miền Nam Việt Nam bị bức tử!

Than phan nhuoc tieu 02

Cửa nhà tan hoang tại Chợ Lớn, Sài Gòn trong cuộc tổng tấn công Tết Mậu Thân 1968 của Cộng Sản.(Photo: www.en.wikipedia.org)


Mỹ thực sự tham chiến một cách quy mô tại Việt Nam vào năm 1965 khi TT Johnson gửi 184,000 lính Mỹ tới Việt Nam. Sau biến cố Tết Mậu Thân 1968 khi quân đội Miền Bắc cùng với du kích Miền Nam mở cuộc tổng tấn công vào các thành phố lớn trên toàn Miền Nam bao gồm thủ đô Sài Gòn thì dư luận quần chúng Mỹ rầm rộ chống chiến tranh Việt Nam. Chính vì tình hình nghiêm trọng này đã khiến cho TT Johnson quyết định rút lui chính trường và tuyên bố không tái tranh cử. TT Nixon vào Bạch Ốc tháng 1 năm 1969. Qua sự cố vấn của Cố Vấn An Ninh Quốc Gia và Ngoại Trưởng Mỹ Henry Kissinger, Nixon bắt đầu chương trình Việt Nam Hóa Chiến Tranh (Vietnamization) để chuẩn bị cho việc rút quân đội Mỹ khỏi Miền Nam.

Tháng 5 năm 1968 TT Johnson đã khởi sự hòa đàm với phái đoàn Bắc Việt tại Paris mà không có đại diện của Việt Nam Cộng Hòa. Trường hợp này giống cuộc họp của Mỹ và Nga để tiến tới thỏa thuận hòa bình cho Ukraine tại Saudi Arabia vào ngày 18 tháng 2 năm 2025 mà không có sự tham dự của Ukraine. Đến thời TT Nixon cũng tiếp tục hòa đàm với Bắc Việt tại Paris, có khi công khai, có khi bí mật, theo tài liệu lịch sử về Chiến Tranh VN trên trang mạng www.history.com.

Vào cuối tháng 6 năm 1972, sau khi tấn công vào Miền Nam bị thất bại, Hà Nội chấp nhận thỏa thuận. Các đại diện của Mỹ (Kissinger) và Bắc Việt (Lê Đức Thọ) đã phác thảo hiệp định vào đầu mùa thu năm này, nhưng bị lãnh đạo tại Sài Gòn là TT Nguyễn Văn Thiệu bác bỏ. Tháng 12 năm đó, Nixon ra lệnh ném bom Hà Nội và Hải Phòng làm Bắc Việt gần như bị tê liệt. Tháng 1 năm 1973, Mỹ và Bắc Việt hoàn toàn đồng ý bản hiệp định. Ngày 27 tháng 1 năm 1973 bản Hiệp Định Paris đã được 4 bên ký. Nhưng cuộc chiến giữa Cộng Sản Bắc Việt và Việt Nam Cộng Hòa vẫn tiếp tục cho đến ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi quân đội Bắc Việt chiếm Sài Gòn.

Tác giả Michael Beschloss, trong tác phẩm “Presidents of War: The Epic Story, from 1807 to Modern Times” [Các Tổng Thống Của Chiến Tranh: Sử Thi, Từ Năm 1807 Đến Thời Hiện Đại], đã viết rằng, “Nixon ép Thiệu chấp nhận hiệp định [Paris 1973] hay là đối diện với hành động quân sự.” Nixon dùng chữ “hành động quân sự” có thể hàm ý hành động đảo chánh bằng quân sự.

Trong tác phẩm “Từ Tòa Bạch Ốc Đến Dinh Độc Lập,” Cựu Tổng Trưởng Kế Hoạch và Phát Triển VNCH Nguyễn Tiến Hưng kể rằng viện trợ quân sự của Mỹ cho VNCH vào tài khóa năm 1974-1975 chỉ còn 700 triệu đô la là một số tiền mà chỉ có thể đủ chi tiêu để phòng thủ vài khu vực.

Nhà bình luận Ken Hughes đã viết trong bài “Kissinger’s foreign policy legacy tainted by Vietnam” [Di sản chính sách đối ngoại của Kissinger đã bị hoen ố tại Việt Nam] được đăng trên trang mạng https://millercenter.org vào ngày 30 tháng 11 năm 2023 rằng, “Kissinger và Nixon đã biết từ lúc đầu rằng Miền Nam không thể tồn tại nếu rút lính Mỹ. Bộ Quốc Phòng, Bộ Ngoại Giao, và Cơ Quan Tình Báo Trung Ương (CIA) đã nói với họ điều này từ khi Nixon nhậm chức tổng thống. Ngay cả khi Mỹ hoàn thành “Việt Nam Hóa Chiến Tranh,” huấn luyện và trang bị cho quân đội Miền Nam, thì chính phủ Sài Gòn vẫn “không thể tồn tại mà không có hậu thuẫn chiến trường của Mỹ trong hình thức không quân, trực thăng, pháo, hậu cần tiếp viện và quân bộ chiến quy mô.” Về điều này, các viên chức quân đội, ngoại giao và tình báo Mỹ đều đồng ý. Bỏ Việt Nam đồng nghĩa mất Việt Nam.”

Lịch sử nhân loại từ trước tới nay, dĩ nhiên, còn vô số vụ các nước mạnh bắt nạt, chèn ép và xâm lăng các nước nhỏ mà nơi đây không thể nào kể hết. Chỉ riêng trong nhiệm kỳ thứ hai của TT Donald Trump cũng đã xảy ra nhiều vụ bắt nạt các nước khác. Chẳng hạn, vụ ông Trump đòi biến Canada thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ; vụ ông Trump đòi lấy Đảo Greenland của Đan Mạch; và vụ ông Trump đòi lấy lại kênh đào Panama.  
Thế mới thấy rằng thân phận nhược tiểu xưa nay thường đối mặt với tình cảnh bi thống! Do vậy, ngày nào thế giới này còn có những nhà lãnh đạo nước lớn với bản tính ngạo mạn và hung tàn luôn luôn bắt nạt người khác và có tham vọng làm bá chủ thiên hạ thì cõi đời này không dễ gì được hòa bình và an ổn!
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.