Hôm nay,  

Biến Cố Bệnh Than-anthrax

20/10/200100:00:00(Xem: 6744)
Bệnh Than-Anthrax đang xuất hiện tại Hoa Kỳ, từ Florida, Nữu Ước, Hoa Thịnh Đốn tới Nevada, trong đó một người đã bị thiệt mạng ở bang Florida. Đây là trường hợp đầu tiên có người chết vì bệnh Than, kể từ năm 1976, tại Mỹ. Biến cố bệnh Than bây giờ đang gây nhiều sôi nổi.

Bệnh Than là bệnh nhiễm trùng cấp tính do trực khuẩn Bacillus Anthracis sản xuất vi trùng bào tử (bacterial spores). Bào tử ví như hạt giống cực kỳ nhỏ, có vỏ, chỉ có thể nhìn được bằng kính hiển vi, chứa đựng mầm mống trực khuẩn Than. Ngày trước, bệnh Than thường thấy ở súc vật hoang dã hay súc vật chăn nuôi trong nông trại như bò, cừu, dê, lạc đà, hươu và một số động vật ăn cỏ. Nhưng đặc biệt loài người cũng bị trực khuẩn Than tấn công. Bào tử vi trùng Than có thể sống lẫn lộn dưới đất lâu cả nửa thế kỷ.

Lý do ngày nay người ta đặc biệt lưu tâm bệnh Than là bởi có liên hệ tới chiến tranh vi trùng hay khủng bố. Bộ Quốc Phòng Mỹ đã từng đề nghị chích ngừa bệnh Than cho quân đội hiện dịch khi nghi ngờ có chiến tranh vi trùng bệnh Than.

Vậy bệnh Than xuất hiện ở đâu"
Từ những vùng chăn nuôi súc vật như miền Nam và Trung Mỹ, Đông và Nam Âu Châu, Á Châu, Phi Châu, Caribbean và Trung Đông.

Có 3 thứ bệnh Than:
Bệnh ngoài da, hít qua bộ máy hô hấp vào phổi, hay vào đường ruột.

Vi trùng B. Anthracis sản xuất bào tử truyền sang người khi chạm phải xác súc vật chết vì bệnh Than hay hít phải bào tử qua đường hô hấp. Vi trùng Than cũng có thể vào đường ruột vì đồ ăn không nấu chín.

Tuy nhiên, ngày nay, ở những nông trại, súc vật bị bệnh Than hầu như rất hiếm tại Mỹ.

Trong chiến tranh vi trùng hay khủng bố, bệnh Than xuất hiện ở da nếu tay xây xát hay có vết thương ngoài da và chạm phải bào tử trực khuẩn Than. Bị bệnh Than qua ngả hô hấp khi chúng ta hít phải bào tử trực khuẩn Than. Bụi bào tử trực khuẩn Than từ 1 tới 5 microns bay trong không khí khi bào tử bị rải trong không trung có thể lan rộng một diện tích hàng chục cây số. Bào tử trực khuẩn Than rải ban đêm có sức mạnh hơn ban ngày, vì ánh sáng mặt trời có khả năng giảm hiệu lực vi trùng Than rất đáng kể.

Trái lại, trong nông trại, bệnh Than ăn vào da là do đụng chạm ngoài da, lông thú hay súc vật chết vì bệnh Than. Chỉ 2-3 ngày sau, trực khuẩn Than gây những vết mụt da đỏ, ngứa, biến thành bọc nước, thấm máu và lớn dần. Đôi khi có đốm đen ở giữa. Vì những đốm đen như than nên người ta gọi là bệnh Than.

Tuy nhiên, bệnh Than không thể truyền nhiễm trực tiếp từ người này sang người khác. Ít ra mỗi người phải hít tới 8 ngàn bào tử trực khuẩn Than mới xuất hiện triệu chứng bệnh trong đường phổi.

Triệu chứng:
Khi hít phải bào tử Than, trực khuẩn sinh triệu chứng chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 xuất hiện khi đại thực bào (macrophages) đem bào tử Than tấn công hạch bạch huyết trong lồng ngực rồi làm mủ, nhiễm trùng sưng thũng và chảy máu. Triệu chứng bệnh có thể nhầm lẫn với cúm như nóng nhẹ, mệt mỏi, đau nhức mình mảy, ho không đờm, có lúc nặng ngực. Nếu thấy bệnh xuất hiện nhanh, đồng loạt, một lúc tấn công nhiều người trong cùng một môi trường nơi làm việc là phải nghi ngờ bệnh Than. Định bệnh gồm chụp hình phổi, cấy vi trùng trong máu và thử đờm. Bệnh nhân trong giai đoạn 1 có hy vọng chữa khỏi.

Trong giai đoạn 2, bệnh nhân thấy khó thở và mặt tái. Áp huyết hạ thấp và bị kích động (shock) vì cơ thể mất nước lẹ, ra nhiều mồ hôi ra. Bệnh nhân muốn nghẹt thở vì hạch bạch huyết nở lớn trong họng hay cuống phổi. Bệnh nhân bị nóng. Bao phổi có nước. Trực khuẩn Than nhiễm vào máu và trong vòng 24 giờ sau, sẽ tử vong. Lúc này độc tố lên cao trong máu và mặc dầu bệnh nhân được điều trị tối đa, cũng vẫn có thể bị tử vong.

Điều trị:
Gồm nhiều loại trụ sinh, như Penicilline chích vào thịt. Đôi khi kèm theo Streptomycine. Có trường hợp dùng Erythromycine hay Vancomycine. Nhưng thuốc tốt nhất là Cipro hay Doxycycline.

Chủng ngừa bệnh Than:
Ra đời đầu tiên từ 1970. Quân đội Hoa kỳ được chích ngừa bệnh Than trong thời kỳ chiến tranh ở Vịnh Persian trước đây. Nhưng bình thường thuốc chủng ngừa bệnh Than được sử dụng trong những điều kiện như sau: chủng ngừa cho những ai phải làm việc trực tiếp với vi trùng bệnh Than, những người làm việc đụng chạm da thú, lông thú, sản phẩm súc vật nghi ngờ có bào tử bệnh Than và tất nhiên cho nhân viên quân sự trong trong thời kỳ chiến tranh vi trùng.

(Ghi chú: bài này viết với mục đích nâng cao kiến thức, không dùng để tự trị liệu. Nếu bạn có thắc mắc về tình trạng sức khoẻ hay thuốc men, xin hỏi bác sĩ gia đình).

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.
E-mail: [email protected]; Điên thoại: (714) 547-3915.

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước78910111213Trang sauTrang cuối

Các phòng khám ‘lang băm’ hô hào có bán các liệu pháp tế bào gốc (stem cell therapies) mọc lên nhan nhản khắp mọi nơi. Trên thế giới, có hàng ngàn phòng khám, cơ sở tuyên bố có thể chữa được bách bệnh, từ bệnh tự kỷ cho đến bại não. Những nơi có nhiều ‘phòng khám trị liệu tế bào gốc’ nhất là ở Hoa Kỳ, Mexico, Ấn Độ và Trung Quốc. Rất nhiều người đang đi khắp mọi nơi để tiếp cận những phương pháp điều trị này, dẫn đến một hiện tượng được gọi là du lịch tế bào gốc (stem cell tourism).

Cứ bốn năm ngàn bé trai ra đời là có một bé bị một chứng bệnh di truyền làm chúng bại liệt, yếu dần và tử vong sớm. Ngày 22 tháng 6, 2023 Cơ quan quản trị thực phẩm và thuốc của Hoa Kỳ FDA chuẩn thuận một trị liệu dùng gen (di thể) mới nhất, với giá cao chưa từng thấy là trên 3 triệu đô la cho mỗi liều thuốc (may mắn là chỉ cần một liều duy nhất). Trước hết chúng ta bàn về bệnh này. Tên của bệnh là “loạn dưỡng cơ Duchenne” dịch từ danh từ khoa học quốc tế: tiếng Anh là Duchenne Muscular Dystrophy (DMD). Duchenne là tên của một bác sĩ chuyên khoa thần kinh tiên phong thế kỷ thứ 18 công bố về bịnh này (sau vài người khác) và bs đầu tiên làm sinh thiết (biopsy) các cơ bắp trong những đứa trẻ bị liệt trong bịnh này.

Một loại thuốc hứa hẹn mới sẽ là phương pháp đầu tiên trên thế giới giúp người lớn có thể mọc lại răng một cách tự nhiên, hoặc giúp trẻ em mắc chứng “anodontia” bẩm sinh có thể mọc răng như bình thường. Nghiên cứu mới do các khoa học gia tại Trường Kyoto và Trường Fukui thực hiện, dẫn đầu bởi Katsu Takahashi. Ông cho biết: “(Phương pháp) làm mọc răng mới là giấc mơ của mọi nha sĩ. Tôi đã nghiên cứu nó từ khi còn là sinh viên. Tôi tin rằng mình có thể làm được điều đó.”

Hiện nay, có khoảng 10% người dân Hoa Kỳ mắc bệnh ù tai (tinnitus) dạng nặng. Chất lượng cuộc sống bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi trong tai luôn có tiếng ù ù và o o dù không có bất kỳ tác động nào từ môi trường bên ngoài. Tuy nhiên, giờ đây, những người bị ù tai sẽ có thêm niềm hy vọng, bởi sắp có một phương pháp điều trị kết hợp sử dụng âm thanh và kích thích điện từ.

Trong thời đại khoa học kỹ thuật ngày càng tiến bộ nhanh hơn sự ứng đối của con người như hiện nay không ít người quan ngại về nguy cơ các sản phẩm trí thông minh nhân tạo có thể thoát khỏi tầm kiểm soát của con người. Điều trớ trêu là sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kỹ thuật cũng từ con người mà ra. Hay nói cách khác, chính con người là tác nhân của các sản phẩm khoa học kỹ thuật tân tiến đó lại lo ngại tạo vật của mình. Tuy nhiên, thực tế còn có một nghịch lý khác, đó là cho đến ngày nay, con người thông qua sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật vẫn chưa biết rõ, hay nói chính xác hơn là vẫn chưa chứng minh được bằng phương thức khoa học khách quan ai là tác nhân thực sự của các sản phẩm khoa học kỹ thuật tân tiến đó: tâm trí hay não bộ hay cả hai?

Là cơ quan lớn nhất của cơ thể, da luôn cần được giữ cho khỏe mạnh và sạch sẽ. Thêm vào đó, một làn da khỏe đẹp luôn hấp dẫn trong mắt mọi người và là điều mà bất kỳ ai cũng muốn sở hữu. Ngành chăm sóc da (skincare) đã bùng nổ, đạt giá trị 133.9 tỷ MK vào năm 2018, và dự kiến sẽ đạt mức 200.25 tỷ MK vào năm 2026. Danh sách các sản phẩm chăm sóc da thì ngày càng dài ra với vô số thành phần gây tranh cãi. Thật khó để tìm ra những gì làn da của chúng ta thật sự cần. Trong bài này, các chuyên gia sẽ giải thích cách làn da bảo vệ chúng ta, cách giữ gìn da dẻ và những thói quen tốt đối với làn da của quý vị.

Bờ Tây Hoa Kỳ đang ở trong một tuần lễ nhiệt độ tăng cao, và các nhà dự báo thời tiết hôm đầu tuần đã cảnh báo nhiệt độ vào cuối tuần này sẽ lên quá cao tại một số khu vực đông dân cư nhất ở Arizona, đồng thời cảnh báo cư dân ở các vùng của Nevada và New Mexico nên ở trong nhà tránh nhiệt.

Bước tiến lớn tiếp theo trong điều trị ung thư có thể là vắc xin. Sau nhiều thập niên miệt mài làm việc, các khoa học gia cho biết nghiên cứu đã đạt đến một bước ngoặt quan trọng, dự đoán sẽ có thêm nhiều loại vắc xin trong 5 năm tới. Tuy nhiên, đây không phải là những loại vắc xin truyền thống giúp ngăn ngừa bệnh tật, mà là những mũi tiêm để giúp thu nhỏ khối u và ngăn chặn ung thư tái phát. Các phương pháp điều trị thử nghiệm này nhắm mục tiêu vào những loại ung thư như ung thư vú và ung thư phổi, nhưng cũng đã có một số thành tựu đối với ung thư tế bào hắc tố (melanoma) và ung thư tụy tạng được thử nghiệm trong năm nay.

Đa xơ cứng, (Multiple Sclerosis, MS), là một bệnh thần kinh thường bắt đầu ở độ tuổi từ 20 đến 40. Bệnh này phổ biến ở phụ nữ hơn ở nam giới. Bệnh đa xơ cứng xảy ra do hệ thống miễn dịch rối loạn tấn công nhầm vào não và tủy sống. Mặc dù có những điều trị mới và hiệu quả hơn, hầu hết những người bị chứng bệnh này vẫn ngày càng bệnh nặng hơn theo thời gian.

Quý vị có thường bị đau lưng mỗi khi bị cúm, cảm lạnh, hay khi bị COVID? Đau lưng là triệu chứng khá phổ biến ở nhiều loại bệnh. Nó không phải là một triệu chứng kiểu hên xui, mà là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa hệ thống miễn dịch và não, được gọi là “khớp thần kinh miễn dịch” (neuroimmune synapse). Khi ta bị bệnh, kết quả của ‘cuộc trò chuyện’ giữa hệ thống miễn dịch và não bộ khá là thú vị, bởi vì sự chú ý sẽ được tập trung đặc biệt ở vùng lưng dưới. Đây là một trong những vùng nhạy cảm nhất của cơ thể trước các mối đe dọa đối với miễn dịch thần kinh (neuroimmune).
Trang đầuTrang trước78910111213Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.