Hôm nay,  

Biến Cố Bệnh Than-anthrax

20/10/200100:00:00(Xem: 6719)
Bệnh Than-Anthrax đang xuất hiện tại Hoa Kỳ, từ Florida, Nữu Ước, Hoa Thịnh Đốn tới Nevada, trong đó một người đã bị thiệt mạng ở bang Florida. Đây là trường hợp đầu tiên có người chết vì bệnh Than, kể từ năm 1976, tại Mỹ. Biến cố bệnh Than bây giờ đang gây nhiều sôi nổi.

Bệnh Than là bệnh nhiễm trùng cấp tính do trực khuẩn Bacillus Anthracis sản xuất vi trùng bào tử (bacterial spores). Bào tử ví như hạt giống cực kỳ nhỏ, có vỏ, chỉ có thể nhìn được bằng kính hiển vi, chứa đựng mầm mống trực khuẩn Than. Ngày trước, bệnh Than thường thấy ở súc vật hoang dã hay súc vật chăn nuôi trong nông trại như bò, cừu, dê, lạc đà, hươu và một số động vật ăn cỏ. Nhưng đặc biệt loài người cũng bị trực khuẩn Than tấn công. Bào tử vi trùng Than có thể sống lẫn lộn dưới đất lâu cả nửa thế kỷ.

Lý do ngày nay người ta đặc biệt lưu tâm bệnh Than là bởi có liên hệ tới chiến tranh vi trùng hay khủng bố. Bộ Quốc Phòng Mỹ đã từng đề nghị chích ngừa bệnh Than cho quân đội hiện dịch khi nghi ngờ có chiến tranh vi trùng bệnh Than.

Vậy bệnh Than xuất hiện ở đâu"
Từ những vùng chăn nuôi súc vật như miền Nam và Trung Mỹ, Đông và Nam Âu Châu, Á Châu, Phi Châu, Caribbean và Trung Đông.

Có 3 thứ bệnh Than:
Bệnh ngoài da, hít qua bộ máy hô hấp vào phổi, hay vào đường ruột.

Vi trùng B. Anthracis sản xuất bào tử truyền sang người khi chạm phải xác súc vật chết vì bệnh Than hay hít phải bào tử qua đường hô hấp. Vi trùng Than cũng có thể vào đường ruột vì đồ ăn không nấu chín.

Tuy nhiên, ngày nay, ở những nông trại, súc vật bị bệnh Than hầu như rất hiếm tại Mỹ.

Trong chiến tranh vi trùng hay khủng bố, bệnh Than xuất hiện ở da nếu tay xây xát hay có vết thương ngoài da và chạm phải bào tử trực khuẩn Than. Bị bệnh Than qua ngả hô hấp khi chúng ta hít phải bào tử trực khuẩn Than. Bụi bào tử trực khuẩn Than từ 1 tới 5 microns bay trong không khí khi bào tử bị rải trong không trung có thể lan rộng một diện tích hàng chục cây số. Bào tử trực khuẩn Than rải ban đêm có sức mạnh hơn ban ngày, vì ánh sáng mặt trời có khả năng giảm hiệu lực vi trùng Than rất đáng kể.

Trái lại, trong nông trại, bệnh Than ăn vào da là do đụng chạm ngoài da, lông thú hay súc vật chết vì bệnh Than. Chỉ 2-3 ngày sau, trực khuẩn Than gây những vết mụt da đỏ, ngứa, biến thành bọc nước, thấm máu và lớn dần. Đôi khi có đốm đen ở giữa. Vì những đốm đen như than nên người ta gọi là bệnh Than.

Tuy nhiên, bệnh Than không thể truyền nhiễm trực tiếp từ người này sang người khác. Ít ra mỗi người phải hít tới 8 ngàn bào tử trực khuẩn Than mới xuất hiện triệu chứng bệnh trong đường phổi.

Triệu chứng:
Khi hít phải bào tử Than, trực khuẩn sinh triệu chứng chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 xuất hiện khi đại thực bào (macrophages) đem bào tử Than tấn công hạch bạch huyết trong lồng ngực rồi làm mủ, nhiễm trùng sưng thũng và chảy máu. Triệu chứng bệnh có thể nhầm lẫn với cúm như nóng nhẹ, mệt mỏi, đau nhức mình mảy, ho không đờm, có lúc nặng ngực. Nếu thấy bệnh xuất hiện nhanh, đồng loạt, một lúc tấn công nhiều người trong cùng một môi trường nơi làm việc là phải nghi ngờ bệnh Than. Định bệnh gồm chụp hình phổi, cấy vi trùng trong máu và thử đờm. Bệnh nhân trong giai đoạn 1 có hy vọng chữa khỏi.

Trong giai đoạn 2, bệnh nhân thấy khó thở và mặt tái. Áp huyết hạ thấp và bị kích động (shock) vì cơ thể mất nước lẹ, ra nhiều mồ hôi ra. Bệnh nhân muốn nghẹt thở vì hạch bạch huyết nở lớn trong họng hay cuống phổi. Bệnh nhân bị nóng. Bao phổi có nước. Trực khuẩn Than nhiễm vào máu và trong vòng 24 giờ sau, sẽ tử vong. Lúc này độc tố lên cao trong máu và mặc dầu bệnh nhân được điều trị tối đa, cũng vẫn có thể bị tử vong.

Điều trị:
Gồm nhiều loại trụ sinh, như Penicilline chích vào thịt. Đôi khi kèm theo Streptomycine. Có trường hợp dùng Erythromycine hay Vancomycine. Nhưng thuốc tốt nhất là Cipro hay Doxycycline.

Chủng ngừa bệnh Than:
Ra đời đầu tiên từ 1970. Quân đội Hoa kỳ được chích ngừa bệnh Than trong thời kỳ chiến tranh ở Vịnh Persian trước đây. Nhưng bình thường thuốc chủng ngừa bệnh Than được sử dụng trong những điều kiện như sau: chủng ngừa cho những ai phải làm việc trực tiếp với vi trùng bệnh Than, những người làm việc đụng chạm da thú, lông thú, sản phẩm súc vật nghi ngờ có bào tử bệnh Than và tất nhiên cho nhân viên quân sự trong trong thời kỳ chiến tranh vi trùng.

(Ghi chú: bài này viết với mục đích nâng cao kiến thức, không dùng để tự trị liệu. Nếu bạn có thắc mắc về tình trạng sức khoẻ hay thuốc men, xin hỏi bác sĩ gia đình).

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.
E-mail: [email protected]; Điên thoại: (714) 547-3915.

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.

Khi nói đến việc giữ cho xương khỏe mạnh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vitamin D, chất dinh dưỡng giúp cơ thể hấp thụ lượng canxi cần thiết để giúp cho bộ xương chắc khỏe. Nhưng dù rằng vitamin D đúng là một chất dinh dưỡng thiết yếu, trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy tầm quan trọng của các loại vitamin khác trong việc chống gãy xương (fractures) và bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis).

Không thể nhìn thấy bằng mắt thường, không có mùi và cũng chẳng có vị, những lượng nhỏ chì (lead) hiện diện trong các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày, trong nhà chúng ta ở, và cả trong nước chúng ta uống. Thậm chí, chì còn xuất hiện trong các bình nước tái sử dụng, như việc phát hiện ra chì trong đáy ly Stanley. Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và khơi dậy sự chú ý của người tiêu dùng đối với một vấn đề đã tồn tại từ rất lâu.

Hôm cuối tháng Hai vừa qua, Tòa Tối cao của bang Alabama phán quyết rằng: “Phôi đông lạnh là trẻ em.” Tuyên án này tuy chỉ có uy lực theo Hiến pháp và luật pháp ở Alabama, tuy nhiên, sự bắt đầu này tạo ra tiền lệ cho tất cả những vụ án vế sau của tất cả các bang khác và kề cả hiến pháp Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến thời kỳ cho phép phá thai. Nhiều người và nhiều cơ quan sẽ phải chịu trách nhiệm, sẽ bị trừng phạt nếu làm hỏng phôi thai, như một tội giết trẻ em. Phán quyết của Alabama, được công bố hôm thứ Sáu, bắt nguồn từ hai vụ kiện của ba nhóm cha mẹ đã trải qua thủ tục thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sinh con và sau đó chọn đông lạnh số phôi còn lại. Giáo sư Nicole Huberfeld của Trường Luật Đại học Boston cho biết, đó cũng là một quyết định có thể gây ảnh hưởng lan rộng đến việc sử dụng các phương pháp điều trị sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Thử tưởng tượng rằng chỉ cần uống một viên thuốc là quý vị sẽ tràn trề năng lượng, da dẻ mịn màng, và tim mạch khỏe re? Các viễn cảnh hấp dẫn này vẫy gọi mãnh liệt mỗi khi chúng ta dạo quanh qua các quầy hàng bán các loại thực dược phẩm bổ dưỡng trong hiệu thuốc, từ các loại viên uống dầu cá (fish oil), bột collagen (collagen powder), kẹo bổ sung ma-giê và muôn hình vạn trạng các loại vitamin.

Hơn một thập niên từ sau cái chết bất ngờ của mẹ, Sehrish Sayani mắc chứng rối loạn tâm thần hậu chấn (PTSD). Suốt những năm đó, những cơn hoảng loạn dữ dội nhất đã giảm dần, nhưng các triệu chứng như nghi ngại thái quá (hypervigilance), trở nên đặc biệt nhạy cảm với một số yếu tố và những giấc ngủ chập chờn đã trở nên quen thuộc trong cuộc sống của cô.

Trong cuốn tiểu thuyết Chuyện Hai Thành Phố (A Tale of Two Cities) của Charles Dickens, được xuất bản năm 1859 và lấy bối cảnh thời Cách Mạng Pháp, có đoạn viết: “Đó là thời đại tốt đẹp nhất, cũng là thời đại tồi tệ nhất, đó là thời đại của sự khôn ngoan, cũng là thời đại của sự ngu xuẩn.” Đại dịch COVID-19 cũng là một thời đại như thế. Một mặt, khoa học đã cứu sống được nhiều người. Chưa đầy một năm sau khi phát hiện virus, Hoa Kỳ đã tạo ra và thử nghiệm vắc xin, rồi cho sản xuất, phân phối và triển khai tiêm chủng hàng loạt miễn phí cho người dân. Ước tính vắc xin COVID đã cứu được ít nhất 3.2 triệu người chỉ riêng ở Hoa Kỳ. Những thành tựu này tạo ra hy vọng về việc chúng ta có thể nhanh chóng ứng phó với đại dịch trong tương lai.

Hơn một thập niên trước, Shria Kumar, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và là chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Miami, bắt đầu chú ý đến một dấu hiệu đáng lo ngại. Có một số bệnh nhân ung thư dạ dày đến gặp bà ở độ tuổi rất trẻ, và rất nhiều người là phụ nữ. Khuynh hướng này vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay. Các khoa học gia đang nỗ lực tìm hiểu tại sao điều này lại xảy ra. Vào mùa xuân năm ngoái, họ đã xác nhận rằng hiện tượng này đang diễn ra ở Hoa Kỳ. Sau khi kiểm tra hệ thống các cơ sở dữ liệu chứa các thông tin chi tiết về các trường hợp ung thư ở nhiều tiểu bang trên toàn quốc, các nhà nghiên cứu nhận thấy ung thư dạ dày đang gia tăng nhanh hơn ở phụ nữ trẻ.

Wegovy, Ozempic và Mounjaro là các loại thuốc giảm cân và điều trị tiểu đường đã gây được tiếng vang lớn trong lĩnh vực tin tức y tế. Chúng nhắm vào các con đường điều tiết liên quan đến cả bệnh béo phì và tiểu đường, và được nhiều người coi là bước đột phá trong việc kiểm soát cân nặng, đường và huyết áp. Nhưng liệu những loại thuốc này có giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của hội chứng chuyển hóa (metabolic disease) không? Điều gì đã thúc đẩy sự phát triển của chúng từ ban đầu?

Gần đây quý vị vừa bị cảm lạnh, cúm, RSV hoặc COVID, bệnh đã qua nhưng mãi vẫn không thể hết ho? Rất nhiều người bị giống như vậy. Triệu chứng này có thể tồn tại trong nhiều tuần sau khi cơ thể chúng ta đã loại bỏ vi-rút. Michael Shiloh, một bác sĩ chuyên nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế UT Southwestern cho biết những bệnh nhân bị ho thường kể là họ đã bị bịnh từ 8 tuần trước khi đến gặp ông. Ông nói: “Chúng tôi thực sự không thể phát hiện thấy vi rút gì ở những người này nữa nhưng họ vẫn bị ho.”
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.