Tin Vắn Thế Giới

ƯU TIÊN TOÁN HỌC ĐỂ THỊNH VƯỢNG
Chủ Tịch Quỹ Dự Trữ Liên Bang Alan Greenspan hôm Thứ Năm ra điều trần trước Quốc Hội, trình bày trước Ủy Ban Giáo Dục Hạ Viện và kêu gọi phải biến giáo dục toán học và khoa học làm một ưu tiên quốc gia. Ông gọi điều đó cực kỳ quan trọng cho thịnh vượng của Hoa Kỳ trên đường dài.

TÀU NHẬT CHỞ VỀ 88 CÁ VOI, CLINTON CÂN NHẮC LỆNH PHẠT
TOKYO - Các tàu nghiên cứu cá voi của Nhật ngày Thứ 5 về bến với 88 con cá voi. Sau buổi lễ mừng về bến trên tàu Nisshimaru, hàng trăm thùng giấy đựng thịt, và thùng gỗ đựng đầu và xương của cá voi đã được chuyển lên bờ để chuyển tới phòng thí nghiệm.
Trước Tháng 7, nhật Bản chỉ đánh bắt giống cá voi Minke, nhưng từ Tháng 7 quyết định đánh bắt cả 2 chủng loại Sperm và Bryde. Theo viên chức Sở Kế Hoạch Ngư Nghiệp, Nhật Bản muốn nghiên cứu mối tương quan giữa cá mồi và cá ăn thịt, cũng như về sự lan rộng của ô nhiễm trong môi trường biển.
Nhật Bản dự định tiếp tục đánh bắt cá voi nhằm mục đích nghiên cứu trong năm tới. Trong vòng 60 ngày, TT Clinton sẽ quyết định trừng phạt hay không hoạt động đánh bắt cá voi của Nhật Bản.

IVORY COAST: TƯỚNG GUEI HỨA SẼ CHO DÂN CHỦ
ABIDJAN - Gặp gỡ các chính khách, giới quân sự và các nhà ngoại giao tại Dinh TT sáng Thứ 5, Tướng Robert Guei, nhà lãnh đạo quân sự của Ivory Coast, hứa hẹn nhanh chóng tái lập an ninh sau vụ mưu sát ông đầu tuần này, và cho biết không có gì làm trì hoãn cuộc bầu cử TT đã định vào tháng tới.
Xuất hiện trong thường phục, Tướng Guei nói “Cuộc bầu cử đó đã bị hoãn nhiều rồi, bây giờ là thời điểm cấp bách để trả lại thể chế hiến định cho đất nước”. Tướng Guei kêu gọi các nhà ngoại giao tôn trọng luật pháp Ivory Coast, và tuyên bố “Nếu quý vị có tình thân thiện với bản quốc, hãy khuyến cáo các vị lãnh đạo tôn trọng luật pháp sở tại, vì Ivory Coast là đất nước tự do, luật pháp được dân chúng biểu quyết”.
Ông Guei ám chỉ có chính giới đằng sau vụ bắn tư dinh của ông tối Thứ 2, và trong số các xạ thủ, có vài người là nhân viên an ninh của ông. Tướng Guei nắm quyền sau cuộc đảo chánh Tháng Chạp 99, loan báo bầu cử TT sẽ tổ chức ngày 22-10. Cuộc bầu cử này đã được trù định ngày 17-9, nhưng hoãn lại theo yêu cầu của Ủy Ban Tổ Chức.

TRƯỜNG CÔNG TRAO CHO TƯ NHÂN QUẢN TRỊ
Trường trung học Niagara Falls tại New York đã được nối toan2 bộ vào Internet, và đang giúp các học trò bằng đủ thứ dụng cụ tối tân, kể cả điện toán màn hình chạm xúc (bằng tay). Ngôi trường rộng 400,000 bộ vuông, trị giá 80 triệu đô, này là trường công đầu tiên tài trợ bởi tư nhân và được tư nhân quản trị. Mà nhà nứơc không tốn thêm gì.

ĐÀI LOAN TƯỞNG NIỆM ĐỘNG ĐẤT, CẢ NƯỚC THẮP NẾN, TỤNG KINH
TAIPEI - Đài Loan đã tổ chức tưởng niệm lần đầu tiên nạn nhân trận động đất ngày này Tháng 9 năm ngoái gây thiệt mạng trên 2400 người, làm trên 100 ngàn người không nhà. Chuông chùa ngân vang trong khi cư dân khắp Đài Loan thắp nến và tụng kinh cầu an.
TT Trần Thủy Biển và Thủ Tướng Đường Phi dự lễ tại nhà ga trung tâm quận Nantou, khu vực bị thiệt hại nhất trong trận động đất cường độ 7.6 xẩy ra luc 1 giờ 47 phút sáng, cách đây tròn 1 năm. Ngày Thứ Tư, TT Trần đã đi thăm vùng thiên tai, và hô hào dân chúng yêu thương giùm bọc lẫn nhau chờ ngày mai tươi sáng hơn.
Chiều Thứ Tư, có động đất nhẹ, cường độ 5.1 tại vùng duyên hải đông bắc Đài Loan, nhưng không gây thiệt hại hay thương vong. Sở Khảo Sát Địa Chấn cho biết trung tâm động đất ở sâu dưới lòng đất. Chính phủ Đài Loan đã cấp ngân khoản tương đương 3 tỉ 400 triệu MK để tái thiết vùng động đất, và tài trợ khoảng 700 triệu MK khác trong 3 năm.

BẮC CALI: CHAÝ RỪNG, 7 NHÀ RA TRO
Do khí hậu khô và gió mạnh ở miền Tây Hoa Kỳ, cháy rừng còn tiếp diễn ở tiểu bang California. Bà Janet Marshamm, một viên chức Sở Kiểm Lâm, nói “Gió chống lại chúng tôi”. Tại thị xã Oroville, phía bắc California, đám cháy rừng 800 acres đã lan rộng thành 1500 acres tính đến chiều Thứ Tư, 7 nhà cháy rụi, 1 phụ nữ cao niên không chịu di tản đã thiệt mạng tại nhà. Ngoài ra, có 7 lính cứu hỏa bị thương. Ở Oaklahoma và Texas cũng có cháy rừng: 60 nhà cháy tại khu rừng 40ngàn acres bị cháy và 1 trường tiêu học gầnthị xã Tulsa di tản.

BÃO OHIO TÀN PHÁ
XENIA, Ohio - Bão lốc ập tới thị xã Xenia (bang Ohio) lúc 7 giờ rưỡi tối Thứ Tư với mưa lớn và gió mạnh 70 dặm/giờ, gây thiệt mạng 1 người, bị thương hàng chục người, phá hư nhà của, lật ngược xe, và đánh đổ nhiều đường dây điện. Qua sáng Thứ 5, nhà chức trach còn tiếp tục tìm kiếm các nạn nhân sống sót. Thị Trưởng John Saraga cho biết 90% thị xã không bị hư hại, trong số gần 100 người bị thương, có 1 người là nguy kịch, 2 người trọng thương. Vụ chết người gây ra do cây đổ trúng chiếc xe ở gần khu đất hội chợ của Greene County. Tại miền Trung tiểu bang Ohio, bão lốc gây hư hại 15 nhà tại phía bắc thị xã Colombus.

PHỤ NỮ IRAN CŨNG DIỄN BINH
Các phụ nữ Iran diễn hành hôm Thứ Năm với tay ôm súng, và đầu mũi súng cài hoa hồng trong cuộc diễn binh hôm Thứ Năm, trong ngày kỷ niệm 21 năm khởi chiến Iran-Iraq, một cuộc chiến kéo dài 1980-88. Tổng Thống Iran Mohammad Khatami đã dịp này kêu gọi hòa bình.

20 NĂM CHO NGHI CAN TỘI CHIẾN TRANH
BELGRADE - Tại thủ phủ Pristina của tỉnh Kosovo, phiên tòa đầu tiên xét xử tội ác chiến tranh đã kết án thanh niên sắc tộc Serb 20 tuổi Milos Jokic 20 năm tù về tội bắn chết 1 dân làng Verban ngày 9-5-99 trong chiến dịch khủng bố nhằm đuổi sắc tộc Albania đi khỏi Kosovo.
Các bồi thẩm đoàn và nhân chứng sắc tộc Serb tẩy chay phiên tòa, nại cớ là lo sợ cho sự an toàn về tính mạng của họ.
Luật sư của anh Jokic lặng lẽ rời pháp đình, nên chưa rõ bị can sẽ chống án hay không.

CONCORDE BAY LẦN CUỐI
NEW YORK - Sáng Thứ 5, chiếc phản lực cơ thương mại siêu thanh Concorde của Air France, đã cất cánh về Paris. Cơ Quan Hàng Không Dân Sự Pháp cho phép Air France đem chiếc Concorde về phi trường Charles De Gaulle, và không được chở khách. Có thể đây là chuyến bay cuối cùng của kiểu phi cơ Concorde, đưa vào kinh doanh lần đầu tiên năm 1969.

ETA ÁM SÁT 1 NGHỊ VIÊN BARCELONA
BARCELONA - Ông Jose Luis Ruiz Casado, 42 tuổi, nghị viên thành phố Barcelona, và là người của đảng Bình Dân đương quyền, đã bị bắn chết sáng Thứ 5. Đây có vẻ là vụ trả đũa đầu tiên đối với cuộc tảo thanh du kich ETA sắc tộc Basque của cảnh sát, đồng loạt ở Tây Ban Nha và Pháp. Ông Casado là nạn nhân thứ 13 của ETA tính từ Tháng Chạp 99, khi ETA chấm dứt 14 tháng ngưng bắn.

DIỄN HÀNH CHỐNG THIẾT QUÂN LUẬT
Các dì phước cũng tham dự cuộc diễn hành, đốt đuốc tượng trưng thắp sáng lương tâm, về hứơng Dinh Tổng Thống Phi Luật Tân ở Manila hôm Thứ Năm, tưởng niệm năm thứ 28 ngày áp dụng Thiết Quân Luật do cố lãnh tụ Ferdinand Marcos áp đặt. Cuộc diễn hành tự dưng biến thành biểu tình chống TT Estrada, người bị tố cáo là trở lại chiến thuật thời Thiết Quân Luật. Hơn 1,000 người xuống đường.

SV PERU XUỐNG ĐƯỜNG, ĐỐT VỎ XE, ĐÒI DÂN CHỦ
LIMA - Hàng ngàn sinh viên học sinh biểu tình tại thủ đô Lima của Peru, đòi TT Fujimori từ chức. Họ đốt vỏ xe trên đường phố và bị cảnh sát đẩy lui. Dư luận tin rằng đã có sự bất đồng giữa TT Fujimori và giám đốc tình báo Montesinos, người bị quay phim đang hối lộ 1 dân biểu đối lập. Tuy nhiên, ông này còn được tự do, có thể vì đã có thương lượng với ông Fujimori.
Mặt khác, hội nghị về cải tổ dân chủ giữa chính quyền và đối lập đã bị hoãn lại. Phe đối lập báo trước họ sẽ đưa đề nghị về tổ chức bầu cử lại, và về trường hợp giám đốc tình báo Montesinos. Hoa Kỳ đã tỏ rõ ý muốn thấy thể chế dân chủ được phục hồi ở Peru, và chiều Thứ Tư, người ta thấy Đại Sứ Mỹ rời Phủ TT sau một phiên họp.

PHI HÀNH GIA HUYỀN THOẠI CỦA NGA CHẾT
Phi hành gia huyền thoại German Titov, người Nga thứ nhì bay vào không gian và là người đầu tiên ở hơn một ngày trong quỹ đạo, được khám phá ra đã chết trong nhà hôm Thứ Năm, có lẽ trúng độc ngửi thán khí. Tuy nhiên, phát ngôn nhân Quốc Hội Nga, nơi Titov giữ chức dân biểu, nói là có lẽ do Titov đau tim.

• 2 Palestine Bị Giết Vì Nghi Làm Điềm Chỉ Cho Do Thái
• TT Bush Tin Cựu TT Blair Sẽ Giúp Hòa Bình Trung Đông
• Ford Qua Mặt Hyundai Ở TQ
• Thương Lượng Nợ Công Bế Tắc, Obama Đòi Giảm Chi Lớn