Hôm nay,  

Văn Hóa Chàm, Đất Việt

05/08/201200:00:00(Xem: 12002)
Bạn thân,
Một thời chúng ta say mê tiếng hát Chế Linh... Vân đó là giọng ca gốc Chàm. Nền văn hóa Chàm đã quyện vào văn hóa Việt sau nhiều thế kỷ, với những tinh hoa bồi đắp cho những thế hệ tương lai.

Và rồi một thời tớ bắt gặp thơ của Inrasara, một nhà thơ Chàm nhưng sử dụng ngôn ngữ Việt tuyệt vời thơ mộng.

Như các dòng thơ này:
Có người thơ tấp tểnh đi buôn
lận lưng ít nắng quê làm vốn
đi, cứ đi phiêu giạt đất trần
chân sạn, buồn đầy, hai tay trắng

Trời ạ, ai mà làm thơ tuyệt vời như thế. Mà lại là nhà thơ Chàm, có bút hiệu là Inrasara.

Nhưng quá khứ vẫn còn nhiều di tích của nền văn hóa độc đáo Champa.

Thông tấn Infonet mới loan tin rằng Đà Nẵng vừa phát hiện "mỏ vàng" di tích Việt - Chăm.

Bản tin kể:

“Chiều 2/8, ông Võ Văn Thắng, Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng cho hay, nền móng của một ngôi đền tháp Chăm có niên đại sau thế kỷ thứ X vừa được phát hiện sau hơn nửa tháng khai quật khảo cổ học tại khu vực tổ 3, làng Phong Lệ (phường Hòa Thọ Đông, quận Cẩm Lệ, Đà Nẵng).

Phát lộ nền móng đền tháp Chăm ngàn năm tuổi

Theo đó, đợt khai quật này đang được Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp với Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn thực hiện. Trên tổng diện tích khoảng 500m2, các nhà khảo cổ đã phát hiện một quần thể phế tích, trong đó đáng chú ý nhất là nền móng của ngôi đền tháp Champa được xây dựng cách đây khoảng 1.000 năm.

"Qua xác định ban đầu, ngôi đền tháp Champa này có diện tích khoảng 16x16m với 4 góc tháp, 3 cửa phụ, 1 cửa chính. Các nhà khảo cổ đã xác định vị trí tháp chính, kích thước, vị trí trung tâm nơi đặt bệ thờ… Sắp đến chúng tôi sẽ tiếp tục xác định các bậc lên xuống ở các cửa tháp, độ dày của tường tháp, xác định độ rộng của tường tháp, kết cấu nền móng dưới tháp…" - Ông Nguyễn Xuân Mạnh, cán bộ giảng dạy bộ môn khảo cổ học (Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn) đang trực tiếp làm việc tại hiện trường cho biết.

Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng Võ Văn Thắng cho biết, trong lần khai quật này tại di chỉ làng Phong Lệ không phát hiện các hiện vật quý giá như lần khai quật trước mà chỉ phát hiện dấu tích nền móng của khu đền tháp, tuy nhiên khu đền tháp này rất to lớn. Hiện các nhà khảo cổ đang tiếp tục khai quật để làm rõ ngôi tháp Chăm này. Qua đó, có kế hoạch bảo vệ nhằm phục vụ công tác bảo tồn, giáo dục và du lịch...”

Tuyệt vời là thế. Nền văn hóa Chàm như thế đã có những chiều sâu chưa được dò ra hết. Nhưng chính nơi đây chúng ta mới biết rằng, trong dòng máu người Đà Nẵng vẫn lưu chảy một phần của dân tộc Champa.

Lẽ vô thường của trời đất đã xóa sổ nhiều đền đàp, tháp cổ... và rồi vẫn lưu giữ trong máú chúng ta chút gì của người xưa. Đừng nói rằng anh thế naỳ, chị thế kia. Từ một thời thật xưa là xưa, và rồi chúng ta bây giờ, trong chủng tử vẫn là những gì chia sẻ lẫn nhau. Mà chúng ta không biết hết được. Ai biết được, lẽ ra tớ phải mang họ Chế mới phải.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Theo báo quốc nội, trong hệ thống giao thông đường bộ tại miền Nam Việt Nam, có 1 quốc lộ là bộ mặt, là cửa ngõ quan trọng nhất của thành phố Sài Gòn. Đã có nhiều dự án "trang điểm", rồi nhiều năm qua người ta đã mua và bán, trả giá và cuối cùng là để lại con đường với diện mạo bầm dập, thê thảm. Đó là quốc lộ 13, cửa ngõ phía đông của Sài Gòn. Báo Tuổi Trẻ ghi nhận thực trạng của con đường này qua đoạn ký sự như sau.
Theo báo quốc nội, tại một số trường đại học trên địa bàn các thành phố Sài Gòn, Hà Nội, có một số sinh viên kiếm thêm thu nhập bằng nghề đi "học thuê" thay cho các sinh viên bận công việc không thể đến trường. Trước đây, chuyện đi học điểm danh tưởng như không ai có thể làm hộ được, vậy mà nó lại đang trở nên khá phổ biến ở nhiều trường đại học. Học thuê cũng đang trở thành một nghề mưu sinh đối với nhiều sinh viên.
Theo báo Tiền Phong, đã hơn 2 năm nay, gần 150 gia đình cư dân ở 2 tổ 9, 10 phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng, luôn trong tình trạng "báo động đỏ" vì dịch ruồi. Ăn cơm phải mắc màn, ngủ trưa cũng mắc màn, đám cưới, đám giỗ phải dọn cỗ ban đêm, người lớn phiền muộn, trẻ em nhớp nhúa, còi cọc vì "sống chung với ruồi". Báo TP ghi nhận thực trạng này như sau.
Theo ghi nhận của SGGP, tại miền Tây Nam phần, dọc theo tuyến biên giới VN-Cam Bốt ở phía Tây Nam, hàng ngày có hàng trăm người hối hả vận chuyển lậu xăng dầu sang Cam Bốt. Sôi động nhất là khu vực Hà Tiên, Kiên Lương (Kiên Giang); Khánh Bình, Khánh An (An Giang); Vĩnh Hưng, Tân Hưng, Mộc Hóa (Long An). Nguyên nhân của thực trạng này là do giá xăng dầu thế giới tăng cao
Theo báo SGGP, tại thành phố Sài Gòn, hàng chục năm nay, ở khu vực ấp 2, 4 của xã Xuân Thới Thượng, huyện Hóc Môn, hình thành một xóm khoảng 50 gia đình chuyên nghề săn cào cào. Mỗi ngày, vào khoảng 2 giờ chiều, dân săn cào cào lại lên đường, mang theo cái vợt lớn làm bằng vải dù và cái đục cột trên chiếc xe gắn máy cũ kỹ, lang thang khắp cánh đồng, từ Củ Chi (TPSG) lên Tây Ninh
Theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ, ở thành phố Sài Gòn có khoảng 500 nghệ sĩ, công nhân sân khấu đang sống trong tình trạng nghèo khổ. Có những hoàn cảnh rất đau lòng: không nhà cửa, không con cháu hoặc con cháu quá khổ không lo được phải đi bán vé số, đi ăn xin, làm thuê làm mướn, trôi giạt khắp nơi.
Theo báo An Ninh Thế giới, tháng 6 vưà qua, tòa án CSVN tỉnh Bình Dương đã mở phiên tòa xét xử một vụ cá độ bóng tròn quy mô lớn của tỉnh Bình Dương. Trong vụ xử này, có 23 can phạm, tất cả đều là "cậu ấm", con của các chủ doanh nghiệp địa phương, và nổi tiếng nhất trong đám này cậu L.T.N. có biệt danh là công tử Cám.
Theo ghi nhận của báo Pháp Luật thành phố SG, trong hệ thống bến xe vận tải thuộc khu vực các tỉnh phiá Nam VN, bến xe Miền Đông là bến xe khách lớn nhất tại thành phố Sài Gòn, mỗi ngày tiếp đón hàng ngàn lượt người từ Sài Gòn,đi về các tỉnh miền Đông, miền Bắc và ngược lại. Đây cũng là chỗ hành nghề lý tưởng của hàng trăm tài xế xe ôm.
Theo báo quốc nội, việc làm cho sinh viên sau khi ra trường hiện đang là một vấn đề rất nan giải, chưa có biện pháp giải quyết hữu hiệu. Một thực tế trớ trêu hiện nay: người có bằng cấp, năng lực thật sự được đào tạo trong môi trường giáo dục tốt nhưng lại không có điều kiện xin việc, phải sống lây lất qua ngày với những công việc không cần đào tạo chuyên nghiệp. Báo CA Sài Gòn ghi nhận thực trạng này qua 1 trường hợp như sau.
Tại vùng ngoại ô của thành phố Cần Thơ, có 1 xóm chuyên nghề đan thúng. Đây cũng là nơi mà các công ty Du lịch thường dẫn du khách nước ngoài đến thăm trong các tour hướng về miệt vườn, về các "làng nghề" ngoại thành Cần Thơ. Báo SGGP viết về xóm thúng này qua đoạn ký sự như sau.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.