Hôm nay,  

Văn Hóa Chàm, Đất Việt

05/08/201200:00:00(Xem: 11850)
Bạn thân,
Một thời chúng ta say mê tiếng hát Chế Linh... Vân đó là giọng ca gốc Chàm. Nền văn hóa Chàm đã quyện vào văn hóa Việt sau nhiều thế kỷ, với những tinh hoa bồi đắp cho những thế hệ tương lai.

Và rồi một thời tớ bắt gặp thơ của Inrasara, một nhà thơ Chàm nhưng sử dụng ngôn ngữ Việt tuyệt vời thơ mộng.

Như các dòng thơ này:
Có người thơ tấp tểnh đi buôn
lận lưng ít nắng quê làm vốn
đi, cứ đi phiêu giạt đất trần
chân sạn, buồn đầy, hai tay trắng

Trời ạ, ai mà làm thơ tuyệt vời như thế. Mà lại là nhà thơ Chàm, có bút hiệu là Inrasara.

Nhưng quá khứ vẫn còn nhiều di tích của nền văn hóa độc đáo Champa.

Thông tấn Infonet mới loan tin rằng Đà Nẵng vừa phát hiện "mỏ vàng" di tích Việt - Chăm.

Bản tin kể:

“Chiều 2/8, ông Võ Văn Thắng, Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng cho hay, nền móng của một ngôi đền tháp Chăm có niên đại sau thế kỷ thứ X vừa được phát hiện sau hơn nửa tháng khai quật khảo cổ học tại khu vực tổ 3, làng Phong Lệ (phường Hòa Thọ Đông, quận Cẩm Lệ, Đà Nẵng).

Phát lộ nền móng đền tháp Chăm ngàn năm tuổi

Theo đó, đợt khai quật này đang được Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp với Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn thực hiện. Trên tổng diện tích khoảng 500m2, các nhà khảo cổ đã phát hiện một quần thể phế tích, trong đó đáng chú ý nhất là nền móng của ngôi đền tháp Champa được xây dựng cách đây khoảng 1.000 năm.

"Qua xác định ban đầu, ngôi đền tháp Champa này có diện tích khoảng 16x16m với 4 góc tháp, 3 cửa phụ, 1 cửa chính. Các nhà khảo cổ đã xác định vị trí tháp chính, kích thước, vị trí trung tâm nơi đặt bệ thờ… Sắp đến chúng tôi sẽ tiếp tục xác định các bậc lên xuống ở các cửa tháp, độ dày của tường tháp, xác định độ rộng của tường tháp, kết cấu nền móng dưới tháp…" - Ông Nguyễn Xuân Mạnh, cán bộ giảng dạy bộ môn khảo cổ học (Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn) đang trực tiếp làm việc tại hiện trường cho biết.

Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng Võ Văn Thắng cho biết, trong lần khai quật này tại di chỉ làng Phong Lệ không phát hiện các hiện vật quý giá như lần khai quật trước mà chỉ phát hiện dấu tích nền móng của khu đền tháp, tuy nhiên khu đền tháp này rất to lớn. Hiện các nhà khảo cổ đang tiếp tục khai quật để làm rõ ngôi tháp Chăm này. Qua đó, có kế hoạch bảo vệ nhằm phục vụ công tác bảo tồn, giáo dục và du lịch...”

Tuyệt vời là thế. Nền văn hóa Chàm như thế đã có những chiều sâu chưa được dò ra hết. Nhưng chính nơi đây chúng ta mới biết rằng, trong dòng máu người Đà Nẵng vẫn lưu chảy một phần của dân tộc Champa.

Lẽ vô thường của trời đất đã xóa sổ nhiều đền đàp, tháp cổ... và rồi vẫn lưu giữ trong máú chúng ta chút gì của người xưa. Đừng nói rằng anh thế naỳ, chị thế kia. Từ một thời thật xưa là xưa, và rồi chúng ta bây giờ, trong chủng tử vẫn là những gì chia sẻ lẫn nhau. Mà chúng ta không biết hết được. Ai biết được, lẽ ra tớ phải mang họ Chế mới phải.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Theo ghi nhận của báo quốc nội, các chợ đêm tại Sài Gòn vào những ngày giáp Tết hoạt động sớm hơn. Từ 4-5 giờ chiều, nhiều tiểu thương bán quần áo phía cửa Đông chợ Bến Thành đã lục đục cùng người làm vác "lều, chõng" bày biện gian hàng. Và từ 7 giờ tối trở đi, chợ đêm mới thật sự vào không khí mua bán.
Theo ghi nhận của SGGP, gần đến Tết Nguyên đán, thị trường hoa ở Tết TPSG trở nên sôi động . Ngoài các vựa hoa kiểng ở TPSG, năm nay nhiều nhà vườn trồng hoa kiểng ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long cũng đã "đổ bộ" lên TPSG với nhiều chủng loại hoa và nhiều loại, hình thành những khu chợ hoa bình dân giá rẻ. SGGP ghi nhận toàn cảnh về các chợ hoa này như sau.
Theo báo Thanh Niên, đại dịch cúm gia cầm đã lan rộng đến nhiều xã ở tỉnh Bình Định. Từ hạ tuần tháng 1/2005 đến nay, nhiều gia đình nuôi gia cầm đã trắng tay vì từng đàn gà vịt bị nhiễm virus H5N1. Tai họa đã ập đến với bao gia đình vùng nông thôn mưu sinh bằng nghề nuôi gà vịt. Hàng năm, họ đợi dịp Tết, lái thương từ các thị trấn về các trại nuôi gà vịt để thu mua.
Theo báo quốc nội, kể từ đầu năm 2005, các Công ty Xổ số kiến thiết khu vực miền Trung có quyền phát hành vé số trên các địa phương khác để tăng doanh thu. Riêng trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đã có 13 công ty xổ số kiến thiết của các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên đặt văn phòng khai thác. Đây thực sự là cuộc đua quyết liệt chiến giành thị trường giưã các công ty xổ số miền Trung.
Theo báo quốc nội, tại miền Tây Nam phần, càng gần đến cuối năm, chợ nổi Cái Răng càng đông đúc với hàng ngàn ghe, tàu đầy ắp sản vật từ khắp nơi đổ về. Thành phần bán, mua chính yếu ở chợ nổi là dân thương hồ rày đây mai đó, dong ghe khắp các miền quê thu gom hàng nông sản về bán tại chợ và lại lấy hàng hóa khác đưa về các nơi.
Theo ghi nhận của báo quốc nội, càng gần đến Tết, cảnh "lề đường biến thành chiếu bạc" càng trở nên phổ biến trên nhiều đường phố của Sài Gòn.Chỉ cần một bóng cây, gầm xe tải, hay một góc vỉa hè là các con bạc có thể sát phạt nhau suốt ngày. Có những người coi việc đánh bạc như thể là công việc mưu sinh kiếm tiền xài Tết. Báo Ngôi Sao ghi nhận thực trạng này như sau.
Theo báo SGGP, các gia đình nông dân chuyên nghề trồng rau trên địa bàn thành phố Đà Lạt đang tất bật chuẩn bị cho vụ rau Tết, một vụ rau mà họ đặt nhiều hy vọng sẽ được giá. Nhưng, người dân đang phải đối mặt với nạn hạn hán lớn nhất từ trước đến nay. Nguồn nước từ các hồ cung cấp nước cho các vườn rau bị cạn kiệt, nhiều hồ không còn một giọt nước.
Theo báo quốc nội, tại miền Trung, tỉnh Nghệ An là "trung tâm" ma túy của cả VN, trong đó huyện miền núi nghèo Tương Dương là thủ phủ ma túy của miền núi dọc biên giới Việt-Lào. Huyện này có 21 xã, thị trấn, 173 bản thì chỉ sót lại một bản không dính dáng đến "cái chết trắng", tuy nhiên bản này lại đang bị cô lập
Tại miền Bắc VN, có làng cổ Trát Cầu nằm ven dòng sông Nhuệ, Trát Cầu (Tiền Phong, Thường Tín) chuyên nghề làm chăn, gối bông từ mấy trăm năm nay. Mặc dù trải qua nhiều thăng trầm lịch sử nhưng người dân trong làng vẫn cố lưu giữ được những kỹ thuật làm chăn gối đẹp và rất tinh tế. Báo Hà Tây viết về làng này như sau.
Tại miền Tây, cứ vào độ tháng 10-12 (âm lịch) làng bánh truyền thống xứ dừa Bến Tre lại rộn ràng, hoạt động hối hả để kịp ra lò những ổ bánh phồng, bánh tráng bán trong dịp Tết. Đã xuất hiện gần trăm năm nhưng đến nay món ăn dân dã này vẫn được người dân nông thôn, thị thành miền Tây ưa chuộng. Dân gian có câu truyền miệng:


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.