Hôm nay,  

Văn Hóa Chàm, Đất Việt

05/08/201200:00:00(Xem: 11796)
Bạn thân,
Một thời chúng ta say mê tiếng hát Chế Linh... Vân đó là giọng ca gốc Chàm. Nền văn hóa Chàm đã quyện vào văn hóa Việt sau nhiều thế kỷ, với những tinh hoa bồi đắp cho những thế hệ tương lai.

Và rồi một thời tớ bắt gặp thơ của Inrasara, một nhà thơ Chàm nhưng sử dụng ngôn ngữ Việt tuyệt vời thơ mộng.

Như các dòng thơ này:
Có người thơ tấp tểnh đi buôn
lận lưng ít nắng quê làm vốn
đi, cứ đi phiêu giạt đất trần
chân sạn, buồn đầy, hai tay trắng

Trời ạ, ai mà làm thơ tuyệt vời như thế. Mà lại là nhà thơ Chàm, có bút hiệu là Inrasara.

Nhưng quá khứ vẫn còn nhiều di tích của nền văn hóa độc đáo Champa.

Thông tấn Infonet mới loan tin rằng Đà Nẵng vừa phát hiện "mỏ vàng" di tích Việt - Chăm.

Bản tin kể:

“Chiều 2/8, ông Võ Văn Thắng, Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng cho hay, nền móng của một ngôi đền tháp Chăm có niên đại sau thế kỷ thứ X vừa được phát hiện sau hơn nửa tháng khai quật khảo cổ học tại khu vực tổ 3, làng Phong Lệ (phường Hòa Thọ Đông, quận Cẩm Lệ, Đà Nẵng).

Phát lộ nền móng đền tháp Chăm ngàn năm tuổi

Theo đó, đợt khai quật này đang được Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp với Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn thực hiện. Trên tổng diện tích khoảng 500m2, các nhà khảo cổ đã phát hiện một quần thể phế tích, trong đó đáng chú ý nhất là nền móng của ngôi đền tháp Champa được xây dựng cách đây khoảng 1.000 năm.

"Qua xác định ban đầu, ngôi đền tháp Champa này có diện tích khoảng 16x16m với 4 góc tháp, 3 cửa phụ, 1 cửa chính. Các nhà khảo cổ đã xác định vị trí tháp chính, kích thước, vị trí trung tâm nơi đặt bệ thờ… Sắp đến chúng tôi sẽ tiếp tục xác định các bậc lên xuống ở các cửa tháp, độ dày của tường tháp, xác định độ rộng của tường tháp, kết cấu nền móng dưới tháp…" - Ông Nguyễn Xuân Mạnh, cán bộ giảng dạy bộ môn khảo cổ học (Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn) đang trực tiếp làm việc tại hiện trường cho biết.

Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng Võ Văn Thắng cho biết, trong lần khai quật này tại di chỉ làng Phong Lệ không phát hiện các hiện vật quý giá như lần khai quật trước mà chỉ phát hiện dấu tích nền móng của khu đền tháp, tuy nhiên khu đền tháp này rất to lớn. Hiện các nhà khảo cổ đang tiếp tục khai quật để làm rõ ngôi tháp Chăm này. Qua đó, có kế hoạch bảo vệ nhằm phục vụ công tác bảo tồn, giáo dục và du lịch...”

Tuyệt vời là thế. Nền văn hóa Chàm như thế đã có những chiều sâu chưa được dò ra hết. Nhưng chính nơi đây chúng ta mới biết rằng, trong dòng máu người Đà Nẵng vẫn lưu chảy một phần của dân tộc Champa.

Lẽ vô thường của trời đất đã xóa sổ nhiều đền đàp, tháp cổ... và rồi vẫn lưu giữ trong máú chúng ta chút gì của người xưa. Đừng nói rằng anh thế naỳ, chị thế kia. Từ một thời thật xưa là xưa, và rồi chúng ta bây giờ, trong chủng tử vẫn là những gì chia sẻ lẫn nhau. Mà chúng ta không biết hết được. Ai biết được, lẽ ra tớ phải mang họ Chế mới phải.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Theo SGGP, các kiểu bảng hiệu của người Sài Gòn bây giờ là dùng hình tượng. Trước là dùng hình thay chữ, hoặc bảng hiệu hộp đèn chữ nổi hay sử dụng đèn huỳnh quang kéo sợi, thịnh hành trong khoảng 20 năm. Từ các thập niên đầu thế kỷ 20, bảng hiệu có kèm theo minh họa tượng trưng như kiểu hiệu kem Hynos của doanh nhân Huỳnh Đạo Nghĩa vẽ anh Bảy Chà Và da đen cười khoe răng trắng;
Theo ghi nhận của báo Lao Động, trong tuần qua, thành phố Đà Lạt, tỉnh lỵ tỉnh Lâm Đồng và các huyện của tỉnh này đang bị đại hán. Mực nước các sông suối trong tỉnh này hạ thấp hơn so với trung bình nhiều năm, các suối nhỏ có nguy cơ cạn kiệt. Báo LĐ ghi nhận thực trạng hạn hán tại Đà Lạt như sau. Đà Lạt nằm ở độ cao 1,500m so với mực nước biển.
Còn một tháng mới đến Tết nguyên đán, thế nhưng, tại các Trung tâm giới thiệu việc làm ở TPSG luôn đông nghẹt sinh viên đến tìm việc làm thêm trong ngày lễ này. Với mức lương cao gấp 2-3 lần ngày thường, các sinh viên hy vọng sẽ dành dụm được một ít tiền để đóng học phí cho học kỳ sau. Tin Nhanh VN ghi nhận tình cảnh của những sinh viên nghèo chạy tìm việc làm trong dịp Tết như sau.
Theo báo Tuổi Trẻ, trong tuần qua, tại tỉnh Phú Yên, chỉ trong chuyến ra khơi câu cá ngừ đại dương đầu tiên của vụ đánh bắt mới, làng biển phường 6 (thị xã Tuy Hòa) đã có đến bảy chiếc tàu gặp nạn. Tin tức từ ngoài biển liên tục gọi về xin ứng cứu. Qua máy truyền tin những tiếng kêu thét, hoảng loạn trên các con tàu đang lâm nạn từ ngoài khơi xa dội về càng khiến cái làng biển này hoang mang, căng thẳng.
Theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ, tại TPSG, tất cả các đường phố đều ngập tràn bảng hiệu quảng cáo, trung bình trước mặt tiền một cửa hàng bao giờ cũng có khoảng 2-3 bảng hiệu quảng cáo, thậm chí có dăm cửa hàng treo một lúc 6-7 bảng. Một bảng hiệu lớn giăng ngang trước mặt tiền nhà, chiều ngang bao giờ cũng kín từng tấc diện tích hiện hữu.
Như VB đã loan tin, Tòa án trọng tài thể thao quốc tế đã buộc Liên đoàn bóng đá VN phải bồi thường huấn luyện viên Letard người Pháp một số tiền lên đến 197 ngàn Mỹ kim. Ông Letard nguyên là huấn luyện viên đội tuyển túc cầu U.23 của VN ( gồm các tuyển thủ dưới 23 tuổi) , đã bị VN sa thải trước thời hạn kết thúc hợp đồng với lý do là khả năng huấn luyện yếu kém.
Theo ghi nhận của báo Thanh Niên, tại bến xe Miền Đông của Thành phố Sài Gòn, mỗi ngày gần cả ngàn lượt xe rời bến đều phải "gồng mình" cống nộp cho các nhân viên quản lý và điều hành bến xe. Chỉ riêng hai bộ phận phòng vé và điều độ với khoảng vài chục nhân viên, mỗi xe chỉ cần "đóng hụi chết" vài chục ngàn đồng/chuyến
Trên địa bàn thành phố SG, chỉ riêng quận 10 hiện có đến 52 lô chung cư, trong đó có 37 lô đã quá hạn sử dụng từ 10-15 năm với trên 4.000 gia đình cư ngụ. Thế nhưng, việc di dời hàng chục ngàn con người ra khỏi chung cư lại quá chậm. Người dân sống trong những chung cư cũ đang thấp thỏm trong nỗi lo nhà sập. SGGP ghi nhận thực trạng này như sau.
Tại VN, nghề múa Lân Sư Rồng, thường tập luyện cả năm nhưng chỉ biểu diễn vài ba ngày lễ tết, hay những dịp các cơ quan, đơn vị khai trương... Khi đã theo nghề này, nhiều người gọi đó là cái nghiệp. Từ niềm đam mê khi nghe tiếng trống rộn rã của những đoàn lân, nhiều người đã dấn thân theo nghề "ghiền không bỏ được". SGGP viết như sau.
Từ lâu, tại VN, trong suy nghĩ của nhiều người, nghề cửu vạn (bốc vác, tải hàng) tại các bến xe, thương cảng, nhà kho, chỉ dành cho nam giới, nhưng nay ngày càng nhiều phụ nữ tham gia vào nghề này. Và trên đường mưu sinh, phụ nữ làm nghề này cũng còn nhiều điều thảm thương. Báo Bình Định viết về những phụ nữ kiếm sống bằng nghề bốc vác hàng tại thành phố Qui Nhơn như sau.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.