Hôm nay,  

Xóm Lồng Đèn

05/10/200600:00:00(Xem: 4504)

Bạn,

Một mùa trung thu lại đến, tại Sài Gòn và nhiều thành phố ở VN, những món đồ chơi, chiếc lồng đèn nhiều màu sắc, mẫu mã hiện đại của Hoa Lục lại tràn xuống phố. Nhưng ở đây đó trong những xóm nghèo, vẫn có hình ảnh những người âm thầm giữ lại hồn cho ánh trăng rằm. Và khi phố xá bắt đầu đông vui trong với bánh, lồng đèn, thì những chiếc lồng đèn, đồ chơi Việt vẫn lặng lẽ mang hồn Việt xuống phố... Báo Tuổi Trẻ viết về 2 xóm sản xuất lồng đèn tại SG và Hà Nội qua đoạn ký sự như sau.

Tại phường 5, quận 11, TPSG,  hàng chục năm qua, có ở cư xá Phú Bình được nhiều người biết với cái tên "xóm lồng đèn", một thời là nơi chuyên làm lồng đèn trung thu truyền thống bằng giấy cung cấp cho khu vực Sài Gòn và cả miền Tây. Vậy mà trở lại xóm lồng đèn bây giờ buồn hiu, cả xóm chỉ còn trên dưới mười gia đình bám với nghề. Bác Nguyễn Văn Đoàn với hơn 20 năm trong nghề cho biết: "Cả hai năm nay không nhận được một đơn đặt hàng nào, chỉ làm bán lẻ cho các xóm lao động thôi, chỉ còn bọn trẻ dám bám với nghề". Đến cái xóm nhỏ này hỏi nhà hai chị em "siêu nhân dán đèn" không ai không biết bởi tốc độ dán đèn cực nhanh của họ. Cô bé Giang Ngọc Ánh mới 11 tuổi mà đã có tới bốn năm kinh nghiệm sản xuất đèn trung thu. "Năm nào cũng vậy, cứ đến trung thu là hai chị em làm lồng đèn bán, kiếm không nhiều, chỉ khoảng 500 ngàn đồng/tháng, vậy mà không bỏ nghề được chị ơi", Ngọc Ánh nói với phóng viên như thế. Ngọc Ánh luôn là trợ thủ đắc lực cho chị Giang Ngọc Yến, một trong những tay nghề hiếm hoi còn bám trụ với nghề của xóm. Hai chị em kiêm luôn việc bỏ mối nhưng nhiều lần phải đành lủi thủi quay về vì "người ta chỉ thích đèn chạy bằng pin thôi". Vậy là lồng đèn xóm nghèo chỉ bán được cho trẻ em nghèo.Trong xóm nghèo này có hơn 20 thanh thiếu niên vẫn bám nghề xem như kiếm chút tiền trang trải việc học hành.

Tại ngoại thành Hà Nội, những người cao niên nhất ở xóm Hồng, làng Khương Hạ đều nhớ từ hàng trăm năm qua xóm Hồng đã nổi tiếng khắp trong Nam ngoài Bắc với nghề làm đồ chơi tinh xảo cho trẻ con mỗi khi đến mùa trung thu. Nghệ nhân Nguyễn Văn Nhâm năm nay đã 80 tuổi kể: "Đồ chơi xóm Hồng làm bằng tôn thiếc nhưng rất độc đáo với những chiếc lồng đèn trái đào tiên, bướm lượn, thỏ ngọc đánh trống, tàu thủy đẹp như thật và di chuyển được một thời làm trẻ con mê đến độ quên ăn quên ngủ".

Bạn,

Cũng theo báo Tuổi Trẻ, xóm đồ chơi ở làng Khương Hạ bây giờ chỉ còn là tên gọi trong dĩ vãng. Đồ chơi Trung Quốc tràn vào làm phá sản nghề làm đồ chơi của làng. Hầu hết nghệ nhân nơi này đều giải nghệ. Cả xóm bây giờ chỉ còn một chàng trai cương quyết bám lấy nghề, đó là anh Nguyễn Văn Mạnh Hùng, người con út của nghệ nhân Nguyễn Văn Nhâm.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Có những di sản văn hóa mang theo những mảng hồn dân tộc, mà chúng ta khi nhớ tới vẫn luôn luôn cảm động, vì đó là một phần lịch sử mở nước, dựng nước của ông bà mình.
Trong thời toàn cầu hóa, không chỉ kinh tế bị tác động lớn, cả lợi và hại, mà văn hóa cũng thế. Do vậy, bản sắc dân tộc cũng sẽ chuyển biến qua từng thế hệ, có nơi nhạt hơn một chút, và có nơi đậm hơn một chút -- và đôi khi, như ở các thành phố lớn, như tại Sài Gòn, văn hóa trở thành một tổng hợp chuyển biến, tác động lẫn nhau.
Gốm Việt Nam trước giờ nổi tiếng nhất là gốm Bát Tràng. Có lẽ một yếu tố làm cho gốm Bát Tràng được biết nhiều là nhờ vị trí điạ lý thuận lợi, nằm ngay ở Gia Lâm, Hà Nội – nghĩa là bên bờ thủ đô, và do vậy được các phóng viên báo chí viết nhiều. Nhưng như thế không có nghĩa là gốm Việt Nam mình chỉ duy có gốm Bát Tràng.
Làm thế nào có thể giữ gìn những điệu hát dân ca của Việt Nam? Có lẽ, đó làmột trong những khó khăn nhất đối với những người yêu mến nghệ thuật dân tộc.
Câu chuyện bằng giả là bình thường, vì chỉ cần một máy in đặt bên cạnh máy điện toán, nối dây xong, dùng Photoshop phù phép là xong.
Tình yêu đôi khi cần lời khuyên, bất kể rằng trái tim vẫn có những lý lẽ riêng của nó.
Đó là một chữ mới thấy trong hơn một thập niên nay, có thể là gần 2 thập niên: chém gió. Chữ này không rõ dịch chính xác ra ngôn ngữ bạn đang sử dụng thế nào... thôi thì mượn những chữ khá xưa mà bạn đã biết để đối chiếu: “chém gió” có nghĩa là “nổ,” là “xạo,” là “bẹt cà na”...
Nên “có tiếng“ hơn là nên “có miếng”? Những lựa chọn như thế có thể ảnh hưởng nhiều tới, không riêng cho bản thân người lựa chọn, nhưng sẽ tác động ra cả xã hội, nếu đây là một chính sách.
Chúng ta có bao giờ hài lòng với công việc của mình? Hoặc là chỉ hài lòng vào những ngaỳ cuối tuần khi được nghỉ ngơi, và bất mãn vào những ngày lao động nặng nhọc trong tuần?
Thế lào nà lói ngọng? Trời ạ, lại nói ngọng rồi. Không phải giỡn, nhưng nói ngọng là điều không nên, tuy là lỗi rất bình thường.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.