Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 16081)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

NEW DELHI - Phong trào tự bảo vệ của phụ nữ Ấn Độ, tương tự #MeToo tại Hoa Kỳ, đang tăng xung lực với các tố giác tấn công tình dục chống lại chính khách, tài tử, đạo diễn điện ảnh, và những người nổi tiếng.
BEIJING - Nhà cầm quyền Hoa Lục nêu quan ngại về hoạt động tập trận của Philippines và Hoa Kỳ cùng thời gian lãnh tụ Tập Cận Bình viếng Manila trong tháng tới.
Nhật ngày càng mở nhiều mật trận bao vây Trung Cộng mà cụ thể gần nhất là Nhật họp cùng với 5 nước vùng sông Mekong để hỗ trợ tài chánh và chiến lược cho nhóm này nhằm chống lại thế lực xâm lược của TQ, theo bản tin của Đài Phát Thanh Quốc Tế Pháp Tiếng Việt (RFI) cho biết hôm 9 tháng 10.
Washington - TT Trump loan báo: Đại Sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc Nikki Haley từ chức, hiệu lực trước cuối năm.
CHICAGO - Cảnh sát Chicago báo tin: 1 bé trai 2 tuổi trúng đạn chết sau khi tới phòng cấp cứu, hồi tối Chủ nhật, là nạn nhân trẻ tuổi nhất của bạo động súng tại thành phố có tỉ lệ án mạng cao.
MIAMI - Bão Michael sức mạnh cấp 2 từ sáng Thứ Ba đang trực chỉ vùng cán chảo Florida – dân vùng đã được lệnh di tản trước, tránh cuồng phong, sóng lớn và mưa gây ngập lụt.
WASHINGTON - Thống đốc Robert Kaplan của chi nhánh FED Dallas nhận xét: trái phiếu tăng giá phản ảnh tâm lý bất an của giới đầu tư về tăng trưởng tương lai của kinh tế Hoa Kỳ.
WASHINGTON - Trong lễ tuyên thệ của thẩm phán TCPV Kavanaugh tại Bạch Ốc, TT Trump tỏ ý tiếc về khủng hoảng mà ông Kavanaugh và gia đình đã trải qua – cũng nhân dịp này, ông nhấn mạnh “Tiến trình vừa qua đã chứng minh ông Kavanaugh vô tội với các tố giác tấn công tình dục”.
WASHINGTON - TCPV quyết định không cứu xét khiếu nại về phán quyết năm 2017 của tòa cấp dưới chống lại 1 quy định về môi trường của chính quyền Obama.
WASHINGTON - Công chúng sốt sắng mở hầu bao hơn giúp các ứng viên của 2 đảng vận động tranh cử sau vụ đọ sức trong tiến trình chấp thuận ứng viên TCPV của TT Trump.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.