Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 15927)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

DAMASCUS - Nhóm theo dõi nhân quyền Syria (hay SOHR-trụ sở London) đưa tin: hơn 360,000 người thiệt mạng trong hơn 7 năm xung đột vũ trang – con số cụ thể của SOHR là 364,792 sinh mạng bị kết liễu, gần 1/3 là thường dân.
MOSCOW - 2 công dân Nga bị tố cáo dùng novichok hạ độc 2 người tại Salisbury khẳng định họ là du khách, ghé lại nơi đây vì nhu cầu chiêm ngưỡng 1 nhà thờ là di tích lịch sử, quần thể đá tảng Stonehenge, và di tích định cư của người tiền sử trong vùng, theo tường thuật của Russia Today (hay RT).
MANILA - Trung tâm báo bão Hawaii cho hay siêu bão có thể đến tỉnh Cagayan trong vùng đông bắc Philippines trong ngày Thứ Bảy tuần này, đe dọa hơn 4 triệu dân.
BEIJING - Đề nghị tái tục thương lượng cấp cao từ chính quyền Trump được Trung Cộng hoan nghênh như là dấu hiệu tỏ thiện chí để giảm căng thẳng – hai bên đang tiến đến gần đàm phán cấp cao, tuy chưa biết bên nào sẵn sàng nhân nhượng đủ để chấm dứt tranh chấp hay không.
BAKERSFIELD - Ít nhất 6 người chết, gồm nghi can nổ súng, tại BakerSfield chiều Thứ Tư. Cảnh sát Kern County cho biết: cảnh sát đáp ứng tin cấp báo về súng nổ tại 1 cơ sở vận tải lúc 5 giờ 20 phút chiều.
MIAMI - Trung tâm báo bão quốc gia (NHC-Miami) cho hay: bờ đông của 2 tiểu bang Carolina sẽ thấy bão sức mạnh 80 dặm giờ đến vào cuối ngày Thứ Năm, nhưng đó chỉ là mở màn – đừng bị lừa bởi sức mạnh của bão Florence đã giảm xuống cấp 2.
CINCINNATTI - Bà Whitney Austin, mẹ của 2 đứa trẻ, cảm thấy biết ơn có thể về mái ấm gia đình sau 5 ngày được cứu chữa tại bệnh viên UC Medical Center.
WHEELING-CHARLESTON - Giám mục của giáo phận Wheeling-Charleston (West Virginia) là Michael Bransfield xin từ chức, và đã được Giáo hoàng chấp nhận.
WASHINGTON - 1 ngày sau báo động thuốc lá điện tử được vị thành niên sử dụng nhiều sẽ trở thành đại dịch nghiện nicotine, tiến sĩ Scott Gottlieb là ủy viên “kiểm sóat thực phẩm và thuốc FDA” loan báo 1 hành động lịch sử chống lại 1300 tiệm bán lẻ và 5 nhà sản xuất e-cigarettes về vai trò của họ trong việc khuyến dụ vị thành niên tiếp cận sản phẩm của họ.
WASHINGTON - Trong lúc bão lớn trực chỉ bờ đông Hoa Kỳ, gần 10 triệu MK trong quỹ hoạt động của cơ quan ứng phó khẩn cấp (FEMA) bị chuyển sang cơ quan cưỡng chế di trú và thuế quan (ICE) để tài trợ trại tạm giam di dân vượt biên – nhưng đó chỉ là 1 giọt trong hũ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.