Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 15605)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

WASHINGTON - Dự báo mới của cơ sở FiveThirtyEight ghi: cơ may giành đa số Thượng Viện của phe DC trong bầu cử giữa kỳ Tháng 1 là 33% - không như cuộc tranh đua ghế dân biểu có phần thuận lợi với ứng viên DC, tranh giành quyền kiểm soát Thuợng Viện là gay go.
WASHINGTON - Chuyên gia ngân hàng Jamie Dimon tuyên bố tại bản doanh JP Morgan Chase (New York): nếu tranh cử TT, sẽ đánh bại Trump.
WASHINGTON - Cựu ngoại trưởng John Kerry bị chính quyền Trump đả kích về “hoạt động ngoại giao trong bóng tối” với viên chức Iran – ông Kerry nhận đã họp nhiều lần với viên chức Iran, cả về thỏa ước nguyên tử Vienna mà Washington đơn phương giải kết từ Tháng 5. Viên chức Bạch Ốc nói với Fox News “các tiếp xúc với Tehran của Kerry là đáng hổ thẹn, vì dân quân được Iran hậu thuẫn tấn công gây thương vong thường dân tại Syria, Iraq và Yemen”.
Ngày 12/09/2018, Apple ra mắt bộ ba iPhone mới gồm XS, XS Max và XR. Như mọi năm, iPhone mới ra mắt cũng đồng nghĩa với việc iPhone cũ bị khai tử hoặc giảm giá.
Trong khuôn khổ sự kiện ra mắt sản phẩm mới ngày 12/09/2018, Apple đã ra mắt hai chiếc iPhone mới là iPhone XS và iPhone XS Max. Bộ đôi iPhone mới vẫn giữ nguyên thiết kế tương tự chiếc iPhone X tiền nhiệm nhưng được cải thiện cấu hình và các yếu tố bên trong.
HANOI -- Lâu nay bạn đã nghe rằng FaceBook thường xuyên gỡ bài viết của nhiều nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam...
HANOI -- Nhà nước CSVN hoan hỷ đưa ra thống kê mới: Việt kiều bơm tiền ào ạt về Việt Nam vào danh sách 10 quốc gia có kiều hối nhiều nhất.
HANOI -- Nhà nước CSVN không bận tâm chuyện nhân quyền... Bản tin VOA ghi nhận: Tổ chức Theo dõi Nhân quyền Quốc tế (Human Rights Watch) hôm 12/9 kêu gọi nhà cầm quyền Việt Nam hủy bản án đối với nhà hoạt động nhân quyền Nguyễn Văn Túc và lập tức phóng thích ông vô điều kiện.
SAIGON -- Một nhóm 9 người dân hoạt động vì môi trường, phản đối tình hình gây ô nhiễm ở Quảng Ngãi đã bị công an tỉnh này khởi tố, chụp mũ rằng nhóm dân này ném đá vào công an.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.