Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 16393)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

WESTMINSTER -- Một buôi nóí chuyện đầy tính triết học... và giới thiệu một tác phẩm triết học...
Tưởng rằng chỉ ở thời Tây, dân ta mới khóc ra máu mắt vì sưu cao thuế nặng. Ngoài đồng thì có thuế ruộng, trong nhà thì phải đóng thuế vườn rồi đến thuế thân v.v…
Đám cưới của Hoàng tử Harry và Meghan hôm 19/5 còn mang những nét hoàng gia, như được tổ chức trong một lâu đài, thái tử và công chúa ngồi trên cỗ xe có ngựa kéo. Còn lại về hình thức đã gần gũi với đời thường hơn nhiều những đám cưới hoàng gia trước đây.
Trong cuộc điều trần trước Thượng Viện Hoa Kỳ ngày 17/04/2018, Đô đốc Philip Davidson người được đề cử làm Tư Lịnh Lực Lượng Mỹ ở Thái Bình Dương báo động về những mối đe dọa mà Trung Quốc đặt ra, và kêu gọi Washington mau chóng tăng cường quân bị và khí tài để đối phó. Ông dẫn chứng gần nhứt, trong ba tuần đầu tháng Tư 2018, Hải Quân Trung Quốc đã tung ra một loạt hành động vừa thị uy vừa khiêu khích trên Biển Đông, không chỉ đối với các láng giềng trong khu vực, mà còn nhắm cả vào Mỹ lẫn Úc, hai nước đang can dự vào vấn đề Biển Đông.
Hai phần ba dân số thế giới sẽ sống tại các thành phố vào năm 2050, theo phúc trình hôm Thứ Tư của Liên Hiệp Quốc về kế hoạch đô thị bền vững cho biết.
Nếu Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình muốn gặp Tổng Thống Đài Loan Thái Anh Văn là phải ngang hàng, đồng đẳng... Đó là ý kiến từ phía Đài Loan, theo tin RTI.
Vũ khí xe lướt siêu thanh chết người của Nga sẽ sẵn sàng ra trận vào năm 2020, và hệ thống phòng thủ phi đạn của Hoa Kỳ hiện không thể chống lại nó, theo các chuyên gia cảnh báo.
Trong một dấu hiệu đáng buồn là sự lo lắng và trầm cảm đã lấy đi sinh mạnh của giới trẻ Mỹ, theo nghiên cứu mới cho thấy tăng gấp đôi kể từ năm 2008 trong số lượng trẻ em và vị thành niên vào bệnh viện vì cố ý tự tử hay ý nghĩ tự tử.
Tỉ lệ sinh ra đời đối với mọi nhóm phụ nữ tại Hoa Kỳ đã giảm tới mức thấp nhất 30 năm vào năm 2017, theo Các Trung Tâm Kiểm Soát và Ngăn Ngừa Bệnh Tật (CDC) cho biết hôm Thứ Năm.
Là nhóm chủng tộc gia tăng nhanh nhất, sức mạnh mua sắm của khách hàng người Mỹ gốc Á Châu đã lên tới 986 tỉ đô la, tăng 257% kể từ năm 2000, so với 97% đối với tất cả người Mỹ nói chung, theo một phúc trình mới đây cho thấy.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.