Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 14970)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

Sau một vòng dạo đường sách, con đường nay được coi như bộ mặt văn hóa của thủ đô Sàigon, với nam thanh nữ tú, với du khách thanh lịch, với người có nhiều ái lực với văn chương… chúng tôi vào quán cà phê ngồi vừa nói chuyện về những quyển sách xưa nay mà cả hai cùng thích vừa ngắm hoạt cảnh sau cửa kiếng.
Cuốn sách dầy 380 trang tràn ngập hình ảnh từ xưa đến nay của các thế hệ cựu nữ sinh Gia Long – trường nữ trung học lớn nhất miền nam Việt Nam trước năm 1975.
Trong chánh trị quyền lợi là cứu cánh tối thượng, không ai ăn cơm nhà, hưởng lộc nước đi làm công chuyện cho quyền lợi nước khác. Trong tình hình chấn động dư luận thế giới, TT Trump của Mỹ tuyên bố sẵn sàng đàm phán trực tiếp thượng đỉnh với lãnh đạo CS Bắc Hàn Kim Jong un. Đề tài cốt lõi là giải trừ hoả tiễn và nguyên tử của Bắc Hàn, mà ba đời nhà họ Kim coi là điều kiện sống chết của chế độ khép kín nhứt và chỉ có TC là đồng minh kinh tế duy nhứt. Nên không có gì khó hiểu khi thấy TC có nhiều vận động ngoại giao tích cực nhứt cho cuộc đàm phán này, nhiều hơn của Mỹ trong việc chuẩn bị cho TT Trump đi đàm phán này; chưa rõ hội nghị ở đâu, ngày nào của tháng 5, 2018.
PHNOM PENH - Phóng viên ngoại quốc báo tin: 43 di dân Cambodia bị chính quyền Trump trục xuất đã về tới – đây là đợt lớn nhất trong thương luợng cho phép trả về nguyên quán di dân hợp pháp phạm tội hình.
BRUSSELS - Lãnh đạo NATO kêu gọi Latvia đối thoại với Nga sau khi Latvia đóng 1 phần không phận thương mại trong lúc Nga thực nghiệm vũ khí 3 ngày tại Biển Baltic.
MOSCOW - Đài truyền hình nhà nước Nga đã phát tin về 1 cuộc điện đàm của Yulia Skripal với người chị em họ đuợc biết với tên Viktoria – Yulia và cha bị hạ độc đầu tháng trước.
ANKARA - Nguyên thủ của Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Nga họp bàn kế hoạch chấm dứt chiên sự tại Syria, tuy cả 3 thế lực hậu thuẫn các phe khác nhau trong cuộc xung đột kéo dài hơn 7 năm qua.
RABAT - Viên chức Morocco dọa hành động đơn phương chống lại Polisario Front theo các tố cáo lực luợng này xâm nhập vùng trái độn tại Tây Sahara do LHQ giám sát.
SEOUL - Phái bộ Nam Hàn họp với đối tác Bắc Hàn tại Pyongyang để chuẩn bị nghi lễ và an ninh cho hội nghị thượng đỉnh nam/bắc họp lần đầu tiên từ hơn 1 thập niên, dự kiến diễn ra ngày 27-4 tại Panmunjom, sát phiá nam khu phi chiến.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.