Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 14186)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

WASHINGTON -- Tổng Thống Trump đề ra thêm thuế phạt 100 tỷ đôla trên hàng hóa của Trung Quốc.
QUẬN CAM, Calif.-- Có 3 người đàn ông Quận Cam bị truy tô vì bán thuốc fentanyl giả làm thuốc trông như thuôc oxycodone.
SILICON VALLEY - Cơ sở truyền thông xã hội Facebook ước luợng dữ liệu của 87 triệu người sử dụng đã bị chia sẻ với hãng tham vấn Cambridge Analytica, cao hơn nhiều phỏng định trước, là khoảng 50 triệu, theo loan báo của ông Mike Schroepfer, giám đốc kỹ thuật của Facebook.
NEW YORK CITY - 1 nguừi đàn ông da đen bị cảnh sát bắn tử thương hôm Thứ Tư ở Quận Brooklyn, vì ống điếu của nạn nhân bị nhầm là súng.
PARKLAND, Florida - Trong buổi thảo luận do Axios tổ chưc hôm 23-3, là 1 ngày trước cuộc biểu tình của National School Walkout, học sinh tranh đấu 17 tuổi David Hogg đã nêu lên 1 vấn đề đơn giản, là “chưa có tiếng nói của học sinh da đen”.
AUSTIN - 1 cử tri Texas thách nghị sĩ Ted Cruz, là đại diện tiểu bang tại Capitol Hill, thử DNA để xác nhận ông là người hay không, theo tin từ New York Daily News.
WASHINGTON - Nghị sĩ Mitch McConnell, là thủ lãnh phe CH tại Thượng Viện, nhận rằng cuộc tranh cử giữa kỳ Tháng 11 là 1 cuộc đấu tranh gay go, đầy thách thức.
WASHINGTON - Chuyên gia nhắc: khi bạn mua hàng, bạn giao tiền để nhận sản phẩm, trao đổi ấy đã đuợc 2 bên thỏa thuận. Ngoại thương là tương tự. Hoa Kỳ mua hàng và dịch vụ từ Trung Cộng bằng 506 tỉ MK - Trung Cộng mua 130 tỉ để lấy thứ mà họ muốn và Hoa Kỳ nhận thứ mình muốn, theo các điều kiện mà 2 bên ưng thuận.
WASHINGTON - Cơ quan cưỡng chế luật di trú và thuế quan (hay ICE) vẫn tìm cách trục xuất cựu binh sau tuyên bố vào Tháng 2 của bộ trưởng quốc phòng Jim Mattis hưá bảo vệ cựu binh chưa đuợc nhập tịch.
WASHINGTON - TT Trump dùng twitter sáng Thứ Năm để loan báo “đoàn lữ hành di dân” gồm trên 1000 người Trung Mỹ đã bị phá vỡ bằng luật di trú hiệu quả của Mexico, không tới biên giới nam Hoa Kỳ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.