Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 15039)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

Trong một chuyến công tác ở Arizona, tôi có dịp làm quen với người phụ nữ có vẻ đứng tuổi mà mới đầu tôi gọi chị là cô. Sau khi nghe chị tâm sự, tôi mới biết chị có 5 người con, bé đầu lòng đã qua đời ở độ tuổi 14 vì chứng bịnh suyễn, 4 bé còn lại thì 2 bé bị suyễn, và chính bản thân chị cũng bị suyễn. Hỏi ra mới biết, chị chỉ hơn tôi có 6 tuổi nhưng cái nặng nề của cuộc sống đã trở thành gánh nặng cho chị và chồng cả về tài chánh lẫn tinh thần. Nhìn chị, tôi chạnh lòng xót xa và tự hỏi bản thân mình làm được gì để giúp xoa dịu được những nỗi đau bất hạnh của biết bao gia đình như chị?
Nổ lớn, nhưng may mắn là nổ ban đêm, nhằm lúc vắng người… Đây cũng là lúc nhắc nhở về an toàn trong khu phố…
Tác giả sinh năm 1929 tại Quảng Trị, Cựu Trung Tá QLVNCH, cựu tù cải tạo. Định cư tại Sacramento, Cali. Năm 1991; Hội trưởng sáng lập Hội Thơ Tài Tử Việt Nam Hải Ngoại từ 1994; Sách đã xuất bản: Truyện ký "Người Trai Thời Chiến"; tập thơ "Chuyện Ngày Xưa"; Từng nhận “Certificate of Recogni-tion do The Sacramento International Poetry Hall of Fame tại Đại Hội Thi Ca Quốc Tế Sacramento 2006; Tác giả hiện là cư dân thành phố Garland, Texas và là Hội Trưởng Hội Người Việt Cao Niên Dallas nhiệm kỳ 2016-2017. Cho tới nay, với tuổi 89, ông cũng là vị tác giả cao niên nhất trong năm 2018 dự Viết Về Nước Mỹ. Kính chúc ông vui khỏe.
Kính dâng Ni trưởng Thích Nữ Như Thủy
Và lịch sử cũng cho thấy khi một chế độ, một chính phủ thua trận trước quân ngoại bang, thường bị lật đổ, thay thế bởi một chính phủ khác hay một thể chế khác ngoại trừ trường hợp duy nhất là Nhật Bản.
Đó là chiến lược Trung Quốc đã có từ lâu... nhưng hiếm khi nói công khai. Đó là sử dụng các đơn vị đặc nhiệm ngụy trang làm ngư dân để tuần tra Biển Đông, hay để quấy nhiễu, đột kích... khi cần.
BUENOS AIRES - Tại hội nghị bộ trưởng tài chính G-20, Hoa Kỳ và Trung Cộng cùng phô truơng quyền lực trong lúc chính sách thuế nhập cảng của TT Trump đe dọa châm ngòi chiến tranh mậu dịch.
GENEVA - Ngoài các giống khuẩn gây bệnh Ebola và Zika, bệnh X đã đuợc ghi tên vào hàng ưu tiên trong danh sách ứng phó của tổ chức y tế thế giới (WHO) – lý do ưu tiên : bệnh này có tiềm năng gây ra tình trạng khẩn cấp và không có đủ thuốc chủng ngừa đủ công hiệu. Bệnh X chưa đuợc y giới hiểu biết nhưng là nguồn dịch chưa rõ do tác nhân là vi trùng, vi khuẩn nào gây ra. Dịch do bệnh X gây ra có thể giết hàng triệu người, WHO đang vận động mở rộng nghiên cứu.
MOSCOW - TT Putin tuyên bố : mục tiêu ưu tiên trong nhiệm kỳ kế tiếp của ông là nâng cao mưc sống của thường dân cùng lúc củng cố quốc phòng – trong buổi họp tại bản doanh tranh cử sáng Thứ Hai, ông nói rõ “Cần bảo đảm tỉ lệ tăng trưởng GDP và thúc đẩy canh tân.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.