Hỏi (Bà Trần T B): Cách đây 3 tuần lễ, con tôi bị bắt và bị thẩm vấn tại cảnh sát cuộc. Cảnh sát có gọi điện thoại cho tôi vào lúc 11 giờ tối hôm đó. Tôi đã đến ty cảnh sát như lời đề nghị của họ. Sau đó tôi mới biết được rằng con tôi bị cáo buộc về tội cướp. Sáng hôm sau con tôi được đưa ra tòa và được đóng tiền tại ngoại để được xét xử sau.
Khi về đến nhà tôi có yêu cầu cháu tường thuật lại đầu đuôi của sự việc, thì được cháu cho biết câu chuyện xảy ra như sau:
Hôm đó là chiều Thứ Năm, chừng 7 giờ tối, vì thế các cửa tiệm vẫn còn mở cửa. Sau khi tan học, cháu và mấy người bạn cùng lớp rủ nhau đi ăn McDonald, rồi cùng nhau đi shopping. Trong lúc shopping, một trong những người cùng đi với cháu, không hiểu vì lý do gì đã cố giựt chiếc xách tay của một người đi shop rồi bỏ chạy. Bà này hoảng hốt bèn la làng kêu cứu. Tất cả các bạn cùng đi với cháu bèn bỏ chạy. Khi thấy bạn bè cháu bỏ chạy, cháu cũng hốt hoảng và chạy theo. Nhân viên an ninh của khu shop đã rượt đuổi, và vì cháu là người chạy sau cùng nên cháu bị nhân viên an ninh bắt giữ.
Người bị giựt túi xách cứ nằng nặc quy tội cho cháu là người đã giựt xách tay của bà ta, trong lúc đó trên người cháu hoàn toàn không có tang chứng. Thế là cháu đã bị giao cho cảnh sát để được thẩm vấn. Sau khi thẩm vấn cháu đã bị cáo buộc về tội cướp. Hiện nay cháu đang được tại ngoại đợi ngày xét xử.
Xin luật sư cho biết liệu việc cáo buộc về tội cướp đối với cháu trong trường hợp này có quá bất công cho cháu không" Cháu năm nay học lớp 10, và mới 15 tuổi đầu, chưa bao giờ có tiền án.
Trả lời: Để có thể trả lời câu hỏi mà bà đã nêu lên trong thư, tôi xin đề cập sơ qua về luật lệ và những yếu tố cấu thành "tội cướp" (robbery).
Tội cướp được luật pháp định nghĩa như là "một tội trộm với hình thức gia trọng” (an aggravated form of larceny) theo đó bị cáo đã lấy đồ của người khác bằng cách xử dụng vũ lực hoặc đe dọa xử dụng vũ lực để lấy đồ của kẻ khác.
Vì thế để có thể bị buộc tội cướp, "công tố viện" (prosecution) phải chứng minh được rằng bị cáo đã lấy đồ của người khác bằng cách xử dụng vũ lực.
Các yếu tố cấu thành tội cướp gồm các yếu tố cấu thành "tội trộm" (larceny) cộng với “sự xử dụng bạo lực" (the use of violence), và “ý định tống tiền" (an intention to extort).
Các yếu tố cấu thành tội trộm đã được trình bày và phân tích trong một số báo trước đây. Tuy nhiên, để độc giả dễ am tường, tôi xin liệt kê lại các yếu tố của tội trộm như sau: 1. Hành động phạm tội: lấy và mang đi; tài sản có thể đánh cắp được; tài sản đó phải thuộc về một người khác; mà không có sự đồng ý của chủ nhân. 2. Ý định phạm tội: khi trá; không đòi lại quyền với thiện ý; tước đoạt người chủ của món đồ một cách vĩnh viễn.
Để có thể buộc tội cướp, công tố viện phải chứng minh được rằng bị cáo đã phạm tội trộm. Đồng thời công tố viện cũng phải chứng minh thêm rằng trong lúc trộm hoặc lấy đồ của người khác, bị cáo đã hành động và có ý định phạm tội theo hai yếu tố luật định như sau:
1. Bị cáo đã “xử dụng bạo lực hoặc đe dọa bạo hành” (the use of violence or the threat of violence).
Luật pháp đã không định nghĩa rõ ràng về mức độ xử dụng bạo lực. Tuy nhiên, tòa đã đưa ra phán quyết trong vụ “Chính Quyền truy tố Gnosil" (R v Gnosil) (1824) rằng ... vũ lực phải được xử dụng trước khi, hoặc vào lúc lấy đồ của nạn nhân với ý định trấn áp “người bị cướp" (person robbed) hầu ngăn chận sự kháng cự của đương sự. Vì thế bị cáo không thể bị buộc tội cướp nếu “giựt” (snatch) một món đồ trên tay của một người khác bằng cách dùng sức lực bình thường của mình để cuỗm món đồ đó.
Tuy nhiên, một người vẫn có thể bị buộc tội cướp mặc dầu đương sự đã không thực sự xử dụng vũ lực. Ví dụ; bị cáo đã đe dọa xử dụng bạo lực, tuy nhiên sự đe dọa đó phải “kề cận hoặc tức thời" (near immediate or immediate). Sự đe dọa làm thiệt hại đến tài sản, hoặc sự đe dọa về tương lai không thể cấu thành tội cướp.
2. “Ý định tống tiền” [hoặc cướp của] (intention to extort).
Đối với yếu tố thuộc về ý định phạm tội, công tố viện phải chứng minh được rằng bị cáo đã xử dụng, hoặc đe dọa xử dụng bạo lực nhằm mục đích trấn áp sự kháng cự của nạn nhân khi lấy đồ của đương sự. Điều này có nghĩa là "bị cáo" (the accused) phải xử dụng bạo lực với ý định buộc nạn nhân phải trao đồ cho bị cáo.
Vì thế, công tố viện không thể yêu cầu tòa buộc tội cướp bằng cách chứng minh rằng nạn nhân đã trao món đồ hoặc tiền bạc cho bị cáo theo sau hành vi bạo hành của bị cáo. Để có thể buộc tội cướp, công tố viện phải chứng minh được rằng bị cáo đã “thực sự có ý định" xử dụng bạo lực để lấy đồ của nạn nhân, và ý định xử dụng bạo lực để lấy đồ đó phải tồn tại vào lúc bị cáo lấy đồ của nạn nhân.
Trong vụ “Chính Quyền truy tố Emery" (R v Emery) (1975), bị cáo phạm tội hành hung, vì sau khi đánh gục nạn nhân, bị cáo bèn có ý định lấy toàn bộ tiền của trên người nạn nhân. Bị cáo đã không bị kết thêm tội cướp, mà bị kết thêm tội “ăn cắp" (steal). Cũng như trong vụ R truy tố Hanias (1976), bị cáo đã không bị kết tội cướp khi “ăn trộm”,d> (larceny) đồ của nạn nhân và sau đó đe dọa dùng vũ lực.
Căn cứ vào luật lệ cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn, tôi nghĩ rằng “tội trạng nặng nhất" mà tòa có thể cáo buộc trong trường hợp này là “stealing from the person”. Tội này tương đương với tội móc túi vì không có sự xử dụng bạo lực cũng như không có sự đe dọa xử dụng bạo lực vào lúc xách tay của nạn nhân bị giựt.
Tôi đề nghị bà nên đem toàn bộ giấy tờ liên hệ đến gặp luật sư của bà gấp, để luật sư của bà có đủ thời gian thâu thập thêm các dữ kiện cũng như bằng chứng tại cảnh sát cuộc để có thể biện minh cho sự vô tội của con bà. Chúc bà may mắn.
Gửi ý kiến của bạn
