Hai câu hỏi lớn được đặt ra trong tuần này: Chiến tranh Iraq có xẩy ra không và nếu có, bao giờ đánh" Câu hỏi đầu chưa có trả lời dứt khoát, và câu hỏi thứ hai đã được xác định: nếu chiến tranh xẩy ra, ít nhất cũng phải chờ 3 tuần nữa. Chiều thứ hai 24-2 tại New York, Hội đồng Bảo an đã bắt đầu họp kín, trong khi có tin Mỹ và Anh sẽ đưa ra bản dự thảo nghị quyết mới, lên án Iraq đã vi phạm thêm lệnh "giải giới" của LHQ và cảnh cáo "sẽ có hậu quả nghiêm trọng". Toàn văn bản dự thảo chưa được công bố, nhưng hiển nhiên đã không có từ ngữ "cho phép sử dụng vũ lực", điều này cho thấy hai nước đồng minh chủ trương giải quyết vấn đề Iraq bằng vũ lực, đã đưa ra lời lẽ tế nhị hơn để mong HĐBA chấp thuận nghị quyết nhằm tạo một áp lực chót rất nặng đối với Saddam Hussein. Dù không có "tối hậu thư" hẹn đến ngày nào đó Saddam không nghe là đánh, dự thảo nghị quyết mới ít ra cũng đặt một kỳ hạn cho HĐBA làm việc, hẹn đến trung tuần tháng 3 phải biểu quyết. Từ nay đến ngày đó còn 3 tuần lễ nữa.
Lúc này còn quá sớm để dự liệu bản nghị quyết Anh-Mỹ có được thông qua hay không, nhưng trong khi đó Pháp nói không cần có nghị quyết mới, chỉ đề nghị tăng cường thanh sát quốc tế. Tổng Thống Pháp Jacques Chirac và Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder đã họp tại Berlin về lời lẽ đề nghị mới của phe chống chiến tranh. HĐBA có 15 nước hội viên, nhưng 11 nước chủ trương tiếp tục thanh sát quốc tế. Trong 11 nước này có 3 nước lớn có quyền phủ quyết là Pháp, Nga và Trung Quốc, như vậy ít nhất cũng có 8 nước hội viên "không thường trực" chủ trương tiếp tục thanh sát. Thành phần hội viên HĐBA hiện nay là ngoài 5 nước có quyền veto, còn có 10 nước không thường trực là Angola, Bulgaria, Cameroon, Chile, Đức, Guinea, Mexico, Pakistan, Tây Ban Nha và Syria. Như vậy chỉ có Tây Ban Nha và Bulgaria dứt khoát theo Mỹ.
Muốn thông qua một nghị quyết, HĐBA ít nhất cũng phải có 9 phiếu thuận với điều kiện là không có một phiếu "veto" nào. Anh-Mỹ hy vọng sau những cuộc vận động ráo riết, ba cường quốc Pháp, Nga, Trung Quốc sẽ "nể mặt" mà bỏ phiếu trắng, có nghĩa là không thuận mà cũng không chống bằng "veto". Thế nhưng nếu không có gì thay đổi, Mỹ vẫn chỉ có 4 phiếu (Anh, Mỹ, Tây Ban Nha và Bulgaria) chớ không thể nào hội đủ 9 phiếu. Thí dụ vào phút chót Mỹ có khả năng hội đủ 9 phiếu, đó sẽ là lúc Pháp hay Nga đưa ra tiếng "veto" và mọi việc sẽ bằng không. Nếu vậy tại sao Mỹ vẫn thấy cần phải đưa ra dự thảo nghị quyết mới" Bởi vì mục tiêu chính vẫn là là dồn ép đến tối đa để Saddam Hussein phải nhượng bộ chớ chưa phải là quyết định dứt khoát sẽ đánh. Thế nhưng dư luận phản chiến trên thế giới đã khuyến khích Saddam không chịu lùi bước trước sự hăm dọa vũ lực của Mỹ. Người ta chỉ còn hy vọng trong lúc gay go này, Saddam dại dột tự bắn một phát vào chân mình, và mọi chuyện sẽ thay đổi hết.
Trước mắt là việc ông Hans Blix, trưởng đoàn thanh sát quốc tế, ra lệnh cho Iraq đến ngày 1-3 phải bắt đầu phá hủy những phi đạn Al Samound 2, vì các thanh sát quốc tế xét thấy các phi đạn này có tầm bắn xa hơn 93 dậm. Tầm bắn dưới 93 dậm đã được LHQ cho phép vào lúc kết thúc cuộc chiến Bão sa Mạc năm 1991. Với tầm bắn giới hạn 93 dậm, phi đạn của Iraq chỉ có thể bắn đến những nước lân cận như Iran, Kuwait, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ kỳ, Syria và Jordan - chớ không thể bắn đến Israel. Trước lệnh của ông Blix, Iraq cố nhiên không chơi dại mà tuyên bố chống đối. Iraq chỉ nhì nhằng xin nói chuyện lại với ông Blix, lấy cớ đây là phi đạn phòng thủ, nếu phá hủy khác nào tự chặt tay trước sự hăm dọa tấn công của Mỹ. Nhưng một giới chức LHQ tại Baghdad nói không có gì để thảo luận thêm, chỉ có vấn đề Iraq có tuân lệnh hay không thôi. Dù vậy khi một giới chức Iraq nói dù các dàn phi đạn này bị hủy, sức phòng thủ của Iraq chỉ yếu đi chớ không mất hết, người ta hiểu trước sau Iraq sẽ tuân lệnh.
Khi Iraq hủy phi đạn, thế giới tự nhiên thấy vai trò của ông Hans Blix rất quan trọng và lời yêu cầu của ông xin thêm thời gian để đoàn thanh sát làm việc bỗng nhiên có một sức nặng khác thường. Ngày 1-3 ông Blix hẹn Iraq cũng là một thời điểm cố ý lựa chọn, vì đó là ngày ông phải viết báo cáo về thanh sát tam cá nguyệt, để ngày 7-3 ông tường trình trước HĐBA với dự định xin thêm thời gian tiếp tục làm việc. Thời gian đó là bao lâu" Có thể 3 tháng hay 6 tháng nữa. Báo Time hỏi ông có đến 2 năm không, Blix đáp ông nghĩ đó là vấn đề vài tháng chớ không phải vài năm. Bất luận thời gian bao lâu, lời yêu cầu của ông Blix đã làm cho đề nghị của Đức và Pháp về thanh sát quốc tế có vẻ thuyết phục hơn nghị quyết mới do Anh và Pháp chủ trương.
Phải chờ đến ngày 15-3, HDBA sẽ quyết định có chấp thuận nghị quyết mới hay không. Nhưng chờ đến ngày đó cũng không có gì trở ngại cho kế hoạch chiến tranh của Mỹ, vì tới ngày đó Mỹ mới hoàn tất việc bố trí thật đầy đủ số quân khoảng 200,000 người cộng thêm với khoảng 50,000 quân Anh để mở cuộc tấn công Iraq...nếu cần. Thật ra ngay trong lúc này, quân lực Mỹ cũng đã thừa sức đè bẹp Iraq trong thời gian ngắn, nhưng Mỹ đã chọn con đường LHQ nên lúc này thật khó cho Tổng Thống Bush thi hành lời hứa bất chấp HĐBA để tự ý ra lệnh đánh. Hơn nữa Anh và Tây Ban Nha đồng minh của Mỹ, nhưng đại đa số dân chúng ở hai nước này lại chống việc tấn công Iraq nếu không có sự ủng hộ của LHQ.
Nếu theo LHQ, thời gian chỉ có kéo dài và thời gian càng dài, càng bất lợi cho Mỹ và Tổng Thống Bush. Theo Washington Post, thuật lại báo cáo của các Sứ quán Mỹ ở ngoại quốc gửi về, càng ngày càng có nhiều người trên thế giới nghĩ Tổng Thống Bush là hiểm họa cho hòa bình thế giới hơn là Saddam Hussein.
Lúc này còn quá sớm để dự liệu bản nghị quyết Anh-Mỹ có được thông qua hay không, nhưng trong khi đó Pháp nói không cần có nghị quyết mới, chỉ đề nghị tăng cường thanh sát quốc tế. Tổng Thống Pháp Jacques Chirac và Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder đã họp tại Berlin về lời lẽ đề nghị mới của phe chống chiến tranh. HĐBA có 15 nước hội viên, nhưng 11 nước chủ trương tiếp tục thanh sát quốc tế. Trong 11 nước này có 3 nước lớn có quyền phủ quyết là Pháp, Nga và Trung Quốc, như vậy ít nhất cũng có 8 nước hội viên "không thường trực" chủ trương tiếp tục thanh sát. Thành phần hội viên HĐBA hiện nay là ngoài 5 nước có quyền veto, còn có 10 nước không thường trực là Angola, Bulgaria, Cameroon, Chile, Đức, Guinea, Mexico, Pakistan, Tây Ban Nha và Syria. Như vậy chỉ có Tây Ban Nha và Bulgaria dứt khoát theo Mỹ.
Muốn thông qua một nghị quyết, HĐBA ít nhất cũng phải có 9 phiếu thuận với điều kiện là không có một phiếu "veto" nào. Anh-Mỹ hy vọng sau những cuộc vận động ráo riết, ba cường quốc Pháp, Nga, Trung Quốc sẽ "nể mặt" mà bỏ phiếu trắng, có nghĩa là không thuận mà cũng không chống bằng "veto". Thế nhưng nếu không có gì thay đổi, Mỹ vẫn chỉ có 4 phiếu (Anh, Mỹ, Tây Ban Nha và Bulgaria) chớ không thể nào hội đủ 9 phiếu. Thí dụ vào phút chót Mỹ có khả năng hội đủ 9 phiếu, đó sẽ là lúc Pháp hay Nga đưa ra tiếng "veto" và mọi việc sẽ bằng không. Nếu vậy tại sao Mỹ vẫn thấy cần phải đưa ra dự thảo nghị quyết mới" Bởi vì mục tiêu chính vẫn là là dồn ép đến tối đa để Saddam Hussein phải nhượng bộ chớ chưa phải là quyết định dứt khoát sẽ đánh. Thế nhưng dư luận phản chiến trên thế giới đã khuyến khích Saddam không chịu lùi bước trước sự hăm dọa vũ lực của Mỹ. Người ta chỉ còn hy vọng trong lúc gay go này, Saddam dại dột tự bắn một phát vào chân mình, và mọi chuyện sẽ thay đổi hết.
Trước mắt là việc ông Hans Blix, trưởng đoàn thanh sát quốc tế, ra lệnh cho Iraq đến ngày 1-3 phải bắt đầu phá hủy những phi đạn Al Samound 2, vì các thanh sát quốc tế xét thấy các phi đạn này có tầm bắn xa hơn 93 dậm. Tầm bắn dưới 93 dậm đã được LHQ cho phép vào lúc kết thúc cuộc chiến Bão sa Mạc năm 1991. Với tầm bắn giới hạn 93 dậm, phi đạn của Iraq chỉ có thể bắn đến những nước lân cận như Iran, Kuwait, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ kỳ, Syria và Jordan - chớ không thể bắn đến Israel. Trước lệnh của ông Blix, Iraq cố nhiên không chơi dại mà tuyên bố chống đối. Iraq chỉ nhì nhằng xin nói chuyện lại với ông Blix, lấy cớ đây là phi đạn phòng thủ, nếu phá hủy khác nào tự chặt tay trước sự hăm dọa tấn công của Mỹ. Nhưng một giới chức LHQ tại Baghdad nói không có gì để thảo luận thêm, chỉ có vấn đề Iraq có tuân lệnh hay không thôi. Dù vậy khi một giới chức Iraq nói dù các dàn phi đạn này bị hủy, sức phòng thủ của Iraq chỉ yếu đi chớ không mất hết, người ta hiểu trước sau Iraq sẽ tuân lệnh.
Khi Iraq hủy phi đạn, thế giới tự nhiên thấy vai trò của ông Hans Blix rất quan trọng và lời yêu cầu của ông xin thêm thời gian để đoàn thanh sát làm việc bỗng nhiên có một sức nặng khác thường. Ngày 1-3 ông Blix hẹn Iraq cũng là một thời điểm cố ý lựa chọn, vì đó là ngày ông phải viết báo cáo về thanh sát tam cá nguyệt, để ngày 7-3 ông tường trình trước HĐBA với dự định xin thêm thời gian tiếp tục làm việc. Thời gian đó là bao lâu" Có thể 3 tháng hay 6 tháng nữa. Báo Time hỏi ông có đến 2 năm không, Blix đáp ông nghĩ đó là vấn đề vài tháng chớ không phải vài năm. Bất luận thời gian bao lâu, lời yêu cầu của ông Blix đã làm cho đề nghị của Đức và Pháp về thanh sát quốc tế có vẻ thuyết phục hơn nghị quyết mới do Anh và Pháp chủ trương.
Phải chờ đến ngày 15-3, HDBA sẽ quyết định có chấp thuận nghị quyết mới hay không. Nhưng chờ đến ngày đó cũng không có gì trở ngại cho kế hoạch chiến tranh của Mỹ, vì tới ngày đó Mỹ mới hoàn tất việc bố trí thật đầy đủ số quân khoảng 200,000 người cộng thêm với khoảng 50,000 quân Anh để mở cuộc tấn công Iraq...nếu cần. Thật ra ngay trong lúc này, quân lực Mỹ cũng đã thừa sức đè bẹp Iraq trong thời gian ngắn, nhưng Mỹ đã chọn con đường LHQ nên lúc này thật khó cho Tổng Thống Bush thi hành lời hứa bất chấp HĐBA để tự ý ra lệnh đánh. Hơn nữa Anh và Tây Ban Nha đồng minh của Mỹ, nhưng đại đa số dân chúng ở hai nước này lại chống việc tấn công Iraq nếu không có sự ủng hộ của LHQ.
Nếu theo LHQ, thời gian chỉ có kéo dài và thời gian càng dài, càng bất lợi cho Mỹ và Tổng Thống Bush. Theo Washington Post, thuật lại báo cáo của các Sứ quán Mỹ ở ngoại quốc gửi về, càng ngày càng có nhiều người trên thế giới nghĩ Tổng Thống Bush là hiểm họa cho hòa bình thế giới hơn là Saddam Hussein.
Gửi ý kiến của bạn
