Nhưng khi sống ở dưới nước, cá rất cần vẩy. Những chiếc vẩy cá trông nhỏ như vậy nhưng có tác dụng lớn lắm. Vẩy cá là bộ xương che chở bên ngoài thân thể của cá, y như cá mặc một bộ áo giáp, bảo vệ ngăn chặn những gai, cành, đá nhọn ghim vào rách da thịt. Ngoài ra, còn giúp cho cá chống lại, phòng tránh những vi khuẩn sống dưới nước. Mầu sắc của vẩy cá thường đậm ở phần lưng và nhạt dần xuống phần bụng.
Vào mùa đông, vẩy cá thường mọc chậm hơn, màu sắc cũng sậm hơn và ngược lại mùa hè, vẩy cá mọc nhanh và nhạt màu hơn. Hình dạng của vẩy cá cũng không giống nhau, có hình tròn, hình thoi, hình lá chắn, còn có cả hình kim nữa. Trên vẩy cá lại có từng vòng giống như vòng tuổi của cây. Cho nên chỉ cần đếm trên vẩy cá có mấy vòng là biết cá đã sống mấy năm.
Cũng có nhiều loại cá có vẩy to, nhìn các vân tuổi rất dễ.Nhưng có một số cá vẩy rất nhỏ, khó nhìn thấy, như cá trạch, cá chình. Ngoài ra có một vài giống cá vẩy đã thoái hóa, không còn nữa, như cá ngừ, cá thu, thay vào đó là lớp da nhờn, bền, nhất là lươn, người ta nói “trơn như lươn” là vậy.
Khi nào được đi câu cá, bạn thử quan sát con cá coi, và đếm thử mỗi con cá có bao nhiêu vẩy.
