Hôm nay,  

Tâm Xuân

23/01/202205:47:00(Xem: 4490)
blank

TÂM XUÂN

 

Vĩnh Hảo

 

 

Cuối năm, đọc thơ xuân của người xưa, chợt bắt gặp mấy câu tâm đắc.

Đuổi trâu bùn chạy dài, lôi cọp đá về xích lại (1). Hình ảnh này có vẻ ứng hợp với năm Sửu năm Dần nào đó hơn bảy trăm năm trước, thời của Tuệ Trung Thượng Sĩ (1230 – 1291). Chẳng phải xua đuổi hay xiềng xích gì loài thú, mà chỉ muốn nói cái tâm đã được thuần hóa, và mê vọng đã được giải trừ. Trong văn học Thiền, trâu bùn là tâm, cọp đá là vọng thức, không thật. Kiểm soát được tâm, giải trừ vọng hoặc, là bước đầu để hiển lộ chân tâm, từ đó mới có thể tự tại thong dong nơi hồng trần.
 

Trầm luân bao đời kiếp trong dòng sinh-tử. Có khi làm kẻ nghèo cùng lang thang, có khi làm người giàu có trong dinh thự nguy nga; có khi làm trâu làm ngựa kéo cày kéo xe, có khi làm chúa của muông thú trong rừng núi bạt ngàn; có khi là con chim hót trong lồng son, có khi là đại bàng soải cánh trên vòm trời vô tận; có khi là nghệ sĩ hát rong, có khi là con tằm nhả tơ vào hư không lộng gió… Lênh đênh triền miên trong biển đời thăng-trầm, vinh-nhục, khổ đau và hạnh phúc, tự hỏi, “nay mùa đông, mai mùa hạ, buồn chăng” (2). Và tự biết, một sớm mai khi gió về thổi tan băng tuyết, trăm hoa vẫn vậy, nở rộ dưới nắng xuân (3). Đó là tâm của người đã chạm đến chỗ không thể nghĩ bàn.
 

Tất cả chỉ từ một tâm. Tâm vẽ nên nỗi thống khổ và niềm hoan lạc của trần gian. Khi tâm định, mọi thứ sẽ định. Tâm an, thế giới sẽ an. Tâm xuân, sông núi biển trời sẽ ngập tràn hương sắc xuân. Và muôn người muôn vật chỉ có thể an bình hạnh phúc thực sự khi có được cái tâm định tĩnh, sáng rỡ như mặt trời, xua tan mọi ảo vọng mê chấp của nhân sinh.

 

California, trước thềm năm mới Nhâm Dần 2022

Vĩnh Hảo

www.vinhhao.info

 

______________

 

(1) “Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu/Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi” (trong bài Nhập trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ), Huệ Chi dịch thơ là “Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi/Cọp đá lôi về, giây sắt giong.” Cọp đá ở đây được Huệ Chi chú thích theo “Thế Thần Ký” là người nước Sở, tên Hùng Cừ, đi đêm thấy tảng đá tưởng là cọp, giương cung bắn, rơi mất mũi tên vàng, sau trông lại mới biết chỉ là đá – cho rằng tác giả (Tuệ Trung) mượn ý này để chỉ những ai bám víu lấy ý niệm mê vọng. (Nguồn: Thơ Văn Lý Trần, tập II, trang 247 – 248, NXB Khoa Học Xã Hội, 1988).

(2) Khung Trời Cũ, thơ Tuệ Sỹ.

(3) “Tự đắc nhất triêu phong giải đống/Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài” (hai câu cuối của bài Nhập trần - Tuệ Trung Thượng Sĩ). Huệ Chi dịch thơ là “Rồi một ngày mai băng giá hết/Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.” Các chữ “lệ xuân đài” ở đây, Huệ Chi không dùng, hoặc đã dịch thoát là “gió xuân nồng” (chữ “gió” từ câu trước, chữ “nồng” có lẽ là dịch từ chữ “lệ”). Chữ “lệ” nghĩa đen là nước mắt, nghĩa bóng là ướt át, lưu luyến, lụy. Chữ “xuân đài” là đài xuân, ý tôn vinh mùa xuân, hay chúa xuân, ngự trị trên đài cao. “Xuân đài” ở đây thật khó dịch, chi bằng cứ để nguyên vậy. Cho nên Chúc Hiền đã dịch là “Trăm hoa vẫn cũ luyến xuân đài” (https://quangduc.com/p158a69437/83/nhap-tran). Chữ “lệ” dịch thoát là luyến (quyến luyến), cũng hay.

Xin chép lại bài Nhập Trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ làm quà xuân năm nay:

  

Nhp trn

Thiều thiều khoát bộ nhập trần lai,
Hoàng sắc my đầu đỉnh đỉnh khai.
Bắc lý ưu du đầu mã phúc,
Đông gia tán đản nhập lư thai.
Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu,
Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi.
Tự đắc nhất triêu phong giải đống,
Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài.

(Tuệ Trung Thượng Sĩ)
.

Vào dòng cát bụi

Xăm xăm cát bụi bước vào vòng,

Vàng óng đầu mi, rướn rướn trông.

Bụng ngựa rong chơi, này xóm Bắc,

Thai lừa lạc bước, nọ nhà Đông.

Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi,

Cọp đá lôi về, giây sắt giong.

Rồi một ngày mai băng giá hết,

Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.

(Huệ Chi dịch)


 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Dân Biểu Marjorie Taylor Greene (Cộng Hòa-GA) hôm thứ Năm đã ủng hộ việc để Tổng thống Nga Vladimir Putin giành chiến thắng ở Ukraine bằng cách rút Hoa Kỳ ra khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương NATO. Viết trên Twitter, Greene đã chỉ trích chính quyền Biden vì tiếp tục cung cấp cho Ukraine những vũ khí mà họ nói rằng họ cần để đẩy lùi cuộc xâm lược của Nga. .
Niệm thân bất tịnh là một thiền pháp do Đức Phật dạy trong nhiều kinh. Niệm thân bất tịnh có oai lực lớn, từ từ sẽ dẫn tới xa lìa ái dục và rồi giải thoát. Tuy nhiên, một câu hỏi có thể nêu ra: nhỡ không thấy bất tịnh thì sao, nhỡ những cái được thấy lại được nhìn như là xinh đẹp hơn thì sao? Bài viết này hy vọng sẽ bổ túc cho một số trường hợp quan tâm, và sẽ thấy Đức Phật dạy rất nhiều pháp để an tâm. Bài viết có thể có sơ sót, người viết xin được trọn lòng sám hối.
Bên trong một chiếc xe 18 bánh ở San Antonio, Texas, một cảnh tượng kinh hoàng: 46 thi thể và 16 người khác vẫn còn sống nhưng hình dạng thảm khốc. Ngay trước 6 giờ tối Thứ Hai 27/6/2022, một công nhân trong khu vực đã gọi điện cho cảnh sát sau khi nghe thấy tiếng kêu cứu từ chiếc xe tải, theo báo Texas Tribune đưa tin.
Đặc sứ của Tổ chức Y tế Thế giới về COVID-19 David Nabarro đã cảnh báo hôm thứ Hai rằng các biến thể phụ BA.4 và BA.5 của Omicron "dường như lanh lợi trong việc né tránh sự bảo vệ mà một số người trong chúng ta có được từ việc tiêm chủng (nghĩa là: tiêm chủng có vẻ không cản nổi biến thể mới)." Ông cho biết kết quả của nhiễm biến thể mới COVID là "khá khó chịu" và có thể kéo dài từ một tuần đến 10 ngày trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, mặc dù nó "hầu hết mọi người có thể sống sót [dù bị nhiễm]."
Thủ tướng Anh Boris Johnson hôm Chủ nhật tiếp tục thúc giục các quốc gia phương Tây duy trì sự đồng tâm hỗ trợ Ukraine, nói thêm rằng ông tin cả NATO và Nhóm 7 nước (G7) đã "vững chắc" trong việc ủng hộ Kiev trong cuộc chiến chống lại Nga.
Hai nữ Thượng nghị sĩ Dân Chủ Elizabeth Warren (Massachusetts) và Tina Smith (Minnesota) hôm thứ Bảy đã thúc giục Tổng thống Biden tuyên bố tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng và thực hiện các hành động quyết liệt để bảo vệ sức khỏe phụ nữ sau khi Tòa Tối Cao lật ngược hồ sơ Roe vs Wade (để xóa quyền phá thai hiến định).
TÒA TỐI CAO: gỡ bỏ phán lệ Roe v. Wade năm 1973, bây giờ cho các tiểu bang toàn quyền cấm [hay cho] phá thai. Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov hôm thứ Sáu cho biết Liên Âu và NATO dường như đang thành lập một khối để gây chiến với Nga: "Tất nhiên, chúng tôi sẽ có một cái nhìn thực tế về hành vi của Liên Âu và theo dõi các bước thực sự mà Liên Âu đang thực hiện."
Các vụ xả súng hàng loạt ở Uvalde và Buffalo trong tháng 5 năm 2022 có ít nhất 2 điểm chung: can phạm đều 18 tuổi và cả 2 đều đã tự mua súng trường tấn công cho riêng mình, một cách hợp pháp. Độ tuổi trẻ trung của các can phạm không nói lên rằng họ thác loạn hay lầm lạc. Khi theo dõi các vụ việc kể từ năm 1966, có thể thấy độ tuổi trung bình của các tay súng trong trường học là 18 tuổi. Độ tuổi tương đối trẻ của can phạm trong hầu hết các vụ xả súng hàng loạt cũng đã làm dấy lên các cuộc tranh luận về độ tuổi tối thiểu để mua súng một cách hợp pháp. Khi nói đến luật về súng đạn, rõ ràng là có những tranh luận pháp lý về cách xác định tuổi trưởng thành. Nhưng lịch sử về cách các xã hội xác định tuổi trưởng thành vốn cũng đã phức tạp, theo công trình nghiên cứu về độ tuổi của sự đồng thuận trong tình dục và kết hôn của giáo sư Ashwini Tambe.
FDA đã cho phép chủng ngừa covid cho trẻ 6 tháng cho đến 5 tuổi với loại vắc xin covid mới. Thuốc Pfizer có hiệu quả 80% sau 3 liều cách 3 tuần cho #1 và #2, và 8 tuần giữa #2 và #3 đặc biệt đạt được kháng thể chống loại omicron rất cao.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.