Hôm nay,  

Tâm Xuân

1/23/202205:47:00(View: 4499)
blank

TÂM XUÂN

 

Vĩnh Hảo

 

 

Cuối năm, đọc thơ xuân của người xưa, chợt bắt gặp mấy câu tâm đắc.

Đuổi trâu bùn chạy dài, lôi cọp đá về xích lại (1). Hình ảnh này có vẻ ứng hợp với năm Sửu năm Dần nào đó hơn bảy trăm năm trước, thời của Tuệ Trung Thượng Sĩ (1230 – 1291). Chẳng phải xua đuổi hay xiềng xích gì loài thú, mà chỉ muốn nói cái tâm đã được thuần hóa, và mê vọng đã được giải trừ. Trong văn học Thiền, trâu bùn là tâm, cọp đá là vọng thức, không thật. Kiểm soát được tâm, giải trừ vọng hoặc, là bước đầu để hiển lộ chân tâm, từ đó mới có thể tự tại thong dong nơi hồng trần.
 

Trầm luân bao đời kiếp trong dòng sinh-tử. Có khi làm kẻ nghèo cùng lang thang, có khi làm người giàu có trong dinh thự nguy nga; có khi làm trâu làm ngựa kéo cày kéo xe, có khi làm chúa của muông thú trong rừng núi bạt ngàn; có khi là con chim hót trong lồng son, có khi là đại bàng soải cánh trên vòm trời vô tận; có khi là nghệ sĩ hát rong, có khi là con tằm nhả tơ vào hư không lộng gió… Lênh đênh triền miên trong biển đời thăng-trầm, vinh-nhục, khổ đau và hạnh phúc, tự hỏi, “nay mùa đông, mai mùa hạ, buồn chăng” (2). Và tự biết, một sớm mai khi gió về thổi tan băng tuyết, trăm hoa vẫn vậy, nở rộ dưới nắng xuân (3). Đó là tâm của người đã chạm đến chỗ không thể nghĩ bàn.
 

Tất cả chỉ từ một tâm. Tâm vẽ nên nỗi thống khổ và niềm hoan lạc của trần gian. Khi tâm định, mọi thứ sẽ định. Tâm an, thế giới sẽ an. Tâm xuân, sông núi biển trời sẽ ngập tràn hương sắc xuân. Và muôn người muôn vật chỉ có thể an bình hạnh phúc thực sự khi có được cái tâm định tĩnh, sáng rỡ như mặt trời, xua tan mọi ảo vọng mê chấp của nhân sinh.

 

California, trước thềm năm mới Nhâm Dần 2022

Vĩnh Hảo

www.vinhhao.info

 

______________

 

(1) “Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu/Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi” (trong bài Nhập trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ), Huệ Chi dịch thơ là “Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi/Cọp đá lôi về, giây sắt giong.” Cọp đá ở đây được Huệ Chi chú thích theo “Thế Thần Ký” là người nước Sở, tên Hùng Cừ, đi đêm thấy tảng đá tưởng là cọp, giương cung bắn, rơi mất mũi tên vàng, sau trông lại mới biết chỉ là đá – cho rằng tác giả (Tuệ Trung) mượn ý này để chỉ những ai bám víu lấy ý niệm mê vọng. (Nguồn: Thơ Văn Lý Trần, tập II, trang 247 – 248, NXB Khoa Học Xã Hội, 1988).

(2) Khung Trời Cũ, thơ Tuệ Sỹ.

(3) “Tự đắc nhất triêu phong giải đống/Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài” (hai câu cuối của bài Nhập trần - Tuệ Trung Thượng Sĩ). Huệ Chi dịch thơ là “Rồi một ngày mai băng giá hết/Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.” Các chữ “lệ xuân đài” ở đây, Huệ Chi không dùng, hoặc đã dịch thoát là “gió xuân nồng” (chữ “gió” từ câu trước, chữ “nồng” có lẽ là dịch từ chữ “lệ”). Chữ “lệ” nghĩa đen là nước mắt, nghĩa bóng là ướt át, lưu luyến, lụy. Chữ “xuân đài” là đài xuân, ý tôn vinh mùa xuân, hay chúa xuân, ngự trị trên đài cao. “Xuân đài” ở đây thật khó dịch, chi bằng cứ để nguyên vậy. Cho nên Chúc Hiền đã dịch là “Trăm hoa vẫn cũ luyến xuân đài” (https://quangduc.com/p158a69437/83/nhap-tran). Chữ “lệ” dịch thoát là luyến (quyến luyến), cũng hay.

Xin chép lại bài Nhập Trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ làm quà xuân năm nay:

  

Nhập trần

Thiều thiều khoát bộ nhập trần lai,
Hoàng sắc my đầu đỉnh đỉnh khai.
Bắc lý ưu du đầu mã phúc,
Đông gia tán đản nhập lư thai.
Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu,
Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi.
Tự đắc nhất triêu phong giải đống,
Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài.

(Tuệ Trung Thượng Sĩ)
.

Vào dòng cát bụi

Xăm xăm cát bụi bước vào vòng,

Vàng óng đầu mi, rướn rướn trông.

Bụng ngựa rong chơi, này xóm Bắc,

Thai lừa lạc bước, nọ nhà Đông.

Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi,

Cọp đá lôi về, giây sắt giong.

Rồi một ngày mai băng giá hết,

Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.

(Huệ Chi dịch)


 



Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page213214215216217218219Next PageLast Page

QUẬN CAM (VB-11/3/2021) --- Biểu tình đòi dân chủ tiếp diễn ở Miến Điện. Thêm một bịa đặt mới: Một phát ngôn nhân quân đội Miến Điện nói rằng lãnh tụ Aung San Suu Kyi bị lật đổ vì nhận hối lộ 600,000 đôla và vàng, nhưng không nêu chứng cớ nào. Hôm Thứ Năm có 8 người biểu tình ở nhiều thị trấn bị bắn chết khi lính bắn đạn thật để giải tán.

UNIVERSITY OF THE WEST: Chương trình Pháp Thoại mỗi tháng HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ với Giáo Sư Tiến Sĩ Lewis Lancaster, từ trường Đại Học nổi tiếng UC Berkeley

QUẬN CAM (VB - 10/3/2021) --- Trump sẽ nổi giận mà tắt thở: Vào ngày thứ 50 trong cương vị Tổng Thống, Biden được dân Mỹ ủng hộ hơn Trump 9 điểm. Bản thăm dò FiveThirtyEight ghi rằng vào ngày thứ 50 ở chức Tổng Thống, Biden được 53.4% cử tri ủng hộ về việc làm, trong khi bốn năm trước, ngày thứ 50 của Trump chỉ được 44.5% ủng hộ.

Project Vietnam hợp tác với những trung tâm để giúp quý vị cần chích ngưà Covid-19 mà chưa có hẹn. Hiện nay nhóm 1A >65t và những người cung cấp dịch vụ y tế (kể cả IHSS).

QUẬN CAM (VB-9/3/2021) --- Theo tin của Religion News Service, người tự nhận là nhà tiên tri Thiên Chúa Giáo có tên là Jeremiah Johnson tuyên bố rằng ông đóng cửa hội thánh ở North Carolina của ông, sau khi tiên tri rằng Trump sẽ tái thắng cử vào tháng 11/2020 là sai.

QUẬN CAM (VB-8/3/2021) --- Hôm nay là Ngày Quốc Tế Phụ Nữ. Thông tấn MENAFN - Asia Times hôm qua có bài viết nhan đề "Những người phụ nữ Việt Nam từ chối im lặng" (The Vietnamese women who refuse to stay silent) trong đó nêu trường hợp các chị Phạm Đoan Trang, Cấn Thị Thêu, Đoàn Thị Hồng, Đinh Thị Thu Thủy, Huỳnh Thị Tố Nga...

QUẬN CAM (VB-7/3/2021) --- Những cuộc biểu tình vì dân chủ tại Miến Điện vẫn bùng nổ hôm Chủ Nhật. Một chính khách Hồi Giáo nổi tiếng là Khin Maung Latt, cũng là người hoạt động thân tín của lãnh tụ đang bị giam Aung San Suu Kyi, đã chết trong đồn cảnh sát sau khi bị bắt trong đêm tại nhà ở thị trấn Pabedan Township trong trận bố ráp đêm. Phóng viên Al Jazeera nói cái chết của Khin Maung Latt chưa rõ lý do, nhưng thân nhân nói có thấy nhiều vết bầm trên đầu. Cảnh sát và quân đội Miến Điện đã mở nhiều trận bố ráp ban đêm để bắt những người bị cho là tổ chức biểu tình.

QUẬN CAM (VB-6/3/2021) --- Trong những ngày trước bạo loạn 6/1/2021, các viên chức cố vấn của Trump đã liên lạc những gì với một số lãnh tụ cực hữu thượng tôn da trắng chủ mưu "tiến về thủ đô, ta quét sạch giặc thù"? FBI đã dò ra chứng cớ một thành viên trong nhóm Proud Boys truyền tin với một viên chức trong Bạch Ốc vài ngày trước ngày tấn công Quốc Hội.

QUẬN CAM (VB-5/3/2021) --- Bản tin báo Las Vegas Review-Journal hôm 4/4/2021 ghi rằng sau khi kiện gia đình của bạn trai quá cố Tony Hsieh ra tòa về vi phạm hợp đồng, cô bạn gái và là phụ tá kinh doanh lâu năm -- Jennifer “Mimi” Pham --- đưa đờn đòi hơn 90 triệu đô từ tài sản của Tony Hsieh.

QUẬN CAM (VB-4/3/2021) --- Thượng nghị sĩ Cộng Hòa Mitch McConnell, cũng là lãnh tụ thiểu số Thượng Viện, lên đài Fox News hôm Thứ Tư 3/3/2021 nói rằng Cộng Hòa nhìn về tương lai, không nhìn về quá khứ, nói rõ rằng McConnell không hề mở TV xem Trump nói chuyện hôm Chủ Nhật ở hội nghị CPAC.
First PagePrev Page213214215216217218219Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.